Rhodiola rosea (rozenwortel): gezondheidsvoordelen & werking

Rhodiola rosea (rozenwortel): gezondheidsvoordelen & werking Rhodiola rosea (rozenwortel) wordt voor het eerst genoemd door de Pedanius Dioscorides (circa 40-90 na Christus), een Griekse arts, farmacoloog en botanicus. Vikingen en Siberische stammen gebruikten de winterharde planten om hun fysieke en mentale vitaliteit te vergroten. Anno 2020 wordt de rozenwortel meestal in de natuurgeneeskunde gebruikt als een gestandaardiseerd voedingssupplement. Rhodiola rosea is een stimulerend en adaptogeen kruidenmiddel dat al lang in de volksgeneeskunde wordt gebruikt. Adaptogenen zijn simpel gezegd kruiden en andere stoffen die de mentale en lichamelijke weerbaarheid verhogen bij kortdurende momenten van stress. Rozenwortel verlicht angst en ondersteunt bij het herstellen van depressie, rusteloosheid, stress en burn-out. Bijwerkingen worden zelden waargenomen.
Bloeiende rhodiola rosea tijdens de lente in het Verenigd Koninkrijk / Bron: Amazonia Exotics U.K, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Bloeiende rhodiola rosea tijdens de lente in het Verenigd Koninkrijk / Bron: Amazonia Exotics U.K, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Rhodiola rosea of rozenwortel

Rhodiola rosea of rozenwortel is een plant uit de vetplantenfamilie (Crassulaceae). De plant dankt zijn naam aan zijn naar rozen geurende wortel. De meerjarige succulente medicinale plant groeit zeer langzaam en is vorsthard. Hij koloniseert het liefst arctische, subalpiene (een overgangszone tussen de montane en alpiene zones) en alpiene gebieden (de vegetatiezone in het hooggebergte die ligt boven de boomgrens en onder de sneeuwgrens) en is meestal 60 cm hoog. Het kan echter nog groter worden onder gunstige klimatologische omstandigheden.

De rozenwortel groeit uit een penwortel en vormt een ondergronds overlevingsorgaan met horizontale en verticale takken verdikt als een bol. De stengels, bladeren en wortels van de plant zijn vlezig. In het voorjaar spruiten de vrouwelijke rozenwortelplanten gele bloemen, de mannelijke rode bloemen. Ze bevinden zich aan het einde van een lange stengel die dicht bedekt is met schubben. De rozenwortel komt meestal in het wild, maar wordt ook geteeld.

Rhodiola rosea ontspruit nieuwe groei / Bron: Amazonia Exotics U.K, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Rhodiola rosea ontspruit nieuwe groei / Bron: Amazonia Exotics U.K, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Voorkomen en teelt

Rhodiola rosea komt voor in het noordelijke deel van Europa (Scandinavië, Groot-Brittannië), Noord-Amerika, Siberië en de Himalaya-regio. Het groeit op alpiene en subalpiene hoogten en gedijt ook in het poolklimaat of arctische klimaat. De plant is te vinden op plateaus, in de bergen, in moerassen, op kliffen en zelfs in rotsscheuren. Rhodiola geeft de voorkeur aan zonnige locaties en gedijt optimaal in licht vochtige, zeer doorlatende, licht zure en kalkarme grond. Ze houdt vooral van grondmengsels met zand en grind.

Je kan de plant in de tuin of in een grote pot plaatsen. Een mix van potgrond en zandgrond is ideaal voor de winterharde medicinale plant. Het is echter belangrijk dat het overtollige water altijd goed kan weglopen. De rozenwortel die anno 2020 op de markt verkrijgbaar zijn, komen voornamelijk uit het Altajgebergte (een gebergte in Centraal-Azië), het Oeralgebergte (een gebergte dat in Rusland van noord naar zuid loopt) en de Karpaten (een hooggebergte in Midden-Europa). Om het waardevolle rozenwortelextract te verkrijgen, wordt de oude medicinale plant nu uitgebreid gekweekt in een aantal landen in Europa.

Wilde rhodiola rosea / Bron: Opioa Jerzy, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)Wilde rhodiola rosea / Bron: Opioa Jerzy, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)

Toepassing en werking

Voedingsstoffen

Glycosiden (een groep van chemische stoffen die van nature vrijwel alleen in planten voorkomen), waaronder salidroside (rhodioloside) en rosavin, en aglycon p-tyrosol zijn primair verantwoordelijk voor de werking van de plant in medicinale zin. De plant bevat ook tal van andere ingrediënten, zoals flavonoïden, proanthocyanidinen, organische zuren en terpenoïden. De naam rozenwortel is afgeleid van de rozengeur van de geraspte wortel.

Effecten

Rhodiola rosea heeft een adaptogeen, anti-oxidatief, vitaliserend, hart- en leverbeschermend, anxiolytisch, antidepressivum, kalmerend, prestatiebevorderend, zenuwversterkend, stressverlagend en algemeen versterkend effect. Het hele wortelstelsel van de plant kan voor medicinale doeleinden worden gebruikt. In de natuurgeneeskunde wordt het anno 2020 gebruikt in de vorm van thee en extract. Er zijn gestandaardiseerde droge extracten gemaakt van alcohol-wateraftreksels verkrijgbaar in de vorm van filmomhulde tabletten en capsules.

Gedroogde R. rosea-wortel / Bron: Badagnani, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Gedroogde R. rosea-wortel / Bron: Badagnani, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
Het rozenwortelextract is van invloed op de neurotransmitters, de hartfunctie en het centrale zenuwstelsel. De plant heeft een adaptogene werking, wat betekent dat hij het lichaam en de psyche helpt zich beter aan te passen aan veranderende levensomstandigheden. Het vermindert ook de afgifte van stresshormonen.

Gezondheidsvoordelen van rhodiola rosea

Rozenwortel heeft een breed scala aan toepassingen. De plant verhoogt je tolerantie voor stress door zijn antioxidanten die het lichaam en zenuwcellen herstellen die zijn beschadigd door psychologische of fysieke stress. Burn-out, vermoeidheid, uitputting en verslechterende prestaties worden effectief behandeld met langdurige inname van rozenwortel gedurende minimaal 4 maanden.

Rozenkruidextract lijkt mogelijk ook geschikt om de bijwerkingen van bepaalde medicijnen, zoals tricyclische antidepressiva, te verminderen en om de symptomen van de ziekte van Parkinson te verbeteren.[1/2]

Rhodiola helpt bij vermoeidheid / Bron: Istock.com/dolgachovRhodiola helpt bij vermoeidheid / Bron: Istock.com/dolgachov
Rozenwortel versterkt de zenuwen en bevordert je concentratie, cognitieve vaardigheden, geheugen en leervermogen. Het vermindert prikkelbaarheid door stress of burn-out. De kalmerende eigenschappen van de traditionele natuurlijke remedie verminderen ook angst en milde tot matige depressie.[3] Je krijgt meer vitaliteit en voelt je versterkt.

Noten:
  1. Mental Health America (MHA). Rhodiola Rosea. https://www.mhanational.org/rhodiola-rosea (ingezien op 25-2-2020)
  2. Reenu Jacob, M Pharm, G. Nalini, and N. Chidambaranathan. Neuroprotective effect of Rhodiola rosea Linn against MPTP induced cognitive impairment and oxidative stress. Ann Neurosci. 2013 Apr; 20(2): 4751.
  3. Darbinyan V, Aslanyan G, Amroyan E, Gabrielyan E, Malmström C, Panossian A. Clinical trial of Rhodiola rosea L. extract SHR-5 in the treatment of mild to moderate depression. Nord J Psychiatry. 2007;61(5):343-8.

Lees verder

© 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Rhodiola gebruiken tegen stress en innerlijke onrustRhodiola gebruiken tegen stress en innerlijke onrustRhodiola rosea is een van de adaptogene kruiden. Dit houdt in dat het gebruikt kan worden om fysiologische processen te…
Rozenwortel, zijn geschiedenisRozenwortel een plant met toekomst heeft een minder bekend maar boeiend verleden. Wat zeggen de oude kruidenboeken over…
Rozenwortel, de Europese ginsengWereldwijd, in alle culturen en door de eeuwen heen, is de mens steeds weer op zoek geweest naar het ultieme gezondheids…
Rhodiola, een kruid dat werkt tegen stress en depressieRhodiola, een kruid dat werkt tegen stress en depressieRhodiola is een adaptogeen kruid, hetgeen betekent dat het voor meer balans in het lichaam kan zorgen en zich kan aanpas…

Heermoes: gezondheid & voedingswaarde van akkerpaardenstaartHeermoes: gezondheid & voedingswaarde van akkerpaardenstaartHeermoes of akkerpaardenstaart (Equisetum arvense) is een plant uit de paardenstaartenfamilie. Heermoes is een medicinal…
Paardenbloem: gezondheidsvoordelen en voedingswaardePaardenbloem: gezondheidsvoordelen en voedingswaardeDe paardenbloem heeft een speciale waarde voor de dierenwereld: wanneer de zon schijnt, ontmoeten vele bijen en hommels…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Opioa Jerzy, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)
  • Darbinyan V, Aslanyan G, Amroyan E, Gabrielyan E, Malmström C, Panossian A. Clinical trial of Rhodiola rosea L. extract SHR-5 in the treatment of mild to moderate depression. Nord J Psychiatry. 2007;61(5):343-8
  • Dr. Jörg Grünwald en Christof Jänicke. Praktisch handboek plantengeneeskunde van A tot Z. Zuidnederlandse uitgeverij NV, zj.
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Pedanius_Dioscorides
  • https://www.bonusan.com/nl/nieuws/stress-de-baas-met-adaptogenen/
  • https://www.healthline.com/nutrition/rhodiola-rosea
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rozewortel
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Subalpiene_zone
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Alpiene_zone
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Rhodiola_rosea
  • https://natuurlijkpresteren.nl/voedingssupplementen-kennisbank/plantenextracten/rhodiola-rosea-rozenwortel-extract/
  • https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Rhodiola+rosea
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Himalaya
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Altaj_(gebergte)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Oeral_(gebergte)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Karpaten
  • https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/rhodiola-rosea
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Glycoside
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/319619
  • http://temperate.theferns.info/plant/Rhodiola+rosea
  • https://library.wur.nl/frontis/medicinal_aromatic_plants/16_galambosi.pdf
  • https://www.voedingsgeneeskunde.nl/ata-17-1/rhodiola-rosea
  • Mental Health America (MHA). Rhodiola Rosea. https://www.mhanational.org/rhodiola-rosea (ingezien op 25-2-2020)
  • Reenu Jacob, M Pharm, G. Nalini, and N. Chidambaranathan. Neuroprotective effect of Rhodiola rosea Linn against MPTP induced cognitive impairment and oxidative stress. Ann Neurosci. 2013 Apr; 20(2): 4751.
  • Afbeelding bron 1: Amazonia Exotics U.K, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 2: Amazonia Exotics U.K, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 3: Opioa Jerzy, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)
  • Afbeelding bron 4: Badagnani, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 5: Istock.com/dolgachov

Reageer op het artikel "Rhodiola rosea (rozenwortel): gezondheidsvoordelen & werking"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 16-03-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Special: Kruidengeneeskunde
Bronnen en referenties: 29
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!