Amarant: gezondheidsvoordelen en gezonde voedingsstoffen

Amarant is een geslacht van eenjarige, kruidachtige planten uit de amarantenfamilie. Het is een stevige plant met roodachtige stengels en donkerrode bloempluimen, waarvan de zaden eetbaar zijn. In Nederland en de rest van Europa wordt de plant gebruikt als graanvervanger in een glutenvrij dieet. Amarant is geen graan, maar het zaad van een kruidachtige plant. Het gaat om kleine zaden die veel vezels bevatten, veel eiwitten en volledig glutenvrij zijn. Ze bevatten ook veel vitamines en mineralen (magnesium en ijzer). Zelfs de oude Azteken waardeerden de positieve gezondheidseffecten van amarant. Het is eenvoudig te bereiden. Je kan het gebruiken net als quinoa of als vervanger van rijst.

Wat is amarant?
Zaadjes
Oorsprong
Superfood
Gezonde voedingsstoffen en wijze van inname
Zaden en bladeren kunnen gegeten worden
Glutenvrij en gezond
Indicaties
Gezondheidsvoordelen van amarant

A. cruentus / Bron: Kurt St?ber [1], Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Wat is amarant?

Zaadjes

Strikt genomen is amarant een plant, waarvan meestal echter alleen de zaden worden gebruikt. Een enkele plant, die in zijn hoogtijdagen vaak de mooiste kleuren vertoont, kan tot 60.000 zaadjes produceren. Amarant kan ook worden gekweekt in zijn eigen tuin, zoals de vossenstaartamarant. Het is een zeer decoratieve plant die weinig water nodig heeft en weinig eisen stelt aan de bodem

Oorsprong

De amarant komt oorspronkelijk uit Midden- en Zuid-Amerika, maar ook uit Klein-Azië. Tegenwoordig wordt de plant ook geteeld in Nederland en in andere Europese landen. Amarant heeft een zeer lange geschiedenis als een medicinale en geneeskrachtige plant, die teruggaat tot het tijdperk van de Mexicaanse Azteken. De zaden behoorden toen tot het belangrijkste basisvoedsel van de Azteken, maar de zadeb werden ook gebruikt ter van bereiding van rituele dranken en voedsel.

Amarant

Superfood

Net als quinoa wordt amarant vaak een 'superfood' genoemd omdat het veel waardevolle eiwitten, aminozuren en andere hoogwaardige ingrediënten bevat, hoewel de zaadjes zo klein zijn. Hun grootte kan worden vergeleken met maanzaad.

Gezonde voedingsstoffen en wijze van inname

Zaden en bladeren kunnen gegeten worden

Niet alleen de zaden, maar ook de bladeren van de plant kunnen op veel manieren in de keuken worden gebruikt. De bladeren zijn waarschijnlijk vergelijkbaar met spinazie en kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt in gerechten met groenten zoals soepen of stoofschotels. Amarantzaden worden daarentegen vaker gebruikt als snack, als ingrediënt voor het bakken of als een knapperige muesli. Het is te gebruiken net als quinoa of al vervanger van rijst. De zaadjes worden gekenmerkt door een milde, licht nootachtige smaak en zijn veelzijdig en kunnen met andere voedingsmiddelen zoals fruit of groenten gecombineerd.

De zaden kunnen worden gebruikt als strooizaad op koekjes, maar smaken ook geweldig op fruitsalades of als vervanging voor broodkruimels op stoofschotels. Ze zijn vooral lekker als ze worden bereid zoals popcorn: de zaden worden in een pan verhit, zonder toevoeging van vet of olie, totdat ze poffen. Deze heerlijke snack kan op vele manieren worden gebruikt, zoals in soepen of als een knapperige toevoeging in salades. Zelfs koken in heet water is mogelijk. In dat geval is Amarant heerlijk bij hartige vleesgerechten of als rijstvervanger.

Mexicaans snoep met amarant / Bron: Adri?n Cer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Glutenvrij en gezond

Amarant is volledig glutenvrij en bevat veel waardevolle voedingsstoffen, waardoor het een uitstekende aanvulling is op een gezond, (plantaardig) dieet. Bovendien bevat amarant enkele waardevolle fytochemische verbindingen, zoals peptiden of rutine. Deze kunnen de bloeddruk duurzaam verlagen en soms zelfs kanker voorkomen. Omdat amarant een hoog ijzergehalte heeft, wordt het vaak aanbevolen om dit te eten tijdens de zwangerschap, wanneer vrouwen vaak last hebben van een ijzertekort. Ook bevat amarant veel magnesium. De plant bevat eveneens de mineralen fosfor, zink, calcium, selenium, koper en kalium. Amarant is tevens een bijzonder vitaminerijke voedingsstof. Het bevat (veel) vitamine B1, B2, B3, B5, B6 en foliumzuur, evenals vitamine E en vitamine C.

Indicaties

In de plantengeneeskunde kent amarant de volgende indicaties:

ijzertekort
kanker
hartziekte
beroerte
problemen met de bloedsomloop
diabetes
hoge bloeddruk

Groene amarant / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Gezondheidsvoordelen van amarant

Amarant is zeer geschikt voor een uitgebalanceerd dieet en helpt ook de progressie van verschillende ziekten effectief tegen te gaan of te voorkomen. Amarant heeft een aanzienlijk hoger gehalte aan voedingsstoffen dan veel groenten, en het eiwitgehalte is bijna net zo hoog als dat in melk. In tegenstelling tot veel andere tarweproducten is amarant veel gemakkelijker te verteren, maar nog steeds zeer vullend dankzij de vezels die het bevat. De zaden zelf bevatten ongeveer 10% waardevolle vetten, waarvan ongeveer 80% onverzadigde vetzuren van hoge kwaliteit zijn, die het lichaam goed kan gebruiken. Bovendien is amarant de enige graansoort waarin vitamine C voorkomt, alhoewel amarant officieel geen graan is, maar het zaad van een kruidachtige plant.

De peptiden in amarant hebben een zeer positief effect op je gezondheid. Lunasin is bijvoorbeeld een stof die anti-kanker eigenschappen heeft en ook vele ziekten kan voorkomen, zoals hartproblemen, beroertes, cardiovasculaire problemen of zelfs diabetes. Ook heeft het een positief effect op je bloeddruk.

Het rijke gehalte aan mineralen zou ook het cholesterolgehalte van het lichaam moeten reguleren. Verder is het ondersteunende effect ervan bij het versterken van de luchtwegen en de longfunctie bekend. Hoofdpijn en migraine kunnen aanzienlijk worden verminderd door regelmatig gebruik van amarant. Zelfs de groei en sterkte van de botten ondergaan positieve effecten: de lysine in amarant heeft een positief effect op de celdeling in het lichaam en versterkt de hele botstructuur. Stoffen zoals linolzuur voorkomen atherosclerose of slagaderverkalking, een voortschrijdende ziekte waarbij je slagaderwanden verharden.