Paardenbloem: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde

Paardenbloem: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde De paardenbloem heeft een speciale waarde voor de dierenwereld: wanneer de zon schijnt, ontmoeten vele bijen en hommels elkaar voor een uitgebreid ontbijt. Zweefvliegen (Syrphidae), vlinders en kevers waarderen ook het voedselaanbod van de paardenbloem. Veel rupsen eten ook op de bladeren van de paardenbloem. En dan zijn er onze gevederde vrienden zoals de goudvink, distelvink of kneu, die graag de kleine, geribbelde zaden of zaadknoppen eten. De paardenbloem groeit op paden, in weiden en velden, op braakliggend land en in tuinen. Hij houdt van voedzame, verse klei en leemgrond en is een zonliefhebber. Dit plantje komt in het grootste deel van het noordelijk halfrond voor. Met zijn vruchtpluis, dat zich zelfs met het minste briesje verspreidt in de wijde omgeving, is paardenbloem een van de ongewenste onkruiden in siertuinen en parken. Velen zien ze als een lastig en hardnekkig onkruid. Het zit evenwel vol met gezonde ingrediënten en is een smakelijke lentegroente.
Paardenbloem / Bron: Sebastian Stabinger, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Paardenbloem / Bron: Sebastian Stabinger, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Paardenbloem

De zeer lange penwortel laat de paardenbloem diep doordringen in de grond. Dat maakt het zo moeilijk om de plant met de volledige wortel uit te graven. De stengels zijn hol en er komt een melkachtig sap uit wanneer je ze snijdt. In het vroege voorjaar zijn paardenbloemen voor honingbijen en andere insecten een belangrijke bron van voedsel. Het is daarom van belang om zorgvuldig met paardenbloemen om te gaan, zo laat de Nederlandse bijenhoudersvereniging op haar website weten. Daarom moet je geen chemische middelen gebruiken om het te beheersen. Deze insecten sterven daardoor en de honing wordt besmet met overblijfselen van de herbiciden. Paardenbloemen hebben ook in grasland voordelen; dit plantje wordt door koeien, schapen en geiten als medicijn gebruikt. Het is dus meer dan een onkruid!

Paardenbloem in vogelvlucht

  • Botanische naam: Taraxacum officinale
  • Familie: composietenfamilie (Asteraceae)
  • Bloemkleur: geel
  • Bloeiperiode: april tot november
  • Hoogte: 10 tot 60 cm
  • Vrucht: deze is een eenzadig nootje waaraan het gesteelde vruchtpluis (pappus) zit
  • Vruchtpluis: 5 mm lang, met pappus (haarring) als vlieghulp om de zaden te verspreiden
  • Stengels: bladloos, rechtopstaand, hol, bevat melksap
  • Bladeren: deze staan in een bladrozet bij elkaar en zijn diep ingesneden en getand
  • Voorkomen: zeer vaak
  • Speciale eigenschappen: oude medicinale en nuttige plant, licht giftig

Hoofdje met rijpe vruchten / Bron: Michael Gäbler, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Hoofdje met rijpe vruchten / Bron: Michael Gäbler, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Voorkomen en teelt

Weiden, grasland, bermen en gazons

Paardenbloemen komen vooral voor in weiden en grasland. De kleine zaden vestigen zich ook graag in scheurtjes van muren en paden. Paardenbloemen groeien niet alleen in vochtige tot natte voedselrijke graslanden, maar ook in bermen en gazons. Omdat het de zon nodig heeft om te groeien en te bloeien, is het nauwelijks te zien in het bos. Paardenbloemen verspreiden zich zeer snel via de bekende pluizenbol die overblijft als de paardenbloem is uitgebloeid. Deze bestaat uit kleine pluisjes die door de wind door de hele tuin geblazen kunnen worden. Vooral kinderen zijn er dol op om de vruchtpluis weg te blazen. Daarna dwalen ze door de lucht als kleine parachutes. De tweede manier waarop paardenbloemen zich kunnen vermenigvuldigen is uit de wortel die zeer diep in de grond kan zitten en tijdens de winter overleeft en waaruit in het vroege voorjaar nieuwe scheuten tevoorschijn komen. Grote grazende dieren houden erg van paardenbloemen. Geiten, schapen en koeien gebruiken de paardenbloem als medicijn.

Teelt voor rubber

Uit de wortels kan natuurrubber worden gewonnen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er de eerste pogingen om paardenbloemen te gebruiken als vervanging voor rubber. In Europa (ook in Nederland) en Noord-Amerika worden anno 2020 testen uitgevoerd of de plant kan worden gebruikt als basismateriaal voor natuurlijk rubber. Zo berichtte het blad 'Boerderij' over de proefboerderij Rusthoeve in Zeeland, waar men ruim 2,5 hectare paardenbloemen teelt.

Vrucht met gesteeld vruchtpluis / Bron: Didier Descouens, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Vrucht met gesteeld vruchtpluis / Bron: Didier Descouens, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Toepassing en effect

Het feit dat elk deel van de plant in de keuken wordt gebruikt, maakt de paardenbloem zo uniek. Van de wortels, de bladeren en stengels tot de bloem, kunnen heerlijke gerechten en drankjes worden bereid.

Paardenbloemkoffie en paardenbloemthee

Gedroogde paardenbloemwortels waren een smakelijke koffiesurrogaat in de Tweede Wereldoorlog, en het gebruik van paardenbloemwortels om koffie van te maken (zogeheten 'paardenbloemwortelkoffie') neemt anno 2020 weer toe. Tegenwoordig wordt er ook thee van gemaakt. Na het uitgraven en reinigen worden de wortels vers of gedroogd verwerkt.

Paardenbloemsalade

Salade kan worden bereid uit de bladeren. De bittere smaak wordt niet iedereen gewaardeerd en vaak worden slechts enkele bladeren gebruikt als aanvulling op andere groene salades. De jonge bladeren zijn het lekkerst en je kunt ze minder bitter maken door ze eerst 15 minuten in zout water te weken.

Bord met geroerbakte paardenbloembladeren met Wehani-rijst / Bron: Badagnani, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Bord met geroerbakte paardenbloembladeren met Wehani-rijst / Bron: Badagnani, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Paardenbloemgelei

De bloemen smaken zoet en doen het goed in gelei. Van paardenbloemen kun je heerlijke paardenbloemgelei maken.

Paardenbloemverf

Als je bijvoorbeeld een stof met natuurlijke grondstoffen wilt verven, haal dan het stuifmeel van de bloemen.

Effect

De effecten van paardenbloemen op het lichaam zijn gevarieerd. De bittere stoffen ondersteunen de spijsverteringsorganen in hun werk. Daarom wordt de plant ook gebruikt als basis voor de voorjaarszuivering. Het is voldoende om de bladeren of stengels van de plant elke dag te kauwen. Afhankelijk van de locatie moeten ze voor consumptie worden afgewassen. Mensen die een lage bloeddruk hebben of lijden aan hartfalen moeten voorzichtig zijn wanneer ze rauw eten. Het diuretische effect van paardenbloemen kan anders leiden tot massale klachten.

Voedingswaarde van de paardenbloem

Voedingsstoffen

De paardenbloem bevat de volgende stoffen:

Calorieën

Per 100 gram rauw blad bevat de paardenbloem 45 kcal.

Waar kun je paardenbloem voor gebruiken?

Paardenbloemen worden binnen de natuurgeneeskunde toegepast bij de volgende klachten:

Veld met bloeiende paardenbloemen, Tatarstan, Rusland / Bron: Vadim Indeikin, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Veld met bloeiende paardenbloemen, Tatarstan, Rusland / Bron: Vadim Indeikin, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Gezondheidsvoordelen van paardenbloem

Paardenbloemproducten worden in veel variaties aangeboden. Als het gaat om gezondheid, is allereerst het hoge gehalte aan van belang. Galklachten kunnen worden verlicht en de lever wordt ook ondersteund in zijn ontgiftingswerk. Als je klachten ervaart op het gebied van de nieren en urethra (urinebuis) in verband met steenvorming, dan kan paardenbloemthee helpen.

Mensen die last hebben van voorjaarsmoeheid of vermoeidheid in het algemeen nemen regelmatig een paardenbloemkuur. Je voelt je frisser en productiever. Dit komt waarschijnlijk omdat de ingrediënten de daling van glucose in het bloed vertragen. Dit heeft tot gevolg dat de prestatievermindering afneemt. Om deze reden heeft paardenbloemthee ook een positief effect op het metabolisme van diabetici. Voor patiënten met reuma en artrose biedt paardenbloem een ​​vermindering van pijn. Paardenbloem kan ook voorkomen dat de aangetaste gewrichten ontstoken raken.

Als je last hebt van winderigheid en/of een vol gevoel, moet je voor de maaltijd een kopje paardenbloemthee drinken. Deze preventieve maatregel wordt vooral aanbevolen vóór een vetrijke maaltijd. Omdat de plant het lichaam ontgift en de gifstoffen uit het bloed worden verwijderd, is paardenbloem een ​​beproefde remedie voor acne.

De melkachtige vloeistof uit de stengels is al tientallen jaren een wapen tegen wratten en likdoorns. Als je last hebt van jeukende huiduitslag of pijnlijke insectenbeten, dep dan het sap uit de stengels op de getroffen gebieden. De irritante jeuk neemt snel af en de zwelling wordt minder.

Lees verder

© 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Paardenbloem (taraxacum): ondersteunt lever- en galfunctiePaardenbloem (taraxacum): ondersteunt lever- en galfunctiePaardenbloem of taraxacum is een zeer nuttige plant. Er worden namelijk diverse gezondheidsbevorderende eigenschappen aa…
De paardenbloem: eetbaar en genezendDe paardenbloem: eetbaar en genezendDe paardenbloem heeft eigenlijk een negatief imago of minimaal een suf imago. De plant wordt te pas en te onpas uit de t…
Paardenbloemmelk tegen puistjesKun je ook zo genieten van een weiland vol met bloeiende paardenbloemen? De paardenbloem is niet alleen mooi, maar ook h…
Hoe kun je paardenbloemvlekken verwijderen uit kleding?Hoe kun je paardenbloemvlekken verwijderen uit kleding?Het is een mooie zomerse dag en je kind of kinderen zitten heerlijk in de tuin bloemetjes te plukken. Het op eerste ogen…

Rhodiola rosea (rozenwortel): gezondheidsvoordelen & werkingRhodiola rosea (rozenwortel): gezondheidsvoordelen & werkingRhodiola rosea (rozenwortel) wordt voor het eerst genoemd door de Pedanius Dioscorides (circa 40-90 na Christus), een Gr…
Pepermunt: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde pepermuntPepermunt: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde pepermuntPepermunt (Mentha piperita) is waarschijnlijk een van de bekendste kruiden. Geen wonder, want zijn onderscheidende aroma…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Greg Hume, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0/bewerkt)
  • Dr. Jörg Grünwald en Christof Jänicke. Praktisch handboek plantengeneeskunde van A tot Z. Zuidnederlandse uitgeverij NV, zj.
  • http://www.tuin-thijs.com/zweefvliegen.htm
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Paardenbloem
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/324083
  • https://www.verywellhealth.com/the-benefits-of-dandelion-root-89103
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Kneu
  • https://moniquevandervloed.nl/paardenbloem-geen-onkruid-maar-goud/
  • https://www.healthline.com/nutrition/dandelion-benefits
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Taraxacum
  • https://www.bijenhouders.nl/nieuws/help-de-bij-spaar-de-paardenbloem
  • https://www.floravannederland.nl/planten/paardenbloem
  • https://www.hovenier.nl/blog/paardenbloem-bestrijden-en-verwijderen
  • https://www.hunebednieuwscafe.nl/2017/02/paardenbloem-taraxacum-officinale/
  • https://www.boerderij.nl/Akkerbouw/Foto-Video/2017/7/Teelt-paardenbloemen-grootschalig-getest-162528E/
  • https://harmonycenter.nl/paardenbloemwortelkoffie/
  • https://www.eetgoedvoeljegoed.nl/gratis-eten-paardebloem/
  • http://www.aardewijsheid.nl/aardige-artikelen-en-verhalen/120-textiel-verven-met-plantaardige-verfstoffen?showall=1&limitstart=
  • https://gezonderleven.com/gebruiksmogelijkheden-en-voordelen-paardenbloem/
  • Mergenmetz. Paardenbloem. https://mergenmetz.nl/tuin/groentesoorten/paardenbloem/ (ingezien op 20-9-2020)
  • Afbeelding bron 1: Sebastian Stabinger, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Michael Gäbler, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Didier Descouens, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 4: Badagnani, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 5: Walther Otto Müller, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 6: Vadim Indeikin, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Paardenbloem: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 20-09-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Special: Kruidengeneeskunde
Bronnen en referenties: 26
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!