Voorjaarsmoeheid: symptomen, oorzaken en behandeling

Voorjaarsmoeheid: symptomen, oorzaken en behandeling Veel mensen zijn bekend met voorjaarsmoeheid. De eerste warme dagen van het jaar leiden bij veel mensen tot vermoeidheid, lusteloosheid, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen. Wanneer de temperaturen stijgen, voelt ongeveer één op de twee personen in Nederland zich geïrriteerd en uitgeput, moe en futloos. Het kost het lichaam ongeveer vier weken om te wennen aan de lentetemperaturen. Voorjaarsmoeheid hangt waarschijnlijk samen met hormonen. Naarmate de dagen langer worden, worden in je lichaam automatisch de hormoonspiegels aanpast. In de winter maak je meer van het slaaphormoon melatonine aan. Maar wanneer de lente komt, reageert je lichaam op het feit dat het langer licht is door meer serotonine af te geven, het activiteitshormoon. Deze verandering kan een zware belasting voor het lichaam zijn, waardoor je je een paar weken moe kunt voelen totdat je lichaam zich aan deze situatie heeft aangepast. Meestal duurt voorjaarsmoeheid ongeveer 2-3 weken, in de maanden maart en april.
Voorjaarsmoeheid / Bron: Istock.com/BartekSzewczykVoorjaarsmoeheid / Bron: Istock.com/BartekSzewczyk

Wat is voorjaarsmoeheid?

De symptomen van voorjaarsmoeheid verschijnen meestal op het noordelijk halfrond van half maart tot half april en kunnen meer of minder uitgesproken zijn, afhankelijk van je algehele toestand. Voorjaarsmoeheid wordt gekenmerkt door vermoeidheid ondanks voldoende slaap, gevoeligheid voor weersveranderingen, duizeligheid, prikkelbaarheid, hoofdpijn, pijnlijke gewrichten en een zeker gebrek aan drive. Omdat mensen met een lage bloeddruk bijzonder gevoelig zijn voor voorjaarsmoeheid, hebben vrouwen meer last van de lente dan mannen en ouderen meer dan jongeren.

Oorzaken van voorjaarsmoeheid

De exacte oorzaken van voorjaarsmoeheid of lentemoeheid zijn anno 2020 nog niet volledig opgehelderd. Wat zeker is, is dat de hormoonbalans een belangrijke rol speelt. Het is evenwel ook moeilijk voor het lichaam om zich aan te passen aan de nieuwe licht- en temperatuuromstandigheden na de winter.

Hormoonbalans

Wanneer de dagen langer worden in het voorjaar, verandert het lichaam zijn hormoonbalans, en wordt er meer serotonine vrijgegeven terwijl de productie van melatonine wordt verminderd. Deze veranderingen belasten het lichaam zwaar en het reageert met een algeheel gevoel van vermoeidheid.

Serotonine is verantwoordelijk voor de activering van het lichaam en voor een goed humeur. Ook heeft het invloed op het geheugen, stemming, zelfvertrouwen, slaap, emotie, seksuele activiteit en eetlust. Het hormoon wordt geproduceerd onder invloed van licht. De lichte stimuli komen de hypothalamus binnen, een hormonale klier in de hersenen die de productie van serotonine regelt. Hoe meer en hoe langer je lichaam wordt blootgesteld aan natuurlijk licht, hoe meer serotonine het kan produceren. De verhoogde zonnestraling in het voorjaar verhoogt dus je productie van serotonine.

Met de toename van serotonine wordt tegelijkertijd de productie van melatonine verminderd. Het zogenaamde slaaphormoon zorgt ervoor dat je 's nachts een goede nachtrust kunt hebben. De vorming van beide hormonen in het lichaam wordt dus grotendeels gereguleerd door de hoeveelheid licht: in de winter, wanneer het buiten vroeg donker wordt, wordt de boodschap aan het lichaam eerder 'winterslaap' genoemd, terwijl het langere licht en zonlicht in het voorjaar je weer in de 'wakkere stand' zet.

Bloeddrukschommelingen

Bovendien schommelen de temperaturen sterk in het voorjaar. Bij stijgende temperaturen daalt de bloeddruk door de verwijding van de bloedvaten bij warm weer. Deze bloeddrukschommelingen kunnen ook vermoeiend zijn.

Symptomen

De symptomen van voorjaarsmoeheid verschijnen meestal van half maart tot half april en verschillen bij mensen. De meest voorkomende symptomen zijn vermoeidheid (ondanks voldoende slaap), gevoeligheid voor het weer, duizeligheid, slechte bloedsomloop, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen, hoofdpijn, soms lichaamspijnen en lusteloosheid.

Wie worden erdoor getroffen?

Niet iedereen heeft last van voorjaarsmoeheid. Vooral weersgevoelige mensen worden erdoor getroffen. Bovendien wordt het fenomeen van voorjaarsmoeheid vooral gevoeld door mensen die al een lage bloeddruk hebben. Meer vrouwen dan mannen hebben er last van. Oudere mensen klagen ook vaker over voorjaarsmoeheid. Hoe fitter je bent, hoe beter je normaal gesproken tegen de seizoensverandering kunt.

Bewegen in de buitenlucht is goed tegen voorjaarsmoeheid / Bron: Goodluz/Shutterstock.comBewegen in de buitenlucht is goed tegen voorjaarsmoeheid / Bron: Goodluz/Shutterstock.com

Behandeling van voorjaarsmoeheid

Zelfzorg

De volgende maatregelen helpen om voorjaarsmoeheid tegen te gaan:
  • Veel lichaamsbeweging en het maken van wandelingen in zonlicht verbeteren je hormonale balans.
  • Wisseldouches hebben indirect een positief effect op je immuunsysteem, je stofwisseling en je bloedsomloop en ook geestelijk krijg je er een boost van. Ze maken je klaar voor het begin van de lente.
  • Eet gezond en gevarieerd. Veel groenten, fruit, mager vlees, volle granen en peulvruchten geven je energie.
  • Vitamines, mineralen en sporenelementen kunnen helpen bij vermoeidheid en concentratieproblemen.

Natuurgeneeskunde

De volgende kruiden kunnen helpen tegen voorjaarsmoeheid:

Andere middelen tegen moeheid zijn rhodiola, ginseng en spirulina.

Vooruitzichten en prognose

Voorjaarsmoeheid is een veel voorkomende klacht die meestal binnen enkele weken weer is verdwenen. De behandeling van voorjaarsmoeheid kan vaak met zelfzorgmaatregelen worden verholpen. Vooral bij rokers kunnen de symptomen intenser lijken en een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven van de betrokken persoon. Evenzo kan gezonde voeding en een algemene gezonde leefstijl een zeer positief effect hebben op voorjaarsmoeheid en deze aanzienlijk verminderen. In de regel treft voorjaarsmoeheid vooral ouderen of vrouwen in de overgang.

Preventie

Een goede gezondheid en een gezonde leefstijl zorgen voor de energiebalans van het lichaam en vormen een goede basis om vermoeidheid in de lente te voorkomen. Een uitgebalanceerd dieet bestaat uit vers fruit en groenten, complexe koolhydraten, magere zuivelproducten en gematigde hoeveelheden mager vlees, gevogelte en vis. Het consumeren van vetrijke voedingsmiddelen en snoep of andere suikerrijke producten, evenals voortdurende of chronisch stress en moet zoveel mogelijk worden vermeden. Elke vorm van fysieke activiteit zoals wandelen, fietsen of zwemmen is ook een goede manier om voorjaarsmoeheid te voorkomen.

Voorjaarsmoeheid in de literatuur

De openingsregels van het klassieke gedicht van T.S. Eliot (26 september 1888 4 januari 1965) drukken enkele van de complexe emotionele associaties uit die bekend zijn voor degenen die in het voorjaar getroffen worden door een donkere stemming:

April is the cruellest month, breeding
Lilacs out of the dead land, mixing
Memory and desire, stirring
Dull roots with spring rain.


 T. S. Eliot, The Waste Land

Lees verder

© 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Voorjaarsmoeheid, gebrek aan energieVoorjaarsmoeheid, gebrek aan energieVoorjaarsmoeheid, voorjaarsdip of en lentedip is het optreden van vermoeidheidsverschijnselen in het (vroeg) voorjaar. S…
Voorjaarsmoeheid, wat is het en hoe kom je er vanaf?Voorjaarsmoeheid, wat is het en hoe kom je er vanaf?Het is voor veel mensen maar moeilijk voor te stellen: de zon laat zich vaker zien, de temperatuur loopt op, alles wordt…
Voorjaarsmoeheid voorkomen en bestrijdenVoorjaarsmoeheid voorkomen en bestrijdenWat zijn de kenmerken, signalen en symptomen van voorjaarsmoeheid? Voorjaarsmoeheid ontstaat mogelijk door een groot geb…

Ziekte van Kikuchi: Gezwollen lymfeklieren in nekZiekte van Kikuchi: Gezwollen lymfeklieren in nekDe ziekte van Kikuchi is een zeldzame aandoening waarbij de lymfeklieren (meestal) in de nek gezwollen zijn. Hierbij kom…
Antimoonvergiftiging: Symptomen van overmatige blootstellingAntimoonvergiftiging: Symptomen van overmatige blootstellingAntimoon (symbool Sb van het Latijnse stibium) (antimonium, stibium) is een zilvergrijs metalloïde met gemiddelde hardhe…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Wokandapix, Pixabay
  • Dr. J.A.H. Eekhof, dr. A. Knuistingh Neven, dr. W. Opstelten: Kleine kwalen in de huisartspraktijk, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, vijfde geheel herziene druk, 2010.
  • Dr. Jörg Grünwald en Christof Jänicke. Praktisch handboek plantengeneeskunde van A tot Z. Zuidnederlandse uitgeverij NV, zj.
  • https://www.sleepscore.com/feeling-springtime-fatigue/
  • https://www.gezondheidsnet.nl/depressie/weg-met-voorjaarsmoeheid
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Serotonine
  • https://www.kneipp.com/nl_nl/kneipp-magazine/verfrissing-en-positieve-energie/wisseldouches/
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Springtime_lethargy
  • https://www.blog.tirol/en/2017/03/wake-up-stay-alert-the-best-ways-to-combat-spring-fatigue/
  • https://bettersleep.org/blog/spring-fatigue/
  • https://www.medi.de/en/health/healthy-life/beauty/fit-for-spring/
  • https://alternativa-za-vas.com/en/index.php/clanak/article/spring-fatigue-syndrome
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/BartekSzewczyk
  • Afbeelding bron 2: Goodluz/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Voorjaarsmoeheid: symptomen, oorzaken en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 12-04-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!