Gipskruid: gezondheidsvoordelen, toepassingen & bijwerkingen

Gipskruid: gezondheidsvoordelen, toepassingen & bijwerkingen Gipskruid is een plant die behoort tot de anjerfamilie en er zijn eenjarige en vaste soorten van. Gipskruid wordt vaak gebruikt om een vaas of boeket te decoreren. Verschillende soorten, zoals de gigantische gypsophila (Gypsophila paniculata) met talloze kleine bloemen in grote, vertakte bloeiwijzen, zijn mooie sierplanten in de tuin of worden gebruikt door bloemisten bij het binden van bloemen. Met zijn witte, kleine bloemen fleurt hij menig boeket op. Maar gipskruid heeft vanwege het saponinegehalte ook genezende eigenschappen, hoewel slechts weinig mensen dit weten. Saponinen worden ook zeepstoffen genoemd.
Pluimgipskruid / Bron: PiPi, Wikimedia Commons (Publiek domein)Pluimgipskruid / Bron: PiPi, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Wat is gipskruid?

Gipskruid behoort tot de anjerfamilie en er zijn vele soorten, zowel eenjarige als vaste. Gipskruid komt van oorsprong voor van het midden van Europa tot het oosten van Azië. Er wordt onderscheid gemaakt tussen pluimgipskruid (Gypsophila paniculata L.), die 6090 cm hoog wordt en wijdvertakte bloemstengels heeft, en het kruipende gipskruid (Gypsophila repens) die kruidachtig groeit en die diverse tot 25 cm lange, vertakte stengels krijgt.

Traditioneel wordt er wasmiddel gemaakt van de wortels van het gipskruid. Van de zeepstoffen kan een zeer zacht waspoeder worden gemaakt. De wortels worden meestal uitgekookt en er wordt een loog bereid die met water kan worden verdund. Het wasmiddel dat daaruit verkregen wordt is zeer zacht en wordt ook industrieel gebruikt voor het reinigen van bont en lederwaren. Van de wortel van het gipskruid kan ook thee gemaakt worden, dat driemaal daags moet worden gedronken tegen hoest of bronchitis.

Gipskruid / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Gipskruid / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Toepassingen van de wortels van gipskruid

Wasmiddel

De wortels van gipskruid worden gebruikt en voor dat doel worden ze gedroogd. Deze staan ​​bekend als 'witte zeepwortels'. De naam komt van het feit dat de saponinen en fytosterolen in de wortels het mogelijk maken om het als wasmiddel te gebruiken. Het wordt gebruikt als een mild wasmiddel in de bont- en lederwarenindustrie.

Medicinale toepassingen

Het mengsel van saponinen en fytosterolen in de wortel van het gipskruid kan ook medicinaal worden gebruikt. Net als andere (kruiden)geneesmiddelen die saponinen bevatten, hebben de zeepstoffen een slijmoplossend effect bij luchtwegaandoeningen zoals hoest of bronchitis. Het remt ook de groei van schimmels en verlaagt cholesterol. Het heeft ook een dodend effect op insecten.

Van de gedroogde wortel van het gipskruid kun je een thee bereiden die je drinkt in geval van bronchitis of hoest. Je kunt het bereiden zoals je wilt. De dagelijkse dosis van de gedroogde witte zeepwortel ligt tussen 30 en 150 mg. Dit komt overeen met een saponinemengsel van 3 tot 15 mg.

Gipskruid tegen hoesten / Bron: Ljupco/Istock.comGipskruid tegen hoesten / Bron: Ljupco/Istock.com

Gezondheidseffect

Slijmoplossend effect

Gipskruidwortel heeft ook een mucolytisch of slijmoplossend effect; een aantal preparaten tegen hoest bevatten extracten van gypsophila-wortels. De saponinen hebben een slijmoplossend effect, wanneer ze oraal worden ingenomen, en dan verlichten ze de hoest. In het geval van bronchitis bevorderen ze het ophoesten van slijm, wat de klachten verlicht.

Gezondheidsvoordelen van gipskruid

De wortels van gipskruid worden in de planten- of natuurgeneeskunde toegepast bij hoest en bronchitis. Acute bronchitis ontstaat meestal na een verkoudheid of griep. Gipskruid wordt anno 2020 nog zelden in de natuurgeneeskundige praktijk gebruikt; vooral saponinen van andere planten worden dan gebruikt. De actieve ingrediënten saponine en fytosterolen worden wel veel toegepast in middelen tegen hoest en bronchitis; deze bevatten vaak ook de wortels van gipskruid.

Bijwerkingen

Zwangerschap

Er is anno 2020 nog geen onderzoek gedaan naar het gebruik van dit geneeskrachtige kruid tijdens de zwangerschap. Je kan het daarom uit voorzorg beter niet gebruiken als je zwanger bent.

Klachten

Het is echter bekend dat het nemen van te veel van de gedroogde gipskruidwortels bijwerkingen kan veroorzaken. Er kan maagpijn optreden, evenals diarree en blaasirritatie. Een zeldzamere, maar ook gedocumenteerde bijwerking is duizeligheid.

Lees verder

© 2019 - 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
De vaste plant Gypsophila paniculata of pluimgipskruidDe vaste plant Gypsophila paniculata of pluimgipskruidGipskruid is een sierlijke plant met veel kleine witte bloemetjes die door hun bloeiwijze een bijzondere schoonheid geve…
Hoe maak je een boeket van bloemen uit de pluktuin?Hoe maak je een boeket van bloemen uit de pluktuin?In de zomermaanden levert een pluktuin voldoende bloemen op om mooie boeketten van te maken. Bloemen pluk je vroeg op de…
Mooie ridderspoor voor in een natuurlijke tuinMooie ridderspoor voor in een natuurlijke tuinRidderspoor is een plant die we al heel lang tegenkomen in het straatbeeld. De opvallend blauwe ranken zijn jaren erg po…
Snijbloemen in verschillende kleurenSnijbloemen zijn er in veel verschillende kleuren en dat maakt het niet altijd even makkelijk kiezen. Stel men wil graag…

Eucalyptus: gezondheidsvoordelen, toepassingen, bijwerkingenEucalyptus: gezondheidsvoordelen, toepassingen, bijwerkingenEucalyptus is een van de bekendste kruidenmiddelen tegen verkoudheid. Essentiële eucalyptusolie komt voor in talloze med…
Ylang ylang: gezondheidsvoordelen & toepassingen van de olieYlang ylang: gezondheidsvoordelen & toepassingen van de olieYlang ylang is een Aziatische medicinale plant. De etherische olie wordt gemaakt van diepgele bloemen en heeft een posit…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hans, Pixabay
  • Frank J. Lipp. Kruidenleer. Librero, 2004.
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Gipskruid
  • https://roomed.nl/vaas-met-gipskruid/
  • https://www.floravannederland.nl/planten/gipskruid
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Pluimgipskruid
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Gypsophila
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Kruipend_gipskruid
  • http://www.worldwidebase.com/science/gipskruid.shtml
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Base_(scheikunde)
  • Afbeelding bron 1: PiPi, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Afbeelding bron 3: Ljupco/Istock.com

Reageer op het artikel "Gipskruid: gezondheidsvoordelen, toepassingen & bijwerkingen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 03-01-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Special: Kruidengeneeskunde
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!