InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Slijm: helder, wit, geel, groen, zwart, grijs of rood sputum

Slijm: helder, wit, geel, groen, zwart, grijs of rood sputum

Slijm: helder, wit, geel, groen, zwart, grijs of rood sputum Aan slijm of sputum valt veel af te lezen. Slijm of sputum wordt geproduceerd door de slijmbekercellen in de luchtwegen en speelt een cruciale rol bij het voorkomen dat ziektekiemen, stofdeeltjes en andere schadelijke stoffen de luchtwegen en longen binnendringen en mogelijk een infectie veroorzaken. Slijm dat je ophoest, is vaak een mengsel van slijm, afvalmateriaal en door de longen afgestoten cellen. Andere delen van het lichaam, inclusief de bovenste luchtwegen (neus, mond en keel) en het maag-darmkanaal, scheiden ook slijm uit. Normaal gesproken is slijm helder en dun en merk je er weinig van. Wanneer je ziek wordt door een verkoudheid, griep of een andere infectie, kan het slijm dikker worden en van kleur veranderen. Slijm kan verschillende kleuren aannemen, onder andere geel, groen, zwart, grijs of rood. Ook kan de textuur veranderen. Al deze veranderingen zeggen iets over je gezondheid.
Abnormaal sputum (met een bacterie) / Bron: Photo Credit: Content Providers(s): CDCDr. Mike Miller, Wikimedia Commons (Publiek domein)Abnormaal sputum (met een bacterie) / Bron: Photo Credit: Content Providers(s): CDCDr. Mike Miller, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Wat is sputum?

Sputum is de naam die wordt gebruikt voor het opgehoeste materiaal (slijm) uit de onderste luchtwegen (luchtpijp en bronchiën). Een gele kleur duidt op een luchtweginfectie, maar geeft niet aan welk organisme dit veroorzaakt. Hoe intenser de gele kleur, hoe groter de kans dat het om een bacteriële infectie is (bronchitis of longontsteking). Maar sputum kan ook andere kleuren aannemen, zoals groen, grijs, roze, rood, bruin, zwart of roestkleurig.

Helder slijm

Doorzichtig, helder slijm is normaal. Het bestaat uit water, zouten met eiwitten om infecties te bestrijden, en andere cellen van het immuunsysteem. Nadat het in de luchtwegen is geproduceerd, stroomt het meeste naar de achterkant van de keel en wordt het ongemerkt ingeslikt.

Wit slijm

Wit slijm wijst op een verstopte neus. Wanneer de neusholte verstopt is, zijn de weefsels opgezwollen en ontstoken, wat de passage van slijm door de luchtwegen vertraagt. Wanneer dit gebeurt, wordt het slijm dikker en troebel of wit.

Overmatig wit slijm of grijs sputum

Wit slijm

Het is normaal dat je af en toe een kleine hoeveelheid helder sputum ophoest. Overmatige productie van helder of wit sputum kan echter in sommige gevallen abnormaal zijn en wijzen op een aandoening, zoals:
  • Luchtweginfectie (waarbij het slijmvlies in de luchtwegen ontstoken raakt), veroorzaakt door een virus (helder tot witachtig sputum);
  • Astma (dik, wit of geel sputum);
  • Chronische bronchitis / COPD (helder of grijs sputum)
  • Longoedeem (aanwezigheid van vocht in de longen) - helder tot wit schuimend sputum
  • Postnasale drip (een teveel aan slijmen die vanuit de neusholte achteraan naar de keel lopen).
  • Allergische reactie.
  • Gastro-oesofageale refluxziekte of GORZ.

Helder of wit slijm kan ook voorafgaan aan het verschijnen van geel of groen sputum, vooral tijdens het vroege stadium van een infectie.

Wit schuimend slijm

Wit schuimend slijm sputum kan wijzen op de aanwezigheid van COPD, terwijl schuimend slijm dat meer roze van kleur is, kan wijzen op ernstig linkszijdig hartfalen, waarbij je ook last kunt krijgen van kortademigheid, pijn op de borst en zweten

Grijs slijm

Het roken van sigaretten en luchtverontreiniging kunnen leiden tot grijsachtig slijm. Witgrijze sputumkleur tegen een witte achtergrond duidt meestal op uitdroging.

Geel sputum

Gele slijmkleur

Gele sputumkleur wordt vaak gezien bij infecties, chronische ontstekingen en allergische aandoeningen. Het komt door de witte bloedcellen, eosinofielen genaamd, die geassocieerd worden met allergische aandoeningen, of neutrofielen, die geassocieerd worden met een infectie. Voorbeelden van aandoeningen waarbij je geel sputum hebt, zijn onder meer acute bronchitis, acute longontsteking en astma.

Lichtgeel slijk en donkergeel slijm

Een lichtgele sputumkleur kan een teken zijn van een normale werking van het immuunsysteem, wat betekent dat het een virale infectie van de bovenste luchtwegen bestrijdt. Dik, donkergeel slijm kan echter wijzen op een bacteriële infectie die zich kan voordoen in je bijholten (bijholteontsteking) of onderste luchtwegen, zoals chronische bronchitis of longontsteking.

Groen sputum

Een groene sputumkleur is een aanwijzing voor een langdurige of chronische infectie. Het is het gevolg van de ophoping of stuwing van sputum, veroorzaakt door het vrijkomen van het enzym myeloperoxidase (MPO) dat zich vooral in de witte bloedcellen (welke een deel van het menselijke afweersysteem vormen) bevindt. Bij een bacteriële luchtweginfectie is er vaak sprake van verminderde verwijdering van het sputum, waardoor deze groen gekleurd is. Dit is ook de reden dat het slijm bij mensen met COPD ís morgens vroeg vaak groen van kleur is en naar mate de dag vordert allengs verandert in gelig tot neutraal witachtig vanwege het opgeven van slijm. Groen slijm kan onder meer wijzen op acute en chronische bronchitis, longontsteking, longabces en bronchiëctasieën, een longziekte waarbij delen van de longen constant verwijd en geïrriteerd zijn.

Bruin slijm door langdurig roken / Bron: WerbeFabrik, PixabayBruin slijm door langdurig roken / Bron: WerbeFabrik, Pixabay

Bruin slijm of zwart sputum

Bruin tot zwart sputum kleur geeft de aanwezigheid weer van 'oud bloed'. De kleur is te wijten aan de afbraak van rode bloedcellen. Organische en niet-organische materialen kunnen ook de bruine of zwarte sputumkleur veroorzaken. Voorbeelden van omstandigheden waarbij donkergekleurd sputum kan verschijnen, zijn:
  • Chronische bronchitis;
  • Chronische longontsteking;
  • Stoflong (pneumoconiose), veroorzaakt door inademing van stofdeeltjes zoals steenstof, metaaldeeltjes en asbest;
  • Tuberculose (tbc);
  • Longkanker;
  • Langdurig roken.

Als je een verstokte roker bent, kun je het beste stoppen met roken. Consumptie van donkergekleurd voedsel en dranken zoals koffie, wijn of chocolade kan ook bruin of zwart sputum veroorzaken, vooral als je zure reflux hebet.

Rood, roze of roestkleurig slijm

Roze tot rode sputumkleur is meestal een aanwijzing voor de aanwezigheid van bloed in het sputum. Bloedcellen kunnen een verkleuring van je hele slijm veroorzaken of verschijnen als een streepje bloed. Roze sputum betekent dat het bloeden in kleinere hoeveelheden plaatsvindt. Roestkleurig slijm kan te wijten zijn aan de afbraak van rode bloedcellen. Aandoeningen waarbij roze, rood of roestkleurig sputum of slijm optreedt, zijn onder andere:
  • Pneumokokken-pneumonie (longontsteking door pneumokokken, een bacterie);
  • Longkanker;
  • Tuberculose;
  • Longembolie;
  • Chronisch hartfalen met longoedeem
  • Trauma aan de longen;
  • Longabces;
  • Bloedstoornissen;
  • Tropische eosinofilie (exotische aandoening).

Bloed ophoesten kan een teken zijn van een ernstige ziekte waarvoor je onmiddellijk medische hulp nodig hebt. Raadpleeg je huisarts als je bloed ophoest.

Lees verder

© 2018 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Zwanger worden en vruchtbaar slijmZwanger worden en vruchtbaar slijmJe wilt zwanger worden. Maar wanneer weet je nou wanneer je op je meest vruchtbaar bent en dus ook de meeste kans hebt o…
Last van taai slijm? Flutter is alternatief voor FluimucilLast van taai slijm? Flutter is alternatief voor FluimucilBijna iedereen moet af en toe wel eens slijm ophoesten, dat uit de longen afkomstig is. Zeker mensen met COPD hebben daa…
Snot en slijm: erg belangrijk voor de mensSnot en slijm: erg belangrijk voor de mensWe vinden het irritant: iemand die de hele tijd zijn neus zit op te halen omdat hij een overmaat aan snot heeft. Of iema…
Hoesten: met slijm, bij baby en de longenHoesten: met slijm, bij baby en de longenHoesten: slijm ophoesten, droge hoest, baby's die hoesten. Het hoesten is een verdedigingsreflex van het lichaam en tree…
Wanneer ben je het meest vruchtbaar?Wanneer ben je het meest vruchtbaar?Er zijn diverse methoden om te bepalen wanneer je als vrouw het meest vruchtbaar bent. Ovulatietesten zijn hier goede hu…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/ATIC12
  • Huisartsenpraktijk Groningen. COPD. https://www.huisartsenpraktijkgroningen.nl/copd/
  • Medical News Today. Green, yellow, or brown phlegm: What does it mean? https://www.medicalnewstoday.com/articles/318359.php
  • MD Health. Different Colors of Sputum and What They Mean. http://www.md-health.com/Sputum-Color.html
  • Wikipedia. Sputum. https://en.wikipedia.org/wiki/Sputum
  • Afbeelding bron 1: Photo Credit: Content Providers(s): CDCDr. Mike Miller, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: WerbeFabrik, Pixabay

Reageer op het artikel "Slijm: helder, wit, geel, groen, zwart, grijs of rood sputum"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 02-09-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hoesten
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!