InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > COPD: symptomen, gevolgen, behandeling en medicatie COPD

COPD: symptomen, gevolgen, behandeling en medicatie COPD

COPD: symptomen, gevolgen, behandeling en medicatie COPD COPD symptomen zijn onder meer benauwdheid, hoesten, slijm ophoesten, kortademigheid, vermoeidheid, verminderde spierkracht en gewichtsverandering. COPD staat voor 'Chronic Obstructive Pulmonary Disease'. Letterlijk vertaald: chronische obstructieve longaandoening. Bij chronisch obstructief longlijden raken luchtwegen en longen geleidelijk beschadigd, wat toenemende kortademigheid veroorzaakt. Chronisch houdt in het lang aanhouden van een ziekte. Een COPD-patiënt heeft levenslang. Genezen van COPD kan helaas niet en de klachten nemen met het voortschrijden der jaren alleen maar toe. Toch kan COPD voor kortere of langere tijd een redelijk stabiel verloop hebben. Dit is mede afhankelijk van het stadium van de ziekte (er worden vier stadia onderscheiden), de algehele gezondheid van de patiënt en of hij/zij door blijft roken. Er zijn mensen met licht COPD, bij anderen is het juist ernstig. COPD ontwikkelt zich ook niet bij iedereen hetzelfde.

COPD


COPD in vergelijking met een gezonde long (healthy) / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)COPD in vergelijking met een gezonde long (healthy) / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Wat is COPD?

COPD is een chronische longziekte. COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Letterlijk vertaald is dat: chronische obstructieve longaandoening.

Definitie COPD

De gangbare definitie van COPD luidt:

COPD is een aandoening die wordt gekenmerkt door een luchtwegobstructie die niet volledig reversibel is.[1]

Een andere uitgebreidere definitie luidt:

COPD komt vrijwel uitsluitend voor bij rokers ouder dan 40 jaar en wordt gekenmerkt door hoesten, al dan niet in combinatie met het opgeven van slijm, en geleidelijk progressieve dyspnoe door een niet volledig reversibele luchtwegobstructie ten gevolge van een chronisch inflammatoir proces.[2]

Het woord dyspnoe betekent kortademigheid. Reversibel betekent omkeerbaar en irreversibel onomkeerbaar. Wat wordt bedoeld met 'niet volledig reversibel' is dat de luchtwegobstructie (= luchtwegvernauwing) kan worden verholpen met behulp van medicatie die de luchtwegen wijder maken. De obstructie - dat wil zeggen het bestaan van een luchtwegvernauwing die de ademhaling bemoeilijkt - is doorgaans blijvend en verergert vaak met de jaren - zeker als de patiënt doorgaat met roken. Dit gaat gepaard met een abnormale ontstekingsreactie (inflammatoir proces) van de longen op schadelijke stoffen en gassen in de ingeademende lucht. Chronisch wil zeggen dat het een langdurig ziekteproces is.

Kort samengevat

COPD is voortschrijdende schade aan de longen (dus chronisch en niet volledig reversibel), wat resulteert in reutelende of piepende ademhaling (wheezing), kortademigheid, hoesten en eventueel het opgeven van slijm (slijm ophoesten). De belangrijkste oorzaak van COPD is roken.

Alternatieve (en verouderde) benamingen

Chronische obstructieve longziekten zijn van oudsher bekend onder andere benamingen, zoals:
  • chronische bronchitis,
  • chronische astmatische bronchitis,
  • emfyseem, en
  • CARA (Chronische Aspecifieke Respiratoire Aandoening).

Onder CARA werden vroeger aandoeningen als astma, chronische bronchitis en emfyseem gerekend, maar daarin school een probleem: onder astma wordt toch echt een ander ziektebeeld verstaan. De oorsprong van astma enerzijds verschilt in grote mate van de overige aandoeningen anderzijds. Astma bronchiale is een erfelijke aandoening, waarbij de luchtwegen afwijkend reageren op verschillende prikkels en deze prikkelbaarheid is met medicatie goed te beïnvloeden. COPD zijn verworven aandoeningen, welke ontstaan door jarenlange blootstelling aan roken, luchtvervuiling, chemische gassen of dampen en andere irriterende stoffen. De gevolgen van COPD zijn grotendeels onomkeerbaar. Een COPD-patiënt heeft levenslang. Genezen zal hij/zij nooit en de klachten nemen met het voortschrijden der jaren alleen maar toe.

De omschrijving chronische astmatische bronchitis wordt zelden meer gebruikt. Chronische bronchitis werd vroeger ook wel chronische astmatische bronchitis genoemd, maar dit is inmiddels toch echt een verouderde, achterhaalde term.

In geval van COPD wordt soms ook gesproken van 'rokerslongen'. Dit is echter geen correcte benaming, aangezien niet alle patiënten die COPD hebben rokers zijn (geweest). De groep die nooit een sigaret hebben aangeraakt, vormt wel de minderheid.

Chronische bronchitis en emfyseem

Bij COPD zijn de longen ontstoken en langer bestaande ontsteking kan leiden tot littekenvorming, waardoor de luchtwegen vernauwen. Ook kan als gevolg van het ontstekingsproces schade aan de longblaasjes ontstaan, waardoor deze kapot gaan. Dit wordt emfyseem genoemd. COPD is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Meestal hebben patiënten met COPD chronische bronchitis en emfyseem, waarbij één van de twee aandoeningen dominant kan zijn.

Bij chronische bronchitis zijn de bronchiën - dat zijn de kleinere luchtwegen in de longen - aanhoudend ontstoken. Als gevolg van de ontstekingsreacties treedt in de luchtwegen een verhoogde slijmproductie op. Geïnfecteerd slijm is dikker en taaier en daardoor moeilijker af te voeren. Dit irriteert de bronchiën, die als reactie weer meer slijm produceren. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel. De bronchiën raken steeds meer verstopt en vernauwd, hetgeen de luchtstroom belemmert.

Benauwdheid / Bron: Wavebreakmedia/Shutterstock.comBenauwdheid / Bron: Wavebreakmedia/Shutterstock.com
Bij emfyseem zijn de longblaasjes vergroot en (blijvend) beschadigd en neemt de elasticiteit van de long af. Doordat het aantal longblaasjes afneemt, nemen de longen minder zuurstof uit de ademhaling op en verloopt de afgifte van kooldioxide niet goed. Doordat de elastische krachten van het longweefsel afnemen, is volledig uitademen moeilijker, waardoor de ruimte om in te ademen ook afneemt. Het functionele longvolume neemt af. Dit heeft benauwdheid tijdens inspanning en later ook in rust tot gevolg. Uiteindelijk leidt dit alles tot kortademigheid bij geringe inspanning. Dagelijkse klusjes en bezigheden worden zwaar, boven het hoofd werken vergt veel inspanning en lopen en fietsen wordt steeds moeilijker.

De schade door beide aandoeningen is irreversibel. Bij deze chronische en invaliderende ziekte is de levensduur verkort.

Oorzaken en risicofactoren

COPD wordt vooral veroorzaakt door langdurige blootstelling van de longen aan schadelijke stoffen zoals tabaksrook. Een kleine groep mensen krijgt COPD zonder ooit gerookt te hebben. Er is in deze gevallen sprake van passief roken (bijvoorbeeld door jarenlange blootstelling aan sigarettenrook door een rokende partner), een beroepsexpositie (stoffige beroepsomgeving), blootstelling aan fijnstof (als gevolg van uitlaatgassen van auto's) of van een zeldzame erfelijke aandoening, alfa 1-antitrypsinegebrek.

Roken en COPD

De hoofdoorzaak van COPD is (jarenlang) roken. Men vermoedt dat ongeveer 25% van alle rokers COPD ontwikkelt.[3] De gevoeligheid voor de gevolgen van roken verschilt per persoon. Daarom krijgt niet iedere roker emfyseem. Het is niet duidelijk waarom de ene persoon gevoeliger is voor de ontwikkeling van COPD dan de andere. Erfelijke factoren lijken hierbij een rol te spelen. Welke (combinatie van) genen hierbij betrokken zijn is niet opgehelderd.[4] Astmapatiënten die (passief) roken lopen zeer veel risico op het ontwikkelen van COPD.

Ten minste 95% van de COPD patiënten in Nederland en andere westerse landen rookt of hebben gerookt. Stopen met roken is de beste maatregel die iemand kan nemen ter preventies van COPD. Stoppen met roken gaat ook de voortgang van COPD tegen. Veel COPD-patiënten blijven echter roken. In een Fins screeningsonderzoek bleek dat 2 jaar na het stellen van de diagnose 'COPD' slechts 23% van de rokers gestopt was met roken, ondanks 'motivational interviewing'.[5]

Meerokers hebben drie keer meer kans op COPD

Dat meeroken de kans op longkanker, astma en hart- en vaatziekten vergroot was al bekend. In een Zweeds onderzoek is nu ook het verband aangetoond tussen meeroken en de ongeneeslijke longziekte COPD. Meerokers hebben tot drie keer meer kans om COPD te ontwikkelen, zo meldde het Longfonds op 2 juli 2014. Niet-rokers die thuis of het werk helemaal niet in aanraking komen met sigarettenrook, hebben 4 procent kans om COPD te ontwikkelen. Die kans stijgt tot bijna 15 procent als ze zowel thuis als op het werk zich in een rokerige omgeving bevinden. Als niet-rokers alleen op werk of thuis meeroken, ligt de kans op 8 procent. (Bron: www.longfonds.nl, 2 juli 2014)

COPD bij niet-rokers

Bij een aantal mensen die COPD krijgen zonder zelf ooit gerookt te hebben, is er sprake van passief roken, bijvoorbeeld door een rokende partner. Ondanks dat de concentratie van schadelijks stoffen bij passief roken lager ligt dan bij actief roken, kan passief roken aanzienlijke schade toebrengen aan personen, vooral als deze er gevoelig voor zijn doordat ze bijvoorbeeld astma hebben. Er mag in het openbaar op steeds minder plekken gerookt worden. Ook het roken bin­nens­huis zou ont­moe­digd moeten worden gelet op de volksgezondheidsschade door passief roken. In 2003 stelde de Ge­zond­heids­raad dit reeds voor in een advies aan de Minister van Volks­ge­zond­heid, Welzijn en Sport.[6]

Er is ook een kleine groep mensen die COPD krijgt als gevolg van beroepsexpositie. Door chronische blootstelling aan bepaalde stoffen kan COPD ontstaan. Een klassiek voorbeeld zijn de stoflongen van een mijnwerker die iedere dag blootstaat aan fijnstof dat in de lucht van mijngangen zweeft. Maar ook mensen die werkzaam zijn in autospuiterijen en houtzagerijen kunnen blootgesteld worden aan hoge concentraties fijnstof, indien ze geen adequate mondkapjes dragen.

Ook is de uitstoot van roetdeeltjes van dieseluitlaatgas zeer schadelijk voor de gezondheid. De concentraties fijnstof kunnen in de buurt van een drukke snelweg of een drukke stedelijke weg behoorlijk hoog zijn. Mensen die in de buurt hiervan wonen, staan daardoor dagelijks bloot aan te hoge concentraties fijnstof.

De erfelijke metabole stoornis Alpha-1-antitrypsine-deficiëntie, ook wel AAD, alfa-1, of A1AT-tekort genoemd, kan ook COPD veroorzaken. Slechts 4 op de 10.000 mensen heeft deze ziekte.

Gezonde voeding: óók voor gezonde longen, en ter preventie van COPD / Bron: Condesign, PixabayGezonde voeding: óók voor gezonde longen, en ter preventie van COPD / Bron: Condesign, Pixabay

Voeding en het ontstaan van COPD

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat volwassenen met gezonde voedingsgewoonten minder vaak COPD hebben. Tussen 1986 en 1998 zijn bij ruim 47.000 mannen en ruim 73.000 vrouwen in de Verenigde Staten iedere 2 jaar gegevens nagevraagd over voedingsgewoonten, leefstijl, persoonskenmerken en nieuw-gediagnosticeerde COPD.[7] Er werd gebruik gemaakt van de AHEI-2010 scorelijst. Deze is gebaseerd op 11 voedingstypen of voedingsgewoonten. Deze score is hoger bij een hogere inname van volkorenproducten, meervoudig onverzadigde vetzuren, noten, lange-keten-omega-3-vetzuren en bij een lagere inname van rood of voorbewerkt vlees, geraffineerde granen en suikerhoudende dranken. Uit het onderzoek bleek dat naarmate de score op de AHEI2010 hoger was, de kans op COPD lager was, onafhankelijk van rookgewoonten en andere verstorende kenmerken. De gezondste eters hadden maar liefst 33% minder kans op COPD dan de minst gezonde eters. Kortom, gezonde voedingsgewoonten verkleinen onafhankelijk van rookgewoonten de kans op COPD.[8]

Klachten en symptomen van COPD

Bij COPD zijn er talloze ontstekingen in de longen en de longblaasjes kunnen allengs vergaan. Dat levert vervelende klachten op.

De eerste symptomen van COPD

De eerste ziekteverschijnselen van COPD kunnen divers zijn. De klachten komen er in ieder geval op neer dat de ademhaling zodanig gehinderd wordt dat een bezoek aan de huisarts nodig is. Er kan sprake zijn van een hardnekkige vastzittende hoest, een verkoudheid die maar niet overgaat en soms leidt tot benauwdheid, een piepende ademhaling en het opgeven van geïnfecteerd slijm. Ook komt het vaak voor dat de patiënt last heeft van kortademigheid en verminderde inspanningstolerantie. Vaak wijt men de klachten aan een verkoudheid of een griepje. Het welbekende rokershoestje kan de eerste uiting zijn van COPD.

Kortademigheid en hoesten

Kortademigheid en hoesten zijn de belangrijkste klachten van COPD. De klachten doen er jaren over om zich te ontwikkelen. Vaak heeft een patiënt alleen klachten van kortademigheid bij grotere inspanningen, zoals hardlopen, traplopen en fietsen. Geleidelijk aan worden de klachten steeds erger en worden ook dagelijkse verrichtingen zoals aan- en uitkleden, wandelen of boodschappen doen erg belastend. Uiteindelijk kunnen patiënten met ernstige COPD zelfs in rust kortademig zijn.

Ook klagen veel COPD patiënten over hoesten, hetgeen al dan niet gepaard gaat met het opgeven van sputum (= slijm). Sommige patiënten hoesten alleen wanneer zij een luchtweginfectie hebben. Ze hoesten niettemin langer en met meer slijm dan gezonde personen met een luchtweginfectie. Bij verder voortgeschreden COPD kan de patiënt de gehele dag last hebben van hoestklachten. Dit kan verergeren in najaar of winter of tijdens een infectie.

Andere klachten van COPD

Naast bovengenoemde symptomen, kunnen COPD patiënten (op een gegeven ogenblik) ook last krijgen van andere klachten, zoals onder meer:
  • moeheid,
    Gewichtsverlies / Bron: Istock.com/VladimirFLoydGewichtsverlies / Bron: Istock.com/VladimirFLoyd
  • krachtverlies,
  • drukkend gevoel op de borst,
  • frequente verkoudheden,
  • verminderde eetlust,
  • gewichtsverlies,
  • psychosociale klachten zoals eenzaamheid of angst (vooral bij ernstige COPD),
  • trommelstokvingers,
  • rode kleurverandering van de handpalm (erythema palmare).

COPD complicaties

Eventuele complicaties van COPD zijn onder meer:
  • Vaker longinfecties, zoals longontsteking.
  • Ademhalingsinsufficiëntie alg gevolg van een tekort aan zuurstof, waardoor lippen, tong, tenen en vingers blauw van kleur worden.
  • Een verhoogd risico op broze botten (osteoporose), vooral als je orale corticosteroïden gebruikt.
  • Problemen met je gewicht. Door COPD heb je meer kans op gewichtsproblemen, zowel ondergewicht als overgewicht.*
  • Een klaplong (pneumothorax). COPD kan de structuur van de longen beschadigen en lucht laten lekken in de borstholte.
  • Slaapproblemen omdat je niet genoeg zuurstof in je longen krijgt.

(*) Kortademigheid kan gevolgen hebben voor de mate waarin je lichamelijk actief kan zijn. Door het gebrek aan beweging, kom je gemakkelijker aan. Eén op de vier mensen met COPD hebben evenwel last van ondergewicht. Dit kan komen doordat je sneller ademhaalt, waardoor je lichaam extra veel energie verbruikt en je snel (te veel) afvalt. Ook kan eten een vervelende aangelegenheid zijn, omdat het inspannend is en het de luchtwegen afsluit.

Spirometer / Bron: Jmarchn, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Spirometer / Bron: Jmarchn, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Diagnose en onderzoek

Een diagnose van COPD wordt overwogen bij elk individu dat typische symptomen vertoont - hoesten, al dan niet in combinatie met het opgeven van slijm, en geleidelijk progressieve dyspnoe - met een geschiedenis van langdurige blootstelling aan risicofactoren, zoals (mee)roken, veelvuldige longinfecties en bepaalde industriële verontreinigende stoffen. De diagnose COPD wordt bevestigd door middel van longfunctietesten.

GOLD-indeling (stadium van COPD)

Er worden bij COPD vier verschillende stadia onderscheiden. De zogeheten GOLD-indeling (Global initiative for chronic Obstructive Lung Disease) is een indeling naar ernst, waarin (licht, matig-ernstige, ernstige en zeer ernstige COPD worden onderscheiden. Het is afhankelijk van de FEV1-waarde (Forced Expiratory Volume in one second) van de patiënt om te bepalen in welk stadium een patiënt zich bevindt. Deze waarde verwijst naar het volume dat iemand uitblaast in de eerste seconde van de uitademing na een maximale inademing. Deze waarde wordt bepaald aan de hand van een functionele test van de longen (spirometrie). De patiënt blaast ademt volledig in en blaast zo snel en krachtig als hij kan alle lucht uit de longen via een mondstuk in een apparaat, welke vervolgens meet hoe hard en hoe lang de patiënt uitademt. De arts stelt op basis van de uitkomst de diagnose.

COPD GOLD- stadiumErnstFEV1-waarde
COPD stadium 1Licht> 80%
COPD stadium 2Matig-ernstig50%-80%
COPD stadium 3Ernstig30%-50%
COPD stadium 4Zeer ernstig< 30% met daarbij chronisch ademhalingsfalen

Er wordt soms ook een fase 0 onderscheiden, waarbij er een risico is van het ontwikkelen van COPD. Bij de patiënt is de longfunctie nog normaal, maar er bestaan wel symptomen als hoesten en slijmproductie.

Voorts zijn er diverse procedures beschikbaar om het zuurstofniveau te meten in het bloed, waaronder:
  • een arteriële bloedgastest (ABG), en
  • een zuurstofverzadigingstest.

CT-scan / Bron: IStock.com/Pavel LosevskyCT-scan / Bron: IStock.com/Pavel Losevsky
Een bronchodilator reversibiliteitstest zal worden uitgevoerd om uit te sluiten dat de patiënt astma heeft. Bij deze test krijgt de patiënt een luchtwegopener toegediend. Het resultaat is dat dit bij astma-patiënten leidt tot betere resultaten van de longfunctie, terwijl bij de meeste COPD-patiënten de resultaten niet veel verbeteren. Een röntgenopname van de borst of een CT-scan kan worden gemaakt om te kijken naar andere aandoeningen en longbeschadigingen.

Beloop

De meeste COPD-patiënten hebben het hele jaar door in wisselende mate last van de bekende klachten zoals hoesten, al dan niet in combinatie met het opgeven van slijm, en benauwdheid. Naast de stabiele fasen, kennen de meeste patiënten ook perioden van toegenomen klachten. Dit worden exacerbaties genoemd. Exacerbaties dragen bij aan de achteruitgang van de ziekte.

Exacerbaties

Patiënten met COPD ervaren acute exacerbaties - een toename van klachten - welke frequenter optreden met de ernst van de ziekte. Een precieze definitie voor exacerbatie is er niet. Vaak noemt men een toename van klachten een exacerbatie indien de verergering meer is dan het normale, voor de patiënt gangbare klachtenpatroon. COPD exacerbaties versnellen de achteruitgang in longfunctie en tasten de gezondheidstoestand van de patiënt aan. De ene dag kan een patiënt meer klachten ervaren dan de andere dag, dat is normaal. Dit kan samenhangen met het weer (mist, koude of wind), van de mate van nachtrust (een slechte nachtrust zorgt voor meer klachten) en angst en stress. Als de patiënt meer medicatie moet gebruiken of zelfs genoopt is een huisarts of eerste hulpafdeling van een ziekenhuis te bezoeken, dan is er sprake van een exacerbatie. Exacerbaties kunnen variëren in ernst en de mate waarin ze optreden. Sommige patiënten hebben een enkele keer een exacerbatie, bijvoorbeeld in het griepseizoen en weer anderen hebben meerder keren per jaar een exacerbatie.

Ziekenhuisopnames

Volgens het Nationaal Kompas Volksgezondheid vonden in 2004 ruim 18.500 ziekenhuisopnamen plaats met COPD als hoofdontslagdiagnose: 10.228 opnamen voor mannen en 8.336 voor vrouwen. Een ziekenhuisopname voor COPD kan nodig zijn bij:
  • Ernstige kortademigheidsklachten waarbij de patiënt onvoldoende reageert op medicijnen.
  • Complicaties als een ernstige bacteriële en/of virale luchtweginfectie of longontsteking (pneumonie).
  • Respiratoire insufficiëntie (ernstig zuurstoftekort en onvoldoende uitademing van koolzuur).
  • Cor pulmonale (vergroting van de rechter harthelft door overbelasting vanwege de longaandoening).[9]

In het ziekenhuis worden medicijnen toegediend via een infuus of verneveling, en zuurstof. Kunstmatige ademhaling kan soms ook nodig zijn.

Beloop van de ziekte op korte termijn

COPD kan voor kortere of langere tijd een redelijk stabiel verloop hebben. Dit is mede afhankelijk van het stadium van de ziekte, de algehele gezondheid van de patiënt en of hij/zij door blijft roken. De patiënt kan beperkingen krijgen met het sporten, bergop fietsen, rennen, snel de trap oplopen en later ook dagelijkse inspanningen als in een gewoon tempo traplopen, aan- en uitkleden, boodschappen doen, enz. Dit gebeurt heel geleidelijk. Wat ooit vanzelfsprekend was, gaat steeds meer moeite kosten. Sommige patiënten gaan bepaalde lichamelijke inspanningen vermijden om te voorkomen dat ze kortademig worden, maar dat is nu juist niet verstandig. Als gevolg van deze inactiviteit neemt de lichamelijke conditie steeds meer af, waardoor ze sneller kortademig zijn bij inspanning, ze weer meer activiteiten gaan vermijden, enz. De patiënt belandt aldus in een negatieve spiraal. Ook zonder nieuwe luchtweginfecties kunnen hoesten, slijm opgeven en kortademigheid allengs verergeren.

Beloop van de ziekte op lange termijn

Meestal wordt COPD met het voortschrijden der jaren erger, zowel wat betreft de achteruitgang in longfunctie als de ervaren klachten. Hoesten kan erger worden, maar vooral de kortademigheid kan toenemen. De patiënt krijgt steeds meer moeite met dagelijkse inspanningen zoals traplopen, het verrichten van het huishouden en winkelen. In vergelijking met leeftijdsgenoten valt op dat ze langzamer lopen, sneller kortademig zijn of niet kunnen praten tijdens het lopen. Sommige patiënten gaan dergelijke inspanningen steeds meer vermijden, terwijl bekend is dat te weinig lichaamsbeweging averechts werkt.

Bij veel patiënten ontstaat in de loop van de tijd een zekere mate van osteoporose (botontkalking) als gevolg van één of een combinatie van de volgende factoren:
  • roken;
  • immobiliteit, te weinig lichaamsbeweging;
  • chronische ontstekingsverschijnselen in de longen;
  • langdurig gebruik van ontstekingsremmers als prednisolon;
  • een tekort aan calcium en/of vitamine D.

Veel patiënten (vooral met veel emfyseem) vermageren in de loop der jaren, mogelijk als gevolg van verminderde eetlust door kortademigheidsklachten. Bij ernstiger COPD zal het aantal luchtweginfecties stijgen. Wanneer dit gepaard gaat met een toename van de klachten (opgeven van slijm, hoesten en kortademigheid), spreekt men van exacerbatie. Een ernstige exacerbatie kan aanleiding geven tot een ziekenhuisopname. Patiënten met COPD hebben in vergelijking met de algemene bevolking meer last van psychische klachten als depressie, spanning en angst. Depressieve patiënten hebben minder succes om te stoppen met roken en zijn minder therapietrouw, waardoor de klachten zullen toenemen. Door de almaar toenemende beperkingen, raken veel patiënten op den duur in een sociaal isolement.

Longkanker / Bron: Muratart/Shutterstock.comLongkanker / Bron: Muratart/Shutterstock.com
Op een gegeven ogenblik kan de patiënt praktisch gesproken aan bed of stoel gebonden zijn en met het doen van boodschappen, het verrichten van de huishouding en zelfverzorging, aangewezen zijn op de hulp van anderen. Na verloop van tijd kan ook een zuurstoftekort in het bloed ontstaan, waardoor de patiënt is aangewezen op toediening van extra zuurstof via een slangetje in de neus. Naar schatting 3% van de COPD-patiënten verkeert in GOLD-stadium IV en is afhankelijk van toediening van zuurstof.[10] De meeste patiënten houden tot op hoge leeftijd toch een normaal zuurstofgehalte in het bloed of zij overlijden aan een andere aandoening, waardoor het bij hen niet zo ver komt. Niet alle COPD-patiënten overlijden aan deze aandoening. Veel patiënten vertonen comorbiditeit, dat wil zeggen dat ze meerdere aandoeningen tegelijkertijd hebben. Hartaandoeningen, suikerziekte, longkanker en depressie komen vaak voor bij COPD-patiënten. Ook komen longontstekingen veroorzaakt door bacteriën zoals de pneumokok meer voor bij patiënten met COPD.

Bij ernstig COPD kan de patiënt al in rust of bij bij zeer geringe inspanningen zoals aan- en uitkleden, kortademigheidsklachten krijgen, waardoor zelfs lopen met een rollator een zware opgave is. Sommige patiënten invalideren ernstig en belanden in een rolstoel of worden bedlegerig. De patiënt kan aangewezen zijn op een zuurstofapparaat. De eetlust kan verder afnemen met gewichtsverlies tot gevolg. De spiermassa kan verminderen, waaronder ook de ademhalingsspieren. Dit maakt het ademhalen nog moeilijker. Met het verergeren van de ziekte kunnen psychische stoornissen als depressie op de voorgrond treden.

Behandeling COPD

COPD is een ongeneeslijke chronische longziekte. Met de juiste behandeling en leefstijlaanpassingen is het verloop van de ziekte te beïnvloeden.

Stoppen met (mee)roken

Er is een evidente relatie tussen de totale tabaksconsumptie en de ernst van de longfunctievermindering. Bij COPD heeft stoppen met (mee)roken positieve gevolgen op de korte termijn - verbetering van de longfunctie - en op de langere termijn - vertraging van de verdere achteruitgang van de longfunctie. Stoppen met roken heeft meer effect dan medicamenteuze behandeling. Daarom is het bespreken en motiveren van stoppen met roken het belangrijkste onderdeel van de behandeling.

Geneesmiddelen voor de behandeling van COPD

Bij COPD staan vernauwing van de luchtwegen en ontsteking van het slijmvlies van de luchtwegen op de voorgrond. Benauwdheidaanvallen worden symptomatisch behandeld met luchtwegverwijderrs of bronchusverwijders. Als frequent exacerbaties optreden, kan het aantal exacerbaties worden verminderd met inhalatiecorticosteroïden. Deze zijn onder te verdelen in middelen die het sympathische zenuwstelsel in de longen stimuleren en middelen die het parasympathische systeem afremmen, respectievelijk β2-antagonisten en anticholinergica genoemd. Het ontstekingsproces in het slijmvlies van de luchtwegen kan in belangrijke mate afgeremd of gestopt worden door ontstekingsremmers, zoals corticosteroïden welke per inhalatie beschikbaar zijn. Het blijkt dat regelmatig gebruik van inhalatiecorticosteroïden resulteert in een kleine vermindering van het aantal exacerbaties en een minder snelle achteruitgang van de levenskwaliteit. Er bestaan ook combinatiepreparaten met naast een corticosteroïd ook een langwerkende β2-antagonist. Prednison of prednisolon wordt bij COPD ook vaak gebruikt. Prednison is een krachtige ontstekingsremmer en wordt vaak gebruikt bij de behandeling van exacerbaties. Patiënten met ernstig COPD en bij wie een exacerbatie gepaard gaat met koorts en/of het opgeven van geel of groen slijm, krijgen dikwijls ook een antibioticum voorgeschreven.

Seebri Breezhaler: een nieuwe onderhoudsbehandeling voor COPD-patiënten

Vanaf medio 2013 is Seebri Breezhaler (glycopyrronium) beschikbaar; een onderhoudsbehandeling voor COPD-patiënten die er binnen 5 minuten na de eerste inhalatie voor zorgt dat zij meer lucht krijgen. De behandeling is bedoeld om de belangrijkste symptomen van COPD, zoals benauwdheid, te verlichten.Het is vooral geschikt voor die patiënten die het gevoel hebben dat ze door een rietje ademen. Het middel is verkrijgbaar in de vorm van capsules met een inhalatiepoeder en wordt gebruikt als (langdurige) onderhoudsbehandeling.

Bewegen is gezond! / Bron: Istock.com/monkeybusinessimagesBewegen is gezond! / Bron: Istock.com/monkeybusinessimages

Bewegen en gezonde voeding

Een gezond voedingspatroon en voldoende lichaamsbeweging spelen een belangrijke rol in de behandeling van COPD. Patiënten die bij weinig inspanning al kortademig worden, moeten zich daardoor niet laten tegenhouden. Bewegen is juist dan extra belangrijk. Door meer te bewegen verbetert het uithoudingsvermogen en spierkracht, waardoor dagelijkse bezigheden steeds gemakkelijker verricht worden en de patiënt steeds minder snel kortademig wordt. Hij of zij gaat zich beter en energieker voelen. Het is van belang dat de patiënt ten minste een halfuur per dag actief beweegt, bijvoorbeeld door te wandelen, te tuinieren, te fietsen of te zwemmen. Het is belangrijk een vorm van bewegen te vinden die de patiënt leuk vindt. Indien de patiënt behoefte heeft aan ondersteuning kan een oefen- of fysiotherapeut hem/haar begeleiden bij het bewegen.

Het is niet duidelijk of gezonde voedingsgewoonten van invloed zijn op de ontwikkeling van COPD over langere termijn, maar een gezond, afwisselend eetpatroon is voor ieder mens goed. Bij COPD verbruikt het lichaam extra veel energie, omdat het steeds bezig is met vechten tegen de ontstekingen in de longen. Er zijn patiënten die daardoor gewicht verliezen met als gevolg dat de weerstand omlaag gaat en hij/zij vatbaarder wordt voor virussen en bacteriën die zich in de longen willen nestelen. Benauwdheid kan ook een reden zijn dat de patiënt onvoldoende eet. Bij gewichtsverlies (of toename van gewicht) kan de huisarts de patiënt verwijzen naar een voedingsdeskundige of diëtist. Bij deze deskundige wordt het eetpatroon in kaart gebracht en bekeken wat daaraan ontbreekt. Ook kan op maat geadviseerd worden over gezonde voeding bij COPD. Als de patiënt niet goed kan eten vanwege benauwdheid, dan kan vloeibare voeding uitkomst bieden.

Voorkomen van exacerbaties

Doordat exacerbaties bijdragen aan de achteruitgang van de ziekte, is één van de belangrijkste behandeldoelen dan ook preventie ervan. Het is aangetoond van de jaarlijkse griepprik de kans op exacerbaties verkleint. Naast inhalatiecorticosteroïden, dragen ook langwerkende luchtwegverwijders bij aan de verkleining van de kans op exacerbaties.

Chirurgische behandeling

Bij patiënten met ernstige tot zeer ernstige COPD is de huidige medicamenteuze behandeling vaak onvoldoende om een acceptabel niveau van kwaliteit van leven te bereiken. Sommige COPD-patiënten hebben baat bij longvolumereductiechirurgie, waarbij chirurg de slechtste delen van je longen verwijdert en er meer ruimte ontstaat voor het resterende longweefsel waardoor dit beter kan functioneren. Wanneer je longen ernstig beschadigd zijn, kan de longarts je een longtransplantatie voorstellen. Beide behandelingen zijn invasief en slechts voor weinig patiënten beschikbaar.

Er is een nieuwe, minimaal invasieve, experimentele behandelmogelijkheid voor patiënten met ernstige COPD: bronchoscopische longvolumereductie, waarbij het slechtste deel van de longen wordt verkleind.[11] Door deze volumeverandering zal het middenrif aan de kant die behandeld is, in een meer fysiologische positie komen en beter functioneren. Daarnaast verbeteren de elastische eigenschappen van de long, waardoor je beter kunt uitademen. De longfunctie verbetert significant: de kortademigheid neemt af en je kunt je beter inspannen. Al met al voel je je beter en neemt de kwaliteit van leven toe. Momenteel (2015) wordt deze techniek ontwikkeld en de introductie ervan in de standaardzorg komt steeds dichterbij. Afhankelijk van het type longemfyseem zijn er thans twee verschillende mogelijkheden voor behandeling:
  • Bronchoscopische interventie met eenrichtingsventielen. Hierbij wordt de ingang van een longkwab met een aantal eenrichtingsventielen afgesloten met als doel dat er wel lucht uit, maar geen lucht in de longkwab kan komen. De longkwab kan hierdoor volledig ontluchten en samenvallen, wat zorgt voor de gewenste longvolumereductie.
  • Bronchoscopische interventie met longvolumereductie-coils. Hierbij worden coils in de slechte longkwabben gebracht. Het inbrengen van coils leidt tot hetzelfde resultaat als de eenrichtingsventielen. De coils zijn spiraaltjes die in de longkwab vastgezet worden waarna deze de uiteinden naar elkaar toetrekken. Op die manier wordt de longkwab dichtgetrokken en de lucht eruit geperst met volumereductie tot gevolg.

Luchtbevochtiger / Bron: Juanra09, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Luchtbevochtiger / Bron: Juanra09, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Luchtreiniger en luchtbevochtiger

Installeer binnenshuis een luchtreiniger om stofdeeltjes te filteren en de lucht te zuiveren. Een goede luchtreiniger verwijdert prikkels uit de lucht waar mensen met COPD gevoelig voor zijn. Mensen met COPD doen er ook verstandig aan om een luchtbevochtiger te plaatsen in de slaapkamer om het slijm te verminderen.

Longrevalidatie

Longrevalidatie is erop gericht je uithoudingsvermogen te vergroten en je beter te leren omgaan met je ziekte, zodat de kwaliteit van leven verbetert. Longrevalidatie bestaat uit:
  • een medische behandeling;
  • het verbeteren van je lichamelijke conditie en/of spierkracht;
  • het leren omgaan met de beperkingen en verslechteringen van je chronische aandoening.

Je moet gemotiveerd zijn voor deze behandeling, anders heeft het geen zin. Je longarts kan je aanmelden voor longrevalidatie bij bijvoorbeeld locatie Beatrixoord van het UMCG Centrum voor Revalidatie.

Umcg - Beatrixoord

Legenda
A. UMCG - Centrum voor Revalidatie (CvR) Locatie Beatrixoord


Nieuwe ontwikkelingen COPD

De wetenschap staat niet stil. Wat zijn de meest belangrijke ontwikkelingen in diagnose en behandeling van COPD?

COPD-patiënt heeft ook vaker hart-vaatziekten

Cardiovasculaire ziekten komen bij COPD-patiënten 2 tot 3 keer zo vaak voor als bij gematchte controlepatiënten of in de algemene bevolking. Dit geldt zowel voor coronaire hartziekten, ook wel ischemische hartziekten genoemd (ziekten van het hart die het gevolg zijn van slagaderverkalking) als voor ritmestoornissen, hartfalen en arterieel vaatlijden, maar niet voor beroerten (CVA’s), zo stelden Canadese onderzoekers vast in een grote meta-analyse (Bron: Lancet Respir Med. Augustus 2015).

Slimme 'pleister' voor COPD-patiënten

Philips en het Radboud universitair centrum ontwikkelden samen een pleister voor COPD-patiënten, welke is voorzien van intelligente elektronica en een zender. De pleister verzamelt op afstand afleesbare informatie over de patiënt. Te denken valt aan gegevens over hoeveel iemand beweegt, ademhaling en hartslag. De gegevens komen binnen bij een gezondheidsplatform, de zogeheten HealthSuite, van waaruit de medische gegevens worden gedeeld met de desbetreffende zorgverleners binnen het Radboudumc, zodat een vollediger beeld van de aandoening bij een patiënt ontstaat. De patiënt zelf krijgt via een tablet-computer (iPad) inzicht in zijn gezondheid via een speciale app. Het systeem maakt het ook mogelijk voor de patiënt om via de app contact te hebben met zijn zorgverleners. Alle gegevens kan de arts ook vinden in het Elektronisch Patiënten Dossier van het Radboudumc. (Bron: www.ouderenjournaal.nl, 17-10-2014)

Onderzoek naar COPD bij niet-rokers

Onderzoekers van het Erasmus MC en het UMCG willen achterhalen hoe het komt dat mensen die nooit hebben gerookt, toch COPD krijgen. Het gaat om grofweg 25 tot 45 procent van alle COPD-patiënten. Het is het eerste grootschalige onderzoek naar COPD onder niet-rokers, stelt het Longfonds, dat het onderzoek medefinanciert. Nieuw onderzoek moet licht werpen op wat bij hen de rol is van genen en blootstellingen die COPD veroorzaken. De onderzoekers kijken ook of blootstellingen leiden tot veranderingen in de expressie van genen, met COPD tot gevolg. Waarschijnlijk speelt aanleg mee in het ontwikkelen van COPD. Maar ook dat is tot dusverre nooit onderzocht. Het onderzoek loopt van oktober 2013 tot oktober 2016. (Bron: Longfonds, Volkskrant, 20-11-2013)

Bijna 25% van de 40-plussers heeft COPD

Uit een steekproef die is gehouden uit de bevolking van Maastricht blijkt dat COPD veel vaker voorkomt dan gedacht, terwijl de ziekte bij de meeste personen onbehandeld blijft. Longarts Lowie Vanfleteren en collega's van het Maastricht Universitair Medisch Centrum (Maastricht UMC+) namen een blinde steekproef van 592 personen ouder dan 40 jaar in de regio Maastricht en verrichtten bij al deze personen een longfunctie-onderzoek. Hieruit bleek dat van de mensen ouder dan veertig jaar heeft 23,7% (28,5% van de mannen en 19,5% van de vrouwen) COPD heeft en van de mensen ouder dan 70 jaar heeft zelfs 41,6% COPD. Het percentage stijgt met de leeftijd en met het aantal gerookte sigaretten. Uit het onderzoek blijkt dat COPD veel meer voorkomt dan gedacht. Het RIVM (Rijksdienst voor Milieu en Volksgezondheid) schat de incidentie op slechts 1,8% van alle mannen en 1,6% van alle vrouwen. Bovendien wist maar 8,8% van de onderzochte groep mensen dat ze COPD hadden. Het overgrote merendeel van de mensen met COPD krijgt dus geen behandeling voor de ziekte. (Bron: persbericht academisch ziekenhuis Maastricht d.d. 10-04-2012)

Noten
  1. Onno van Schayck en Geertjan Wesseling: Leven met COPD, Bohn Stafleu van Loghum, Houten, 2010, p.17.
  2. M.M. Verduijn: NHG-Standaard 'COPD', geneesmiddelenbulletin, Nr. 7 - 01 juli 2008, 71-72.
  3. www.GOLDCOP.com
  4. Onno van Schayck en Geertjan Wesseling, p.36.
  5. Toljamo T, Kaukonen M, Nieminen P, Kinnula VL. Early detection of COPD combined with individualized counselling for smoking cessation: a two-year prospective study. Scand J Prim Health Care. 2010;28:41-6. doi:10.3109/02813431003630105. Medline
  6. Ge­zond­heids­raad. Volks­ge­zond­heids­scha­de door passief roken. Den Haag: Ge­zond­heids­raad.
  7. Varraso R, et al. Alternate Healthy Eating Index 2010 and risk of chronic obstructive pulmonary disease among US women and men: prospective study. BMJ. 2015;350:h286. Medlinedoi: 10.1136/bjm.h286
  8. Jet Smit. Kan een gezond voedingspatroon COPD helpen voorkómen? Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:A9055
  9. http://www.nationaalkompas.nl/gezondheid-en-ziekte/ziekten-en-aandoeningen/ademhalingswegen/copd/omvang/ (voor de laatste keer geraadpleegd op 31 mei 2011)
  10. Onno van Schayck en Geertjan Wesseling, p.54.
  11. Karin Klooster, Nick H.T. ten Hacken, Jorine E. Hartman, Huib A.M. Kerstjens en Dirk-Jan Slebos. Bronchoscopische interventies voor ernstige COPD. Verbeteren van kwaliteit van leven, inspanningsvermogen en longfunctie. Ned. Tijdschr Geneesk. 2015;159:A8497

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
COPD; chronic obstructive pulmonary diseaseCOPD; chronic obstructive pulmonary diseaseCOPD is een afkorting voor chronic obstructive pulmonary disease. Dit is een verzamelnaam voor verschillende longziekten…
COPD: Een veel voorkomende longziekteCOPD: Een veel voorkomende longziekteCOPD is net als astma een longziekte. De longen zijn beschadigd en er is sprake van een ernstig adem tekort en benauwdhe…
Wat doen tegen rokerslong? Symptomen en behandeling van COPDWat doen tegen rokerslong? Symptomen en behandeling van COPDKortademigheid, kuchen en voortdurend hoesten: het zijn typische symptomen van Chronisch Obstructief Longlijden of COPD.…
Acute- en chronische bronchitisAcute- en chronische bronchitisIemand met bronchitis heeft een ontsteking aan de luchtwegen. Deze aandoening heb je in 2 vormen, dit zijn acute bronchi…
Verschillen astma en COPDIedereen heeft wel eens van astma en COPD gehoord. Het zijn beide aandoeningen aan de luchtwegen. Wat veel mensen niet w…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: bleakstar?Shutterstock.com
  • Chen W, Thomas J, Sadatsafavi M, FitzGerald JM. Risk of cardiovascular comorbidity in patients with chronic obstructive pulmonary disease: a systematic review and meta-analysis. Lancet Respir Med. 2015 Aug;3(8):631-9. doi: 10.1016/S2213-2600(15)00241-6. Epub 2015 Jul 22.
  • Eva Raaff: De dokter thuis: longklachten, Unieboek, Houten, 2004.
  • Ge­zond­heids­raad.Volks­ge­zond­heids­scha­de door passief roken. Den Haag: Ge­zond­heids­raad, 2003; pu­bli­ca­tie nr 2003/21ISBN 90-​5549-​505-​0
  • http://www.nationaalkompas.nl/gezondheid-en-ziekte/ziekten-en-aandoeningen/ademhalingswegen/copd/omvang/
  • Jet Smit. Kan een gezond voedingspatroon COPD helpen voorkómen? Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:A9055
  • Joost van den Aardweg. De herziene NHG-standaard ‘COPD’ - Een nieuwe aanpak met oude beperkingen. Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:A9056
  • Karin Klooster, Nick H.T. ten Hacken, Jorine E. Hartman, Huib A.M. Kerstjens en Dirk-Jan Slebos. Bronchoscopische interventies voor ernstige COPD. Verbeteren van kwaliteit van leven, inpsanningsvermogen en longfunctie. Ned. Tijdschr Geneesk. 2015;159:A8497
  • Marcel Nijland: COPD - Informatie over behandelingen en tips om de conditie te verbeteren bij COPD en astma, Veltman Uitgevers, Utrecht, 2007.
  • M.M. Verduijn: NHG-Standaard 'COPD', geneesmiddelenbulletin, Nr. 7 - 01 juli 2008, 71-72.
  • Nienke Fleuren. COPD-patiënt heeft ook vaker hart-vaatziekten. Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:C2687
  • Onno van Schayck en Geertjan Wesseling: Leven met COPD, Bohn Stafleu van Loghum, Houten, 2010.
  • Patrice van Eefferen: Modern medisch woordenboek, Elmar, Rijswijk, 2009.
  • Toljamo T, Kaukonen M, Nieminen P, Kinnula VL. Early detection of COPD combined with individualized counselling for smoking cessation: a two-year prospective study. Scand J Prim Health Care. 2010;28:41-6. doi:10.3109/02813431003630105. Medline
  • Varraso R, et al. Alternate Healthy Eating Index 2010 and risk of chronic obstructive pulmonary disease among US women and men: prospective study. BMJ. 2015;350:h286. Medlinedoi: 10.1136/bjm.h286
  • Webmd.com. COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) - Ongoing Concerns. http://www.webmd.com/lung/copd/tc/chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd-ongoing-concerns (ingezien op 30-11-2016)
  • www.azm.nl
  • www.bronchitis-symptomen-besmettelijk.nl
  • www.longfonds.nl
  • www.GOLDCOP.com
  • www.umcg.nl
  • Afbeelding bron 1: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Afbeelding bron 2: Wavebreakmedia/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Condesign, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/VladimirFLoyd
  • Afbeelding bron 5: Jmarchn, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 6: IStock.com/Pavel Losevsky
  • Afbeelding bron 7: Muratart/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 8: Istock.com/monkeybusinessimages
  • Afbeelding bron 9: Juanra09, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Reageer op het artikel "COPD: symptomen, gevolgen, behandeling en medicatie COPD"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Annie Mullenders, 06-06-2017 19:56 #6
Heb ook heel veel last van Hyperventilatie. Is dit ook normaal, bij COPD? Reactie infoteur, 10-07-2017
Hyperventilatie kan optreden bij COPD. Zie mijn reactie op 29-1-2016 aan Janka Noordzij.

Gerda Stringa-Dodde, 02-12-2016 10:08 #5
Heb COPD.Gisteren bij de longarts geweest voor uitslag CT scan.De laatste jaren hoorde ik telkens van haar dat ik COPD 2 heb, verder niet.Nu heeft de scan blijkbaar uitgewezen dat ik emfyseem heb.Toen ik geschrokken vroeg:"jee heb ik emfyseem" was het antwoord:"Ja u heeft toch COPD"?Kijk ik ben maar een leek maar ik dacht dat er onderdelen waren bij deze ziekte zoals: chronische bronchitis en emfyseem.Is de laatste dan altijd aanwezig bij deze ziekte? Reactie infoteur, 02-12-2016
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Meestal hebben patiënten met COPD chronische bronchitis (hierbij zijn de bronchiën steeds ontstoken) en emfyseem (hierbij is de wand van de longblaasjes beschadigd; longblaasjes gaan verloren), waarbij één van de twee aandoeningen dominant kan zijn.

Janka Noordzij, 27-01-2016 12:03 #4
Goedemorgen,

Ik ben verpleegkundige in opleiding en heb een zorgvrager met uitbehandelde COPD. deze man is op hoge leeftijd, en beginnend dementerend. Zijn leven ziet er niet rooskleurig uit. Op puffers en fentanyl na is er op dit moment geen behandeling om zijn leven zo aangenaam mogelijk te houden. Deze zorgvrager heeft een obsessie voor zijn puffers, en zijn uit eigen beheer gehaald vanwege ongecontroleerd gebruik de gehele dag door.
Wat zouden we nog voor deze zorgvrager kunnen doen. Dhr is angstig, valt af door nauwelijks eetlust, en lijkt een vorm van hyperventilatie te hebben. Reactie infoteur, 29-01-2016
Bedankt voor uw reactie. Ik kan alleen wat suggesties geven. De hoofdbehandelaar, vaak de longarts, zal uit moeten zoeken wat de beste behandeling is, uiteraard met input van andere disciplines.

Er zijn geen onderzoeken verricht naar de effecten en veiligheid van benzodiazepinen bij mensen met ernstige COPD. Toch lijkt het gebruik van een benzodiazepine zinvol bij mensen met ernstig COPD en angst. (http://goo.gl/XtaCUA)

Het is aannemelijk dat ontspanningsoefeningen tijdelijk de ademfrequentie en symptomen van angst en kortademigheid doen dalen bij patiënten met COPD (GOLD III-IV) (niveau 2). (https://goo.gl/zyeibw)

Hyperventilatie kan als fenomeen optreden bij een paniekaanval, maar soms ook bij een organische aandoening als COPD. Veel patiënten hebben baat bij ademhalingstherapie door een fysiotherapeut of haptonoom. Deze therapie kan de klachten doen afnemen door verbetering van het ademhalingspatroon, maar ook door een algemeen ontspannend effect en het gevoel controle over de klachten te hebben. (https://goo.gl/zyeibw)

Aanvullende voeding in de vorm van een module of drinkvoeding is nodig als de normale voeding niet meer voldoende is. Er bestaat een speciale drinkvoeding die speciaal ontwikkeld is voor mensen met COPD. De arts of diëtist bepaalt welke voeding het meest geschikt is en kan vergoeding via de verzekering regelen. Wanneer ook drinkvoeding onvoldoende resultaat biedt kan sondevoeding geadviseerd worden. (http://goo.gl/kA94ZK)

Louis Strobbe, 16-10-2015 08:48 #3
Hallo ik zit in het verste stadium van copd. nou is het zo ik slaap maar 3 uurtjes per nacht klopt dat? en heeft deze ziekte ook invloed op mijn sexleven? ik heb er totaal geen behoefte meer aan. vriendelijke groeten Reactie infoteur, 19-10-2015
Slaapproblemen zijn vaak aanwezig bij mensen met COPD. Het is belangrijk om samen met de (huis)arts de uitlokkende en onderhoudende factoren in kaart te brengen, zodat de oorzaak van het slaapprobleem adequaat aangepakt kan worden. Verder is het van belang om optimale voorwaarden te creëren om goed te kunnen slapen, zoals nachtelijke rust en stilte, voldoende verduistering, goede (katoenen) slaapkleding en beddengoed, goed matras en hoofdkussen, voldoende ventilatie en goede temperatuur van de slaapkamer. Eventueel kunnen ontspanningsoefeningen helpen.

Met COPD kunnen seksuele problemen optreden, zoals minder zin in seks en erectieproblemen. Dit kan komen door zuurstofgebrek in het bloed of medicatiegebruik, maar psychische factoren kunnen ook een rol spelen. Eenvoudige tips kunnen het seksleven verbeteren: http://goo.gl/PCfvFq. Ook dit onderwerp kunt u met de huisarts bespreken.

M. Noordijk, 19-08-2015 13:09 #2
Ik heb een vraag: Ik weet dat ik COPD heb. Maar wat ik niet kan vinden op het internet is de verklaring waarom ik, wanneer ik ga slapen en/of 's-morgens diep adem haal, ik een transpiratie uitbarsting krijg waarbij ik behoorlijk nat wordt van het transpireren? Is dit ook een symptoom van COPD of denk u dat dit waarschijnlijk een andere oorzaak heeft?
M.Noordijk Reactie infoteur, 20-08-2015
Transpiratie kan onder andere een bijwerking of overdosering zijn van bepaalde (inhalatie)medicatie. Ik adviseer u om deze klacht te bespreken met uw huisarts.

S. Valk-Schuurmans, 20-06-2013 16:19 #1
Een duidelijk artikel dat de dingen bij de naam noemt. Volledig en helder van uitleg. Biedt helaas niet veel hoop op verbetering c.q. genezing.
S. Valk Schuurmans

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 17-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Longaandoeningen symptomen
Bronnen en referenties: 30
Reacties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!