Zonneallergie: symptomen, voorkomen, behandeling, medicijnen

Symptomen zonneallergie bestaan uit: rode, vaak pijnlijke huiduitslag op de aan (zon)licht blootgestelde huid; kleine, jeukende blaartjes en blaasjes; schilferige huid; zwelling. De huidafwijkingen die bij zonneallergie ontstaan, treden meestal 24 tot 48 uur op in delen van de huid die zijn blootgesteld aan de zon, zoals het gezicht en de handen. Het kan ook enkele dagen langer duren voordat de verschijnselen optreden en soms doen ze zich vrijwel onmiddellijk voor. Zonneallergie kan voor veel ongemak zorgen. Strikt genomen is behandeling niet nodig. De uitslag verdwijnt spontaan na enkele dagen tot weken en er zijn geen restverschijnselen. In de loop van de zomer treedt er gewenning op. Door de huisarts kan desgewenst medicatie tegen zonneallergie voorgeschreven worden, vooral als de jeuk heel erg is. Zonneallergie wordt ook wel 'dermatitis solaris' genoemd.

Zonneallergie

• Wat is zonneallergie?
• Wat veroorzaakt zonneallergie?
• Hoeveel mensen hebben last van zonneallergie?
• Wat zijn de klachten, verschijnselen en symptomen van zonneallergie?
• Hoe wordt de diagnose zonneallergie gesteld?
• Hoe wordt zonneallergie behandeld?

Wat is zonneallergie?

Er wordt van zonneallergie gesproken als er sprake is van overgevoeligheid van de huid voor ultraviolet (zon)licht, hetgeen zich uit in rode vlekken en ongemak. Het is een abnormale huidreactie die optreedt na normale blootstelling aan (zon)licht. Dus ook andere lichtbronnen dan de zon kunnen zonneallergie veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan het licht van een zonnebank, gloeilamp of tl-buis.

De meest voorkomende vorm van zonneallergie is polymorfe lichteruptie (PMLE), hetgeen betekent 'huiduitslag die zich in verschillende uitingsvormen voordoet' (polymorf), onder invloed van (zon)licht (lichteruptie).

Wat veroorzaakt zonneallergie?

Zonlicht bestaat uit zichtbaar licht en uit onzichtbaar ultraviolet licht, dat verantwoordelijk is voor bruining van de huid en zonnebrand. Dit zijn normale huidreacties die ultraviolet licht kan veroorzaken. Ultraviolet licht of UV-licht wordt onderverdeeld in (kortgolvig) UVB en (langgolvig) UVA. Bij PMLE is er dikwijls sprake van een abnormale (= afwijkende) reactie op UVA. Heden ten dage wordt ultraviolet licht beschouwd als de belangrijkste veroorzaker van de aandoening.

Een andere mogelijke oorzaak van zonneallergie kan overgevoeligheid voor verschillende stoffen zijn, waaronder medicijnen zoals sommige antibiotica (tetracyclines), diuretica (een middel dat de uitscheiding van water door de nieren bevordert) en orale anticonceptiva. Voorts kan het gebruik van bepaalde cosmetica en parfums een oorzaak zijn. Ziekten, zoals lupus erythematosus, of eczeem, kunnen ook zonneallergie uitlokken.

Hoeveel mensen hebben last van zonneallergie?

Naar schatting komt zonneallergie bij 10 tot 20 procent van de Europese bevolking voor, overwegend vrouwen. Rond de evenaar komt deze aandoening minder frequent voor. Vaak treden de eerste verschijnselen op tussen het 20e en 40e levensjaar, bij mannen mogelijk wat later. De aandoening is vooral seizoensgebonden en keert terug wanneer men intensief aan zonlicht wordt blootgesteld, dat wil zeggen tijdens elk zonnig voorjaar.

Wat zijn de klachten, verschijnselen en symptomen van zonneallergie?

De huidafwijkingen die bij zonneallergie ontstaan, treden meestal 24 tot 48 uur op in delen van de huid die zijn blootgesteld aan de zon, zoals gezicht, nek, handruggen, onderarmen, ellebogen en onderbenen. Het kan ook enkele dagen langer duren voordat de verschijnselen optreden en soms doen ze zich vrijwel onmiddellijk voor. De symptomen van zonneallergie bestaan uit:

• rode, vaak pijnlijke huiduitslag op de aan (zon)licht blootgestelde huid;
• kleine, jeukende blaartjes;
• schilferige huid;
• zwelling.

De afwijkingen hoeven niet beperkt te blijven tot de aan (zon)licht blootgestelde huid, maar kunnen zich uitbreiden naar andere delen van de huid. Sommige mensen hebben alleen maar last van jeuk zonder huidafwijkingen. De huidafwijkingen genezen binnen 7 tot 10 dagen, indien de persoon niet meer blootgesteld wordt aan zonlicht. Er zijn geen restverschijnselen.

Hoe wordt de diagnose zonneallergie gesteld?

De huisarts zal op basis van de uiterlijke huidverschijnselen en het beloop van de klachten de diagnose stellen. Dit gaat moeilijker als de huiduitslag alweer is verdwenen als de huisarts wordt bezocht.

Teneinde te achterhalen of bij PMLE de reacties uitgelokt worden door UVA of UVB, zal de huisarts de persoon vragen of de huidreactie ook ontstaan:

1. achter glas;
2. in de schaduw;
3. ondanks zonbeschermende middelen;
4. tijdens lichte bewolking.

Bij viermaal 'ja', gaat het vermoedelijk om UVA. Bij viermaal 'neen' lijkt het te gaan om UVB.

Hoe wordt zonneallergie behandeld?

Als de reactie wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld medicijnen, dan zal de huisarts zo nodig op zoek gaan naar een alternatief. Symptomen kunnen worden verlicht met behulp van corticosteroïden crème of zalf en een antihistaminicum.

Behandeling kan bij PMLE bestaan uit lichtgewenning, dat wil zeggen geleidelijke en gedoseerde blootsstelling aan de zon in het voorjaar. Dit kan ook gebeuren door middel van lichttherapie, waarbij de persoon gedurende een periode een aantal malen per week wordt blootgesteld aan een kunstmatige lichtbron.

In sommige gevallen kan PMLE worden behandeld met medicijnen en wel antimalariamiddelen. Deze middelen worden tegen malaria voorgeschreven, maar kunnen ook worden toegepast bij PMLE.

Verder kan de persoon de reactie onder controle houden door zonlicht zoveel mogelijk te vermijden, en de huid te bedekken als hij naar buiten gaat. Een andere suggestie is het toepassen van een zonnebrandmiddel met een hoge zonbeschermingsfactor (SPF). Verder kan men een zonnebril dragen met ultraviolet licht bescherming. Draag een lange broek, een shirt met lange mouwen en een hoed met een brede rand. Wees bewust van huidverzorgingsproducten en medicijnen die een allergische uitbarsting kunnen uitlokken.

In de loop van de zomer treedt gewenning op, waardoor de klachten zullen afnemen.


Klik hier voor een artikel over zonneallergie voorkomen en/of behandelen.

Klik hier voor een special over zon-gerelateerde (huid)aandoeningen.

Noot

1. Robson J, Diffey BL. Textiles and sun protection. Photodermatol Photoimmunol Photomed. 1990 Feb; 7(1): 32-4.

Lees verder

• Zonnesteek symptomen, verschijnselen en behandeling
• Symptomen uitdroging/uitdrogingsverschijnselen (o.a. baby)
• Acne aestivalis, mallorca acne, zomeracne: symptomen en tips
• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid
• Kinderziekte: de zesde ziekte, roseola symptomen baby, kind