Overmatig of veel zweten/transpireren: hyperhidrosis

Hyperhidrosis of overmatig zweten, is een veel voorkomende aandoening die veel ellende met zich meebrengt. Naar schatting 2-3% van de mensen lijdt aan overmatig transpireren van de oksels of van de handpalmen en de voetzolen. Vaak openbaren deze problemen zich rond de puberteit. Onbehandeld kunnen deze problemen het gehele leven blijven voortduren. Overmatig zweten is omgeven met schaamte en mensen die bovenmatig zweten ervaren de psychische en praktische consequenties ervan.

Inhoudsopgave: Overmatig of veel zweten/transpireren: hyperhidrosis

• Wat is hyperhidrosis?
• Oorzaken
• Complicaties
• Behandeling

Wat is hyperhidrosis?

Hyperhidrosis is een medische aandoening waarbij een persoon overmatig zweet of transpireert als gevolg van een over-activiteit van de zweetklieren. Deze over-activiteit kan overal op de huid plaatsvinden, of beperkt blijven tot een bepaald gebied. Plaatsen waar het veel voorkomt, zijn:

• handpalmen;
• oksels;
• lies; en
• voeten (voetzolen).

Mensen met hyperhidrose zweten zelfs wanneer de temperatuur koel is of wanneer ze in rust zijn. Er is sprake van hyperhydrosis wanneer er gedurende 5 minuten meer dan 100g vocht wordt geproduceerd in één oksel.

Het overmatig transpireren, kan aanvalsgewijs of continue plaatsvinden. Primaire hyperhidrosis (zie onder) treft naar schatting zo'n 2 tot 3% van de bevolking, maar minder dan 40% van de patiënten met deze aandoening wint medisch advies in. De klachten ontstaan dikwijls tussen 10-20 jarige leeftijd en kan tientallen jaren aanhouden. Bij sommige mensen is deze aandoening vanaf de geboorte al aanwezig. Het transpireren, kan nog eens verergerd worden door fysieke inspanning, intense mentale concentratie, nervositeit en spanning of een warme temperatuur. Door concentratie, spanning of rust kan het transpireren ook tijdelijk stoppen.

Er wordt wel een onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire hyperhidrosis. Als het zweten optreedt als gevolg van een medische aandoening, dan noemt men het secundaire hyperhidrosis. Indien er sprake is van ideopathische (= geen oorzaak te vinden) hyperhidrosis, dan heet dat primaire hyperhidrosis. Deze vorm is meestal gelokaliseerd in de oksels of in de handpalmen of voetzolen of een combinatie van handpalmen en voetzolen.

Oorzaken

Bij overmatig transpireren, kan in de meerderheid van de gevallen geen oorzaak worden gevonden. Bij 30-50 % van de patiënten komt het in de familie voor. Men vermoedt daarom een erfelijke aanleg. Naar alle waarschijnlijkheid ontstaat de prikkel om te gaan transpireren in de hersenen, in de hypothalamus.

Als het zweten optreedt als gevolg van een medische aandoening, dus bij secundaire hyperhidrosis, dan kunnen we denken aan onder andere de volgende aandoeningen en ziekten:

• acromegalie (dat is een zeldzame ziekte die wordt veroorzaakt door een gezwel in de hypofyse, met als gevolg een overmatige aanmaak van onder andere het groeihormoon);
• bepaalde psychiatrische aandoeningen, zoals angststoornissen;
• kanker;
• carcinoïd syndroom (bij dit syndroom ontstaan kleine, langzaam groeiende, kwaadaardige tumoren op verschillende plekken in het lichaam);
• bepaalde medicijnen;
• overmatige activiteit van de schildklier;
• hartziekte;
• longaandoening;
• tuberculose.

Complicaties

In ernstige gevallen kan de huid door het voortdurende zweten doorweekt raken en aangetast worden en opzwellen. Hyperhidrosis wordt vaak geassocieerd met bromidrosis: het verspreiden van een onaangename zweetlucht. Dit ten gevolge van de bacteriële afbraak van zweet en oppervlaktecellen.

Behandeling

Hyperhidrosis wordt in het begin vaak bestreden met antitranspiratie-middelen. Als dit geen zoden aan de dijk zet, vindt men vaak de weg naar de huisarts. Deze kan middelen voorschrijven die lokaal kunnen worden toegepast om de activiteit van de zweetklieren te verminderen. Deze middelen sorteren over het algemeen weinig effect.

Bij lichtere vormen van hyperhidrosis kan elektrotherapie een mogelijkheid zijn. Hierbij worden de zweetkanaaltjes tijdelijk afgesloten. Deze behandeloptie is vooral geschikt voor handen en voeten.

Botuline injecties kunnen ook uitkomst bieden. Bij deze behandeling wordt de zweetsecretie met behulp van botuline toxine
geblokkeerd. Deze behandeling moet geregeld worden herhaald. Er zijn voor zover bekend geen risico's of bijwerkingen van bekend.

Als laatste redmiddel kan men overgaan tot het operatief verwijderen van de meest actieve zweetklieren. Nadeel is dat er dikwijls nieuwe zweetklieren uitgroeien na de operatie, zodat het effect niet van lange duur is.