Hydrocèle of waterzakbreuk (pijn of zwelling in de teelbal)

Een hydrocèle of waterzakbreuk is een ophoping van vocht in het scrotum, de balzak - het zakje waar de teelballen of zaadballen in hangen. De term 'hydrocèle' betekent letterlijk een zak van water. De teelballen worden omgeven door een vlies gevuld met vocht, waarin ze kunnen bewegen. Bij een hydrocèle is er sprake van een toename van de hoeveelheid vocht. Een hydrokèle kenmerkt zich vaak als pijnloze, goedaardige, zwelling in het scrotum.

Hydrocèle of waterzakbreuk (pijn of zwelling in de teelbal of zaadbal)

• Oorzaken en risicofactoren van een hydrocèle
• Symptomen en verschijnselen van hydrocèle
• Diagose en behandeling

Oorzaken en risicofactoren van een hydrocèle

Een hydrocèle komt vooral bij jonge kinderen en oudere mannen. Bij baby's en zuigelingen kan de balzak opgezwollen raken doordat het lieskanaal waarlangs de testikels afdalen van de buik in het scrotum tijdens de laatste periode van de ontwikkeling in de baarmoeder, niet goed raakt afgesloten. Er kan dan lichaamsvocht in dit kanaal terechtkomen en dit komt vervolgens in de balzak terecht. Het gevolg is dat de balzak opgezwollen raakt. Een hydrocèle verdwijnt normaalgesproken een paar maanden na de geboorte, maar de verschijning van een opgezwollen scrotum van hun pasgeboren kindje kan nieuwbakken ouders danig verontrusten.

Een hydrocèle wordt ook wel geassocieerd met letsel of een ontsteking aan de teelbal of bijbal. Ook kan het ontstaan ten gevolge van een ongeval. Voorts kan het voorkomen als reactie op kanker van de testikel. Een hydrocèle kan ook worden veroorzaakt door de buitenmatige productie van vocht in het scrotum, door onvoldoende opname van het vocht of niet goed functionerende afvoer van de scrotuminhoud. Dit type hydrocèle komt vaker voor bij oudere mannen.

Symptomen en verschijnselen van hydrocèle

Een hydrocèle doet zich in veel gevallen voor als een pijnloze zwelling in het scrotum. De zwelling gaat dikwijls gepaard met een zwaar, zeurderig gevoel in het scrotum ten gevolge van de zwelling. Een hydrocèle voelt vaak klein en zacht aan, maar soms kunnen zij groot worden - tot wel 15 centimeter in doorsnede.

Diagose en behandeling

Ga naar het spreekuur van de huisarts als u verschijnselen hebt die een hydrocèle doen vermoeden. De huisarts zal onderzoeken of er sprak is van een hydrocèle door een lampje tegen het scrotum te houden. Als vocht de zwelling veroorzaakt, dan zal het licht van het lampje erdoorheen schijnen. Eventueel kan er ook een echo plaatsvinden.

Hydrocèles zijn meestal onschuldig. Bij kinderen gaat het vaak zonder behandeling weer over. Het overgrote deel van de waterbreuken verdwijnt spontaan voor het eerste jaar.

Bij hinder of pijn, kan een kleine ingreep verlichting bieden. De operatieve ingreep kan vaak in dagbehandeling of tijdens een korte opname, onder algehele narcose of via regionale anesthesie, waarbij een deel van het lichaam wordt verdoofd, verricht worden. De uroloog maakt een snede in de balzak, waarna de hydrocele wordt verwijderd. Daarna wordt met oplosbare hechtingen de huidwond gesloten. De ingreep duurt circa 30 minuten.

Indien een operatie niet gewenst of mogelijk is, kan een hydrocèle worden behandeld door middel van aspiratie. Hierbij wordt een naald in de vochtholte gebracht, waarna het vocht wordt opgezogen. De kans op terugkeer van de hydrocèle is groter bij toepassing van deze techniek.

Klik hier voor een special over aandoeningen aan de teelballen.

Lees verder

• Niet ingedaalde testis/teelbal: behandeling, vruchtbaarheid
• Teelbaltorsie: draaiing van de teelbal/zaadbal/testis (pijn)
• Teelbalkanker/ zaadbalkanker, tumoren teelballen, symptomen
• Prostaatontsteking of prostatitis symptomen + behandeling
• Bijbalontsteking & teelbalontsteking: symptomen, behandeling