InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > De fascinerende bloedcellen

De fascinerende bloedcellen

De fascinerende bloedcellen Bloed stroomt door bloedvaten met een totale lengte van ruim 100.000 kilometer. Het is bijna niet te bevatten. Elke mm³ bloed bevat miljoenen rode bloedlichaampjes, die het bloed die typische rode kleur geven. Dankzij de trombocyten (bloedplaatjes) stolt het bloed op plaatsen waar dat nodig is. Het voorkomt dat we bij het minste wondje doodbloeden. Wie het over bloed heeft, en de cijfers daaromtrent, kan niet anders dan zich daarover verbazen. In de fascinerende wereld van het bloed spelen de bloedcellen een cruciale rol. In elke liter bloed zitten miljarden van die cellen.

Inhoud


Bloed het rode levensvocht

Bloed bestaat uit plasma en bloedcellen. Ieder mens heeft er ongeveer vijf liter van. Het stroomt met een gemiddelde snelheid van 10 km/u door het lichaam. De functie van bloed is ruwweg te categoriseren in vier groepen: transport, afweer, stolling en regulering. In al die processen spelen de bloedlichaampjes een essentiële rol. Er zijn drie soorten bloedcellen: de rode en witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (trombocyten). Voor het optimaal functioneren van het lichaam is het van cruciaal belang dat er geen verstoring plaatsvindt in de aanmaak, afbraak en het functioneren van die cellen.

Rode bloedcellen (erytrocyten)

Rode bloedcellen zijn zeer klein en zeer talrijk. Het principe erachter is dat per eenheid de totale oppervlakte groter is bij veel kleine rode bloedcellen dan bij grote en minder talrijke cellen. Een groter oppervlak betekent een grotere opnamecapaciteit van zuurstof. Het wezenlijke kenmerk van de rode bloedlichaampjes (erytrocyten) is de hemoglobine, een eiwit dat zuurstof en kooldioxide aan zich kan binden. Zuurstof wordt via de longen opgenomen in het bloed, gebonden aan het hemoglobine en vervolgens getransporteerd naar en afgegeven aan de cellen. Een klein gedeelte van de zuurstof wordt door het plasma zelf vervoerd. Omgekeerd vindt het transport van kooldioxide naar de longen eveneens via het bloed (erytrocyten) plaats.
  • Aanmaak: In het rode beenmerg. Bijna de helft van het bloedvolume bestaat uit rode bloedlichaampjes. Bij een te lage productie van erytrocyten spreken we van anemie (bloedarmoede). De oorzaak kan o.a. een vitaminegebrek zijn.
  • Aantal: Per microliter bevat het bloed ongeveer 5.000.000 rode bloedcellen. Bij vrouwen kan het aantal erytrocyten wat lager liggen, bij mannen wat hoger. Bij kettingrokers en hartpatiënten is dat aantal nog wat hoger als reactie op zuurstofgebrek.
  • Kenmerken: Rode bloedcellen zijn kernloos en zien eruit als ronde, haltervormige schijfjes. Ze bevatten de hemoglobine, een ijzerhoudend eiwit.
  • Functie: Transport van zuurstof en koolzuur van en naar de longen en de cellen.
  • Levensduur: Ongeveer 120 dagen.
  • Afbraak: Milt.

Witte bloedcellen (leukocyten)

De witte bloedlichaampjes zijn onder te verdelen in granulocyten, lymfocyten en monocyten. Ze spelen een zeer belangrijke rol in de afweer, zoals het opruimen van bacteriën en andere microben. Dit gebeurt onder andere door middel van fagocytose, waarbij een systeemvormige groep van cellen de eigenschap heeft om cellen en weefselresten in zich op te nemen en te verteren. Ook lichaamsvreemde bacteriën en eiwitten, kleurstoffen en metalen moeten eraan geloven. Deze bloedcellen komen overal in het lichaam voor, maar hoofdzakelijk in de lymfknopen, de lever en de milt. Bij een tekort aan witte bloedcellen wordt het risico op infecties groter, zoals een gewone verkoudheid, maar bijvoorbeeld ook een ernstige longontsteking.
  • Aanmaak: De granulocyten en monocyten worden in het rode beenmerg geproduceerd, de lymfocyten in het lymfatisch systeem.
  • Aantal: Het bloed bevat per microliter ongeveer 6000 witte bloedlichaampjes. Het aantal kan sterk variëren, ook door bepaalde aandoeningen en als er een infectie in het spel is.
  • Kenmerken: Granulocyten hebben een korrelig protoplasma. Bij jonge cellen is de kern staafvormig, bij oudere cellen is die kern segmentvormig. Ze kunnen door weefselspleten en de wand van haarvaatjes dringen. Lymfocyten hebben een grote, ronde kern. Ze scheiden chemische stoffen af waarmee lichaamsvreemde deeltjes worden vernietigd. Ook hebben ze een regulerende functie in de immuunreacties. De monocyten zijn het grootst. Ze wisselen van vorm en dringen in de weefsels, waar ze onder andere celresten opruimen.
  • Functie: Granulocyten en monocyten oefenen fagocytose uit. De lymfocyten maken antilichamen.
  • Levensduur: Monocyten hebben een korte levensduur (ca. 15 uur). De levensduur van lymfocyten varieert tussen enkele weken en maanden.

Bloedplaatjes (trombocyten)

Trombocyten hebben geen kern. Eigenlijk zijn het geen echte bloedlichaampjes maar afsplitsingen van andere cellen die zich in het beenmerg bevinden. De bloedplaatjes spelen een essentiële rol in de bloedstolling, zoals bij een beschadiging van de vaatwand door een trauma, waarbij bloedplaatjes stukgaan en het enzym trombokinase vrijkomt. Mede onder invloed van calcium wordt dit inactieve enzym omgezet in het actieve enzym trombine. Door een reactie met fibrinogeen ontstaat fibrine, dat een web van ragfijne draadjes over de wond vormt. De bloedcellen blijven erin hangen. Uiteindelijk blijft er een korst over, die indroogt (roofje). Eronder herstelt het weefsel zich. Als er te weinig bloedplaatjes zijn (minder dan 10 miljard per liter), wordt het risico op inwendige bloedingen groter.
  • Aanmaak: Bloedplaatjes worden in het rode beenmerg gevormd.
  • Aantal: Ongeveer 250.000 bloedplaatjes per microliter bloed. Het aantal varieert.
  • Kenmerken: Bloedplaatjes hebben geen kern. De celwand is dun en broos, en bevat het enzym trombokinase dat nodig is om het stollingsproces op gang te krijgen.
  • Functie: Bloedplaatjes spelen een cruciale rol in de bloedstolling.
  • Levensduur: Tussen de 7 en 10 dagen.
  • Afbraak: Milt.

Lees verder

© 2013 - 2014 Orion, gepubliceerd in Diversen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Kennisjager.
Gerelateerde artikelen
Bloedcellen in ons bloedBloedcellen in ons bloedBloed is een vloeibaar weefsel. Maar waar bestaat het nu uit? In dit deel worden de bloedcellen beschreven. Het bloed be…
Bloed, een bijzonder soort weefselBloed, een bijzonder soort weefselBloed is een bijzonder soort weefsel omdat het vloeibaar is en zich door het lichaam verplaatst. Het is opgebouwd uit dr…
Bloedonderzoek: betekenis van de bloedwaardenBloedonderzoek: betekenis van de bloedwaardenTegenwoordig wordt er vrijwel routinematig een bloedonderzoek gedaan wanneer men een bepaalde aandoening vermoedt. Voor…
Tekort aan witte bloedlichaampjesTekort aan witte bloedlichaampjesTekort aan witte bloedlichaampjes oftewel bloedcellen. Een wit bloedlichaampje wordt ook wel een leukocyt genoemd. Norma…
Bloedziekten: LeukemieBloedziekten: LeukemieBij alle soorten leukemie vermeigvuldigen witte bloedlichaampjes zich ongecontroleerd en stapelen zich in het beenmerg o…
Bronnen en referenties
  • Codex Verpleegkunde
  • Medicinfo.nl
  • Wikipedia
  • Foto's: 123rf.com;glogster.com

Reageer op het artikel "De fascinerende bloedcellen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Orion
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Lichaamscellen
Bronnen en referenties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!