InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hypertrofisch litteken: Behandeling van verheven littekens

Hypertrofisch litteken: Behandeling van verheven littekens

Hypertrofisch litteken: Behandeling van verheven littekens Wanneer een wonde geneest, ontstaat een litteken. Hypertrofische (verheven) littekens treden op als er veel spanning is rond een genezende wond. Deze littekens zijn dik, gezwollen, jeukend en vaak rood van kleur. De soms pijnlijke littekens blijven mogelijk jaren op de huid aanwezig en trekken dan meestal weg. Enkele behandelingen versnellen het genezingsproces van dit goedaardig litteken.

Epidemiologie van verheven litteken

Dit type litteken komt relatief vaak voor. Mannen en vrouwen uit eender welke raciale groep zijn even vaak aangetast. Mensen tussen de vijftien en dertig jaar zijn het vaakst getroffen door een hypertrofisch litteken. Jonge mensen hebben namelijk meer elasticiteit in hun huid en produceren in een hoger tempo collageen.

Oorzaken: Overmatige hoeveelheid bindweefselcellen

Een overmaat van bindweefselcellen is aanwezig bij een verheven litteken, en daarnaast is de bloedvoorziening verhoogd. De precieze oorzaak hiervan is onbekend anno februari 2018.

Risicofactoren van verheven littekens

Een infectie (zoals waterpokken), brandwonden, druk op de wonde en vuil in de wonde zijn mogelijke risicofactoren voor hypertrofische littekens. Voorts spelen mogelijk pigmentcellen en rol bij het ontstaan van een verheven litteken. Een verstoorde wondgenezing verhoogt bovendien het risico op het ontstaan van verheven littekens. Een hypertrofisch litteken ontstaat tot slot het vaakst bij mensen met een donker huidtype.

Symptomen: Snel groeiend verdikt en rood litteken

De meeste hypertrofische littekens zijn te vinden op de armen, het borstbeen, de hals, de oren (oorlellen) en de schouderbladen. De verdikte littekens ontstaan meestal enkele weken nadat een letsel is opgetreden. Het verheven litteken is mogelijk droog, hard, strak, stug, pijnlijk en jeukend, en heeft een rode kleur (door de verhoogde bloedvatvoorziening). Soms ervaart de patiënt een beperkt bewegingsbereik door de verdikte littekens. Het litteken groeit mogelijk erg snel. De grootte van de roze bindweefselstreng overtreft de begrenzingen van het oorspronkelijke letsel echter niet.

Diagnose en onderzoeken

De arts identificeert een verheven litteken op basis van de uiterlijke kenmerken. Een hypertrofisch litteken doet soms denken aan een keloïd, een goedaardige groei van littekenweefsel rond een wonde die soms erg groot is. Een keloïd blijft doorgaans groeien tot buiten de randen van de wonde in tegenstelling tot een verheven litteken. Het is mogelijk om een keloïd via een chirurgische ingreep te verwijderen, maar het gezwel van littekenweefsel komt mogelijk wel terug. De arts injecteert dit litteken dan maandelijks met corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers).

Behandeling van hypertrofische littekens

Het litteken zelf is onschadelijk en aangezien de meeste behandelingen mogelijk bijwerkingen veroorzaken, adviseert de arts vaak een afwachtend beleid. Hij zet enkel een behandeling in indien de patiënt dit cosmetisch echt zeer storend vindt, wanneer het litteken andere lichaamsstructuren treft of wanneer het litteken zorgt voor andere problemen.

Siliconen

De patiënt gebruikt siliconenpleisters of siliconengel voor het verlichten van de jeuk, pijn en irritatie. Ook is het hiermee mogelijk om het verdikt litteken een minder droog en vlakker uiterlijk te geven.

Massage

Voorts is het mogelijk om het hypertrofisch litteken te masseren, al moet dit wel in een vroeg stadium gebeuren omdat dan de beste resultaten te behalen zijn. Het is dankzij de massage mogelijk om soepeler te bewegen en bovendien ontstaan hierdoor geen verklevingen of anders verminderen ze hierdoor. Het litteken zelf wordt elastischer door het gebruik van diverse massagetechnieken.

Laserbehandeling

Een andere behandelingsmogelijkheid van hypertrofische littekens (en brandwonden) is een ‘fractionele laserbehandeling’. Dankzij gefractioneerde Co2-lasertherapie verbetert de textuur van het littekenweefsel. De laser maakt kleine gaatjes in het litteken en verspreidt energie onder de opperhuid. Hierdoor ontstaat een productie van collageen en elastine, wat leidt tot een vlakker en soepeler litteken met een minder opvallende kleur. Meestal zijn één à drie behandelingen vereist en is het resultaat van de behandeling na drie tot zes maanden zichtbaar.

Goede bevochtigende crèmes kunnen nuttig zijn / Bron: Jniittymaa0, PixabayGoede bevochtigende crèmes kunnen nuttig zijn / Bron: Jniittymaa0, Pixabay
Litteken bevochtigen
Voorts krijgt de patiënt het advies om een goede hydraterende (bevochtigende) crème te gebruiken om het herstel van het litteken te bespoedigen.

Drukverbanden

Het toepassen van druk op een wonde is vaak nodig bij brandwonden. De arts past een drukverband toe wanneer het letsel meer dan tien à veertien dagen nodig heeft om te herstellen, of anders zijn de compressieverbanden inzetbaar na een huidtransplantatie. Drukverbanden verminderen vaak ook de hypertrofische littekens. De verbanden verminderen de bloedvoorziening, zuurstof en voedingsstoffen naar een wonde, waardoor de snelheid van de collageenproductie vermindert.

Cortisoneninjecties

Injecties met cortison of steroïden zijn de eerstelijnsbehandeling voor keloïden, maar de injecties zijn ook inzetbaar voor het behandelen van verheven littekens. De arts dient om de paar weken nieuwe injecties toe. Tussen 50 en 100 procent van de patiënten bemerkt een verbetering na de injecties met corticosteroïden. Wel keren de littekens in 9 tot 50 procent van de gevallen terug. Daarnaast treden soms bijwerkingen op, zoals een verdonkerde huid van de behandelde plaats en de omgeving (hyperpigmentatie).

Chirurgie

In een aantal gevallen is een operatie noodzakelijk omdat de littekens de bewegingen belemmeren of anders een overmatige druk veroorzaken in het omliggende weefsel. Dit gebeurt vooral tijdens de eerste drie tot zes maanden nadat het hypertrofisch litteken is ontstaan, omdat het litteken dan erg veel groeit.

Andere behandelingen

Andere behandelingen voor verheven littekens omvatten:
  • crèmes en oliën: Uienextract, heparinegel en bleomycine zijn voor sommige patiënten effectief.
  • cryotherapie: Hierbij zet de arts een combinatie van vloeibare stikstof met steroïde-injecties in, al gebruikt hij dit weinig voor verdikte littekens.
  • oppervlakkige röntgenbehandeling: Na een operatie zet de arts af en toe een oppervlakkige röntgenbehandeling in.

Prognose van hypertrofisch litteken

Verheven littekens zijn goedaardig en veroorzaken geen huidkanker. Vaak verdwijnen hypertrofische littekens na verloop van tijd (meestal enkele jaren) vanzelf, maar sommige behandelingen bespoedigen het genezingsproces.

Lees verder

© 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Littekens: De beste manieren om ze te doen vervagenEr is niets zo vervelend als een lelijk litteken dat niet weg wil. Of acne littekens op je gezicht die je herinneren aan…
Het verbeteren van littekensHet verbeteren van littekensEen hoop mensen hebben littekens op hun lichaam. Dit varieert van kleine naar zeer grote beschadigingen op de huid. Er b…
Littekens verminderen met Scarban siliconenverbandScarban siliconenverband zorgt er voor dat littekens worden verminderd. Vaak denken mensen dat ze littekens het beste in…
Homeopathische middelen bij littekensHomeopathische middelen bij littekensNa operaties, brandwonden, inentingen, waterpokken, acne enz. kunnen littekens ontstaan. Bij oppervlakkige beschadiginge…
Keloïd (overmatige vorming van littekenweefsel)Keloïd (overmatige vorming van littekenweefsel)Keloïd is een abnormale reactie van de huid van overmatige vorming van littekenweefsel. Het kan ontstaan door verschille…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Cgomez447, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Geraadpleegd op 9 februari 2018:
  • 23 Apr Hypertrophic scars: What they are, how they’re caused and how to treat them, http://www.dermatix.co.uk/hypertrophic-scars-what-they-are-how-theyre-caused-and-how-to-treat-them/
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • De verschillende soorten littekens, https://www.alhydran.nl/littekens-soorten/
  • Hypertrofisch litteken, https://www.huidzorghouten.nl/hypertrofisch-litteken
  • Hypertrofisch litteken, https://www.lasercentrumbiltstraat.nl/behandelingen/opliggend-littekenweefsel/hypertrofisch-litteken/
  • Hypertrophic scars: Tips for treatment and reduction, https://www.medicalnewstoday.com/articles/319211.php
  • Soorten littekens, http://www.dermatix.nl/content/soorten-littekens
  • Wat zijn littekens?, https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/littekens/
  • Afbeelding bron 1: Jniittymaa0, Pixabay

Reageer op het artikel "Hypertrofisch litteken: Behandeling van verheven littekens"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 24-05-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidziekten
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!