InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > De geneeskracht van bitterzoet

De geneeskracht van bitterzoet

De geneeskracht van bitterzoet Vroeger zei men tegen elkaar dat God bitterzoet op onherbergzame plaatsen had neergezet, zoals in moerassen of bij steile afgronden, zodat de mens eraan herinnerd werd dat de mens onredbaar verloren is als hij onbedachtzaam te werk gaat. Bitterzoet is een giftige plant maar in kleine hoeveelheden bevat het geneeskracht. Vroeger werden de besjes, die niet worden gebruikt ter genezing en uiterst giftig zijn, aangewend om de kleurstoffen groen en violet te maken. De geneeskracht van bitterzoet wordt vandaag de dag in de fytotherapie nog steeds ingezet om artrose, artritis jicht, eczeem, psoriasis en acné mee te behandelen.
Botanische tekening bitterzoet / Bron: Kurt Stüber, Wikimedia Commons (Publiek domein)Botanische tekening bitterzoet / Bron: Kurt Stüber, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Traditioneel gebruik

Bitterzoet is in de volksgeneeskunde bekend als een middel bij bronchitis, spastische hoest en astma. Er is door modern wetenschappelijk onderzoek bewezen dat bitterzoet inderdaad het slijm los maakt, ontkrampend werkt en ontsmettende werking heeft waardoor ziekmakende bacteriën bestreden worden. Daarnaast wordt het van oudsher ingezet als anafrodisiacum; het vermindert geslachtsdrift. Verder denkt men dat betasolamarine een antitumorwerking heeft.

Magische werking van bitterzoet

Een totaal andere manier waarop bitterzoet werd gebruikt was dat het werd opgehangen boven een wieg. Zo werd voorkomen dat de baby betoverd zou worden. Ook werd het opgehangen in de stal om het vee voor betovering te behoeden. Er waren meer kruiden die voor dit doel gebruikt werden maar bitterzoet behoorde tot de ´negenderhande kruiden' Dat zijn de kruiden die het meest werden ingezet om betoveringen te voorkomen. Andere negenderhande kruiden, ook wel negenkrachtkruiden genoemd, zijn: bijvoet, alant, onzelievevrouwebedstro, Keltische valeriaan, citroenkruid, absinth alsem, leverkruid en boerenwormkruid. De farao Toetanchamon, een relatief onbelangrijke farao maar wel met het meest bekend omdat hij het minst geplunderde graf had, droeg een ketting van bessen van bitterzoet. Zo kon hij veilig de oversteek maken naar de andere wereld. Misschien is hij wel door deze ketting beschermd tegen grafrovers.

Naamgeving

In het Latijn wordt bitterzoet Solanum dulcamara genoemd. Solanum is de naam voor alle nachtschadeplanten. Dulcamara is een samenvoeging van dulce, wat zoet betekent en amaris wat bitter is in het Latijn. In het Nederlands kent de plant enkele bijnamen: Alfsrank, Dolbessenhout, Dodebes, Dolkruid, Hondsbes, Klimmende nachtschade, Wilde aardappel en Zouthout. De bessen zijn giftig; je kunt ze niet eten. Als je ze toch eet, smaken ze eerst zoet en daarna bitter; daar krijgt de plant zijn naam van. Verder word je ziek van de bessen; het heeft vooral een werking op het zenuwstelsel. In de oude Nederlandse namen zien we dat terug in namen als dolkruid en dolbessenhout.

Werkzame stoffen

Van bitterzoet wordt voor fytotherapeutische doeleinden de stengels gebruikt. Hierin zitten de volgende belangrijke werkzame stoffen: steroïde alkaloïde glycosiden. De hoeveelheid van deze stoffen hangt af van de groeiplaats. Soms zitten sommige van de volgende stoffen nauwelijks in deze plant en soms in hoge mate. Per saldo is er altijd een medicinale werking. De verschillende soorten steroïde alkaloïde glycosiden die in bitterzoet voorkomen zijn: soladulcamaridine, soladulcidine, solasodine, solanidine, solamarine, solanosine, solamargine, tomatidine en betasolamarine. Verder bevat bitterzoet steroïde saponinen, oftewel saponinen gebaseerd op tigogenine en yamogenine, solayamocinosiden A en B, soladulcosiden zoals monodesmosiden van spirostaan-26-one, dulcamaretinezuur, dulcamarinezuur en tanninen.

Bitterzoet drijft vocht af

De stengels van bitterzoet zuiveren het bloed en het hele lichaam. Het spijsverteringstelsel wordt door bitterzoetstengels gestimuleerd om slakken sneller af te voeren, het heeft een vochtafdrijvende werking en er is sprake van een licht laxerende werkzaamheid. De steroïde saponinen in bitterzoet hebben verder een ontstekingswerend werking. Verder helpt het bij bloedvicositeit of stroperigheid van het bloed.
  • Artrose,
  • Artritis,
  • Jicht,
  • Hyperuricemie of verhoogd urinezuurgehalte,
  • Bloedvicositeit.

De bloedzuiverende eigenschappen van bitterzoet zijn te vergelijken met die van sarsaparilla, sassafras en de wortel van paardenbloem.

Bitterzoet, goed voor de huid

Doordat bitterzoet de beschikking heeft over bloedzuiverende eigenschappen, is het ook een goed middel voor de huid. Allerlei chronische huidaandoeningen liggen in het verlengde van het gegeven dat er teveel afvalstoffen of gifstoffen in het lichaam aanwezig zijn. Deze moeten op andere dan normale manier via het lichaam verlaten; in dit geval gebeurt dat via de huid. Als de gifstof zich door de huid naar buiten baant veroorzaakt het ontstekingen. In de fytotherapie wordt gewerkt met het wegnemen van oorzaken van ziekten; iets wat overigens niet geldt voor de reguliere geneeskunde waar men slechts symptomen maskeert. De medicinale werkingen van bitterzoet worden door fytotherapeuten aangewend om de volgende indicaties mee te behandelen:
Bitterzoet / Bron: MPF, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bitterzoet / Bron: MPF, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Chronisch eczeem,
  • Psoriasis,
  • Acné,
  • Furonculose of steenpuisten,
  • Prurigo of jeukuitbraak.

Bitterzoet heeft een licht kalmerende en slaapverwekkende werking.

Dosis en veiligheid

Er is een aantal manieren om deze geneesplant te gebruiken.
  • De stengels innemen: één tot drie gram per dag.
  • Afkooksel: 10 gram stengels in een liter water twee minuten laten koken en vervolgens 10 minuten laten staan, dat wordt infuseren genoemd. In het begin gebruik je 10 gram, dat kan worden opgevoerd naar 30 gram. Drink alleen het water op, twee koppen per dag.
  • Moedertinctuur: driemaal daags 20 druppels.
  • Gedroogd stengelpoeder: Een gram per keer en twee tot 10 gram per dag.

Houd je aan de voorgeschreven dosis want er zijn vergiftigingsgevallen bekend met bitterzoet. Overigens is het wel zo dat vrijwel alle vergiftigingsgevallen zijn veroorzaakt door het eten van onrijpe besjes en in de fytotherapie worden alleen de stengels gebruikt. Het teveel eten van onrijpe besjes of stengels in grote hoeveelheden eten hebben een negatief effect op het zenuwstelsel. Symptomen van vergiftiging kunnen zijn:
Bloemen bitterzoet / Bron: Svdmolen, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)Bloemen bitterzoet / Bron: Svdmolen, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)
  • Hyperexcitatie of verhoogde staat van opwinding,
  • Paralyse van de tongspieren of tongverlamming,
  • Verlies van het spraakvermogen,
  • Braken,
  • Duizeligheid,
  • Blauwverkleuring,
  • Verwijding van de pupillen,
  • Stuipen.

Bezoek een arts of fytotherapeut

Een groot deel van de informatie over de in dit artikel genoemde geneesplant komt uit het boek Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Geert Verhelst. Dat is een handboek in de fytotherapie. Het is echter niet geschikt om aan zelf-genezing te doen. Wie ergens last van heeft dient een arts of fytotherapeut op te zoeken voor een goede diagnose en keuze voor de beste middelen, afgestemd op jouw persoonlijke situatie. De kennis en wetenschap die hier genoemd staan is van puur informatieve aard.
© 2013 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Bitterzoet of Solanum dulcamaraZelfs in de winter kom je de frisrode bessen van de Solanum dulcamara in de natuur nog tegen. Zowel de Nederlandse naam…
Kersen tegen jichtKersen tegen jichtVeel mensen drinken kersensap of eten kersen voor de behandeling van jicht en behaalde daardoor verbazingwekkende result…
Homeopathische middelen bij reumaHomeopathische middelen bij reumaBij veel vormen van reuma en reumatische klachten kan een geschikt homeopathisch geneesmiddel worden gevonden. Homeopath…
Psoriasis: inversa, artritis, guttata, capitis en vulgarisPsoriasis: inversa, artritis, guttata, capitis en vulgarisPsoriasis is een chronische huidziekte en komt bij twee tot vijf procent van de bevolking voor. Er zijn verschillende vo…
Knobbels van Heberden en BouchardKnobbels van Heberden en BouchardKnobbels van Heberden, ook wel Noduli van Heberden genoemd, is de vorming van knobbels aan de top van de vingers. Als er…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Olli Salmela, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Boek: Groot Handboek Geneeskrachtige Planten, Geert Verhelst
  • Boek: Blöte-Obbes, de geurende Kruidhof
  • Foto´s: wikimedia commons
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Bitterzoet
  • Afbeelding bron 1: Kurt Stüber, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: MPF, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Svdmolen, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)

Reageer op het artikel "De geneeskracht van bitterzoet"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 13-12-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!