InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Knokkelkoorts (dengue): symptomen, oorzaak en behandeling

Knokkelkoorts (dengue): symptomen, oorzaak en behandeling

Knokkelkoorts (dengue): symptomen, oorzaak en behandeling Knokkelkoorts of dengue is een pijnlijke, door muggen overgebrachte virale ziekte die wordt veroorzaakt door het denguevirus. Je kunt het virus krijgen als je gestoken wordt door een mug met het virus. Iemand met knokkelkoorts kan dus niet rechtstreeks een ander ermee besmetten. Elk jaar krijgen naar schatting wereldwijd 100 miljoen mensen knokkelkoorts, vooral in Afrika, Azië, Midden- en Zuid-Amerika en op de Caribische eilanden.

Knokkelkoorts symptomen


Wat is knokkelkoorts?

Knokkelkoorts is een virusziekte die door muggen overgebracht wordt en gepaard gaat met koorts en huiduitslag. De ziekte komt voor in grote delen van Afrika, Azië, Midden- en Zuid-Amerika en op de Caribische eilanden en Nederlanders die op vakantie zijn in de landen kunnen door het virus geïnfecteerd worden. Sommige mensen zijn extra kwetsbaar als ze knokkelkoorts krijgen; bij hen kan er een ernstiger ziektebeloop optreden. Kwetsbare groepen zijn onder meer:

Besmetting

Knokkelkoorts wordt overgebracht door een steek van een besmette mug van de Aedes-familie (Aedes aegypti en A. albopictus). Deze mug steekt overdag, vooral in de vroege ochtend en namiddag. Het virus kan niet direct worden verspreid van de ene persoon naar de andere persoon.

Knokkelkoorts symptomen

De incubatieperiode (dat is de periode tussen besmetting en de eerste ziekteverschijnselen), voor het dengue virus ligt tussen de 3 tot 14 dagen (meestal 3 tot 7). Grofweg 80 procent van de geïnfecteerde personen heeft geen last van symptomen. Anderen kunnen last krijgen van onder meer de volgende klachten:
  • plotselinge, hoge koorts;
  • ernstige hoofdpijn;
  • pijn achter de ogen;
  • gewrichtspijn en spierpijn;
  • misselijkheid;
  • braken;
  • huiduitslag op borst (romp), armen, benen en gezicht (petechiën);
  • milde bloedingen (zoals een bloedneus, bloedend tandvlees, of gemakkelijk blauwe plekken krijgen).

Vaak zijn de symptomen vrij mild en kan het verward worden met griep of een andere virale infectie. De Bij ongeveer 5 procent van de geïnfecteerde mensen treedt een ernstiger verloop op, waarbij soms complicaties optreden zoals hemorragische koorts (koorts met ernstige bloedingen) en het dengue-shocksyndroom (waarbij er sprake is van gevaarlijk lage bloeddruk). Onbehandeld is dit levensbedreigend.

Bloedtest / Bron: Istock.com/anna1311Bloedtest / Bron: Istock.com/anna1311

Diagnose knokkelkoorts

Knokkelkoorts kan vastgesteld worden door middel van een bloedtest, waarbij de aanwezigheid van antistoffen die het lichaam aanmaakt om zich tegen het virus te verdedigen, wijst op knokkelkoorts. In Nederland zijn er verschillende laboratoria die deze diagnostiek aanbieden, waaronder het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Dit is bedoeld voor reizigers die terugkomen met een vermoedelijke knokkelkoortsinfectie.

Behandeling knokkelkoorts

Er zijn geen medicijnen om knokkelkoorts te genezen. Behandeling bestaat uit verlichting van de klachten.

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend / Bron: Martin SulmanParacetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend / Bron: Martin Sulman

Koorts en pijn

Paracetamol kan gebruikt worden tegen koorts en pijn. Er wordt ten zeerste afgeraden om bloedverdunnende pijnstillers, zoals acetylsalicylzuur, diclofenac, ibuprofen of naproxen, te gebruiken, aangezien je bloed bij knokkelkoorts al dunner kan zijn. Het gebruik van deze middelen vergroot het risico op bloedingen (en op het syndroom van Reye bij kinderen).

Braken

Om braken tegen te gaan kan desgewenst domperidon genomen worden.

Dehydratie

Het is belangrijk om voldoende te drinken om uitdroging te voorkomen. Je kunt zakjes met ORS (Oral Rehydration Salt) gebruiken om het verlies aan water, suikers en zouten aan te vullen. Neem verder voldoende rust.

Ziekenhuisopname

Iemand met dengue hemorragische koorts of het dengue-shocksyndroom, moet in een ziekenhuis worden behandeld.

Preventie

De belangrijkste en meest voor de hand liggende maatregel voor preventie is voorkómen dat de mug je kan steken. Dit doe je door de volgende maatregelen te nemen:
  • het dragen van bedekkende kleding;
  • het insmeren van de onbedekte huid met een muggenwerend middel dat DEET bevat; en
  • het slapen onder een met muggenwerende vloeistof geïmpregneerd muskietennet.

Vaccin tegen dengue

Sanofi Pasteur heeft in 2016 een tetravalent vaccin op de markt tegen dengue (knokkelkoorts). Volgens de fabrikant is Dengvaxia het eerste vaccin dat voor deze toepassing beschikbaar is gekomen.

Lees verder

© 2014 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Symptomen en behandeling van dengue of knokkelkoortsWie op vakantie gaat in een gebied waar een tropisch klimaat heerst moet goed op de hoogte zijn van de risico's. In meer…
Knokkelkoorts en vakantieKnokkelkoorts en vakantieKnokkelkoorts is ook in 2019 een zeer ernstige tropische infectieziekte die in toenemende mate in de wereld voorkomt en…
Knokkelkoorts en gele koorts naderen Nederland via tijgermugKnokkelkoorts en gele koorts naderen Nederland via tijgermugKnokkelkoorts en gele koorts zijn virussen die worden verspreid door een geïnfecteerde Aedes-muskiet, ook wel tijgermug…
De ziekte van Chagas en de symptomenDe ziekte van Chagas en de symptomenOp vakantie en ziek worden. De ziekte van Chagas is aan een duidelijke opmars bezig in de hele wereld. Oorzaak: deze zie…
Wat is Dengue of Knokkelkoorts?Wat is Dengue of Knokkelkoorts?Dengue is een tropische virusinfectie die wordt verspreid door muggen. De wereldgezondheidsorganisatie zei in 2009 dat e…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Ranjan Premaratna, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • www.rivm.nl/Onderwerpen/D/Dengue (voor de laatste keer geraadpleegd op 30-09-2014)
  • www.thuisarts.nl/knokkelkoorts/ik-heb-knokkelkoorts (voor de laatste keer geraadpleegd op 30-09-2014)
  • www.webmd.com/a-to-z-guides/dengue-fever-reference (voor de laatste keer geraadpleegd op 30-09-2014)
  • www.who.int/topics/dengue/en/ (voor de laatste keer geraadpleegd op 30-09-2014)
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/anna1311
  • Afbeelding bron 2: Martin Sulman

Reageer op het artikel "Knokkelkoorts (dengue): symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 03-02-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Infectieziekten muggen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!