InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hypostatisch eczeem benen en enkels: symptomen & behandeling

Hypostatisch eczeem benen en enkels: symptomen & behandeling

Hypostatisch eczeem benen en enkels: symptomen & behandeling Hypostatisch eczeem, ook wel 'stasis dermatitis', 'veneus eczeem', 'zwaartekracht eczeem' of 'spatadereczeem' (omdat het eczeem vaak over een spatader wordt gezien) genoemd, ontstaat aan de onderbenen en enkels bij patiënten met een minder goed werkend adersysteem in de benen (chronische veneuze insufficiëntie). Aan de onderbenen ontstaan onscherp begrensde rode plekken met schilfering die flink kunnen jeuken, waardoor krabeffecten kunnen ontstaan. Behandeling bestaat uit het aanpakken van de onderliggende oorzaak en verzorging van de huid met een ph-neutrale crème.

Hypostatisch eczeem


Normale ader en veneuze insufficiëntie (rechts) / Bron: Decade3d - anatomy online/Shutterstock.comNormale ader en veneuze insufficiëntie (rechts) / Bron: Decade3d - anatomy online/Shutterstock.com

Wat is hypostatisch eczeem?

Hypostatisch eczeem is een vorm van eczeem aan de onderbenen en enkels, die ontstaat bij mensen met een minder goed werkend adersysteem in de benen, ofwel met chronisch aderfalen van de benen (medische term: 'chronische veneuze insufficiëntie'). Dit is een chronische stoornis in de afvoerende aderen, waarbij kleppen die aanwezig zijn in de aderen om het terugstromen van het bloed naar de voeten te verhinderen, zijn beschadigd. Als deze kleppen niet meer goed afsluiten, stroomt het bloed gemakkelijk terug, waardoor de druk in de aderen en haarvaten toeneemt. Deze aandoening wordt ook gezien bij vrouwen van middelbare leeftijd en ouder, wat mogelijk samenhangt met een verhoogd risico op trombosebeen na zwangerschap of gebruik van anticonceptiepil en andere hormonale factoren. Deze vorm van eczeem kenmerkt zich door een (vochtige) huiduitslag aan de onderbenen en enkels met roodheid, korstjes en schilfering. De onderbenen kunnen ook gezwollen zijn. Hypostatisch eczeem kan soms spontaan verdwijnen, maar het kan ook opeens opflakkeren of terugkomen.

Waardoor wordt hypostatisch eczeem veroorzaakt?

Hypostatisch eczeem is uitsluitend gelokaliseerd aan de (onder)benen en enkels. Als gevolg van chronisch aderfalen van de benen wordt het bloed onvoldoende afgevoerd vanuit de benen. Dit leidt tot opeenhoping van bloed. Door deze stuwing neemt de druk in de aderen en haarvaten toe en In het bloed dat achterblijft zijn diverse afbraakproducten, ontstekingseiwitten en afweercellen aanwezig. Deze factoren spelen via een nog onbekend mechanisme een rol in het ontstaan van hypostatisch eczeem. Door krabben en wrijven kan het eczeem in stand worden gehouden of zelfs worden verergerd.

Wat zijn de symptomen van hypostatisch eczeem?

Aan de onderbenen en eventueel de enkels ontstaan onscherp begrensde rode plekken met schilfering die flink kunnen jeuken, waardoor krabeffecten kunnen ontstaan. Daarnaast kunnen zich kleine blaasjes en wondjes voordoen in het eczeemgebied. Voorts kunnen er kenmerken zichtbaar zijn van chronische veneuze insufficiëntie, zoals pittingoedeem (een indrukbare zwelling, je kunt er een putje in drukken), spataderen en verkleuringen of verharding van de huid. Het eczeem kan zich uitbreiden naar het andere been, ook al heeft dit been geen last van aderfalen. Ook kan een 'strooireactie' plaatsvinden naar de bovenbenen en de romp als gevolg van een secundair contactallergisch eczeem, wat kan zijn veroorzaakt door de toegepaste zalven (corticosteroïden/hormoonzalven) of op de gebruikte compressie en/of Therapeutische Elastische Kousen (tek), in de volksmond vaak aangeduid als 'steunkousen'.

Atopisch eczeem bij een kind met krabeffecten / Bron: Eisfelder / Wikimedia CommonsAtopisch eczeem bij een kind met krabeffecten / Bron: Eisfelder / Wikimedia Commons

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Vaak kan de (huis)arts de diagnose op het oog stellen, ofschoon het soms moeilijk kan zijn om een goed onderscheid te maken met atopisch eczeem (constitutioneel eczeem), nummulair eczeem, uitdrogingseczeem (craquelé eczeem) en psoriasis. Bij vermoeden van contactallergie kan middels onderzoek (plakproeven) worden onderzocht of en waarvoor je allergisch bent. Bij dit onderzoek zal de arts een plakker met een lage concentratie van de verdachte stof op de huid aanbrengen. Na ongeveer 2 tot 3 dagen zal worden gekeken of dit een eczeem heeft veroorzaakt.

Hoe wordt hypostatisch eczeem behandeld?

Het belangrijkste in de behandeling is het aanpakken van de onderliggende oorzaak: de chronische veneuze insufficiëntie. Oedeem in het aangedane been kan worden bestreden door het eerst voor een paar weken in te zwachtelen. Wanneer het vocht voldoende is afgevoerd, kunnen er elastische kousen worden aangemeten. Dergelijke kousen dien je vaak levenslang te dragen. Probeer verder dagelijks een halfuur extra te bewegen door te wandelen of te fietsen of de trap te nemen in plaats van de lift. Door te lopen gebruik je je beenspieren en hierdoor pomp je als het ware het vocht uit je benen terug naar de bloedvaten.

Crème of zalf

Naast compressie, kan de huid verzorgd worden met een ph-neutrale crème. Bij ernstige klachten kan eventueel tijdelijk een corticosteroidzalf worden aangebracht op de eczeemplekken. Kijk echter uit voor de bijwerkingen, want de huid wordt bij langdurig gebruik van hormoonzalf nog dunner, waardoor er weer nieuwe defecten kunnen ontstaan. Soms spelen oppervlakkige spataderen een belangrijke rol in het ontstaan van het hypostatisch eczeem. In dat geval kunnen deze behandeld worden.

Lees verder

© 2015 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Eczeem 'dermatitis'Eczeem 'dermatitis'Eczeem is een ontstekingsreactie van de huid. Jonge kinderen hebben het vaak. Het kan vanaf de geboorte al ontstaan of o…
Eczeem: soorten en behandelingEczeem is een veel voorkomende huidaandoening. Kenmerkend is de grote hoeveelheid jeuk die deze huidaandoening met zich…
Eczeem: wat is het precies?Eczeem komt erg veel voor. De meeste mensen gaan even langs de huisarts, waar ze een zalfje voorgeschreven krijgen. Veel…
Aandoeningen: eczeemDe betekenis van eczeem is een verzamelnaam voor huidaandoeningen die als kenmerk hebben een klinisch polymorf (verschil…
Eczeem, wat kun je er tegen doen?Eczeem is een ziekte in de genen die zich uit in de huid. Bij de meeste gevallen is het uitslag gepaard met jeuk. Is hie…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/daizuoxin
  • http://www.huidziekten.nl/folders/nederlands/allergischcontacteczeem.htm
  • https://thuisarts.nl/eczeem/ik-heb-hypostatisch-eczeem
  • http://www.huidarts.com/huidaandoeningen/huidaandoeningen-g-h/hypostatisch-eczeem/
  • http://www.huidinfo.nl/hypostatischeczeem.html
  • http://www.anafylaxis.nl/PDF/PRINT/Hypostatisch%20eczeem.pdf
  • http://www.eczeem.nl/soorten-eczeem/hypostatisch/
  • Afbeelding bron 1: Decade3d - anatomy online/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Eisfelder / Wikimedia Commons

Reageer op het artikel "Hypostatisch eczeem benen en enkels: symptomen & behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 29-10-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Eczeem
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!