InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Oogspierfunctietest: Onderzoek zes oogspieren (Oogonderzoek)

Oogspierfunctietest: Onderzoek zes oogspieren (Oogonderzoek)

Oogspierfunctietest: Onderzoek zes oogspieren (Oogonderzoek) Een oogarts of orthoptist voert tijdens een standaard oogonderzoek een oogspierfunctietest uit om de werking van de oogspieren te beoordelen. Hierbij observeert hij de beweging van de ogen in zes specifieke richtingen. Deze test onderzoekt zwakte of andere problemen in de oogspieren. Meestal heeft de patiënt last van dubbelzien of nystagmus (snelle, ongecontroleerde oogbewegingen). De eenvoudige en pijnloze test heeft alleen betrekking op de normale oogbewegingen.

Synoniemen oogspierfunctietest

Een oogspierfunctietest (EOM) is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • oogspieronderzoek
  • oogspierfunctie-onderzoek
  • oogspiertest

Werking zes oogspieren

De oogspieren zijn in te delen in vier rechte en twee schuine spieren. Aan de éne zijde zijn ze vastgehecht aan de oogkas en aan de andere aan de oogbol. Deze spieren zorgen er voor dat de ogen perfect in staat zijn om in alle richtingen te bewegen.

De uitwendige oogspieren bestaan uit deze zes oogspieren:
  • musculus obliquus inferior (onderste schuine oogspier): Deze oogspier trekt het oog naar binnen en naar boven.
  • musculus obliquus superior (bovenste schuine oogspier): Deze oogspier trekt het oog naar beneden en naar buiten.
  • musculus rectus inferior (onderste rechte oogspier): Deze oogspier trekt het oog naar beneden en naar binnen.
  • musculus rectus lateralis (buitenste rechte oogspier): Deze oogspier trekt het oog naar buiten.
  • musculus rectus medialis (middelste rechte oogspier): Deze oogspier trekt het oog naar binnen.
  • musculus rectus superior (bovenste rechte oogspier): Deze oogspier trekt het oog naar boven en naar binnen.

De musculus obliquus superior en de musculus obliquus inferior zorgen voor de grootste draaifunctie van het oog.

Voorts gebeurt de besturing van de oogspieren door de drie hersenzenuwen: de nervus trochlearis (rolzenuw: bovenste schuine oogspier), de nervus oculomotorius (oogbewegingszenuw) en de nervus abducens (buitenste oogspierzenuw). Wanneer één van deze zenuwen aan één oog uitvalt, ontstaat scheelzien.

Indicatie oogonderzoek

De patiënt met een oogspierdefect dat recent ontstaan is, klaagt meestal van dubbelzien (medische term is "diplopie"), nystagmus (snelle, onwillekeurige oogbewegingen), oftalmoplegie (oogspierverlamming) en een wazig gezichtsvermogen.

Voor het onderzoek

De patiënt hoeft geen speciale voorbereidingen te treffen voor het onderzoek. Meestal is een oogspieronderzoek onderdeel van een uitgebreid oogonderzoek. Dit onderzoek kent een tijdsduur van enkele minuten en is niet ingrijpend of belastend voor de patiënt.

Tijdens het onderzoek: Ogen bewegen

Recht vooruit kijken

De patiënt gaat zitten of staan en houdt het hoofd rechtop. De oogarts of orthoptist vraagt de patiënt om gewoon recht vooruit te kijken. Daarna houdt de oogarts of orthoptist een pen of een ander voorwerp op ongeveer twaalf (12) tot zestien (16) centimeter voor het gezicht van de patiënt. De oogarts of orthoptist verplaatst vervolgens het object in verschillende richtingen en vraagt de patiënt om het object te volgen met de ogen, zonder dat hij zijn hoofd beweegt.

Afdektest

Een onderzoek waarbij de oogarts telkens een oog afdekt, is eveneens mogelijk. Hierbij kijkt de patiënt naar een voorwerp in de verte, waarbij de oogarts, orthoptist of onderzoeker het andere oog afdekt. Na enkele seconden stopt de oogarts of orthoptist de afdekking zodat de patiënt weer met beide ogen ziet. De patiënt moet hierbij blijven kijken naar het object op afstand. Soms vertoont het eerst afgedekte oog problemen net nadat de patiënt weer met beide ogen ziet, bijvoorbeeld dat het oog niet meer (normaal) beweegt of erg snel beweegt. De oogarts of orthoptist voert het onderzoek eveneens uit met het andere oog en dit verloopt dan op dezelfde wijze.

Na het onderzoek

Na het onderzoek zijn geen speciale acties vereist. De patiënt krijgt meestal net na het onderzoek de onderzoeksresultaten mee van de oogarts of orthoptist.

Risico’s en bijwerkingen

Aan dit onderzoek zijn geen risico’s en bijwerkingen verbonden. Snelle ongecontroleerde oogbewegingen (nystagmus) treedt mogelijk op wanneer de ogen in een extreme zijwaartse richting draaien. Dit is normaal en stopt snel.

Onderzoeksresultaten oogspierfunctietest

Normale resultaten

Bij normale onderzoeksresultaten bewegen de ogen normaal.

Abnormale resultaten

Abnormale resultaten zijn bijvoorbeeld afwijkingen aan de spieren zelf. Abnormale resultaten zijn mogelijk eveneens het gevolg van problemen met delen van de hersenen die deze spieren controleren (hersenzenuwen).

Lees verder

© 2016 - 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Beweging oogspieren en “scheelkijken”Beweging oogspieren en “scheelkijken”Oogspieren zijn essentieel voor de beweging van de ogen, ze worden ermee gestuurd. Hoe werken de oogspieren eigenlijk en…
Orthoptie of recht kijkenOrthoptie of recht kijkenIedere dag maken we gebruik van onze ogen, ze zijn dus heel belangrijk. Voor een rechte oogstand is een goede samenwerki…
Laat regelmatig een oogonderzoek doen door de oogartsLaat regelmatig een oogonderzoek doen door de oogartsVoor velen zijn de ogen zo vanzelfsprekend dat ze er niet over nadenken om regelmatig een oogonderzoek te laten uitvoere…
Zenuwstelsel; craniale zenuwen (hersenzenuwen)De twaalf craniale zenuwen, of hersenzenuwen ontspringen direct paarsgewijs uit het brein en hersenstam. De eerste twee…
Het oog, accommodatieHet oog, accommodatieAccommodatie is het aanpassen van de brandpuntsafstand, hierdoor kan je het voorwerp goed zien. Maar hoe werkt dat en wa…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Pezibear, Pixabay
  • Anatomie en fysiologie van de mens, L.-L. Kirchmann, uitgeverij: Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, zestiende druk, uitgave: 2010, pagina 567-568
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2012
  • http://www.oogartsen.nl/oogartsen/het_oog/oogspieren_bewegingen/
  • http://www.oogartsen.nl/oogartsen/onderzoeken/onderzoek_orthoptie/
  • https://www.dartmouth.edu/~dons/part_1/chapter_4.html#chpt_4_eye_muscles
  • https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003397.htm
  • https://www.scripps.org/articles/1214-extraocular-muscle-function-testing

Reageer op het artikel "Oogspierfunctietest: Onderzoek zes oogspieren (Oogonderzoek)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-08-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogonderzoeken
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!