InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Genua vara (O-benen): Naar buiten geknikte knieën

Genua vara (O-benen): Naar buiten geknikte knieën

Genua vara (O-benen): Naar buiten geknikte knieën Genua vara (enkelvoud: genu varum) is een aandoening waarbij de knieën naar buiten geknikt zijn. Hierdoor staan ze ver uit elkaar wanneer de patiënt de voeten en enkels tegen elkaar zet. Dit geeft een beeld van een O-vorm, vandaar dat de afwijking beter bekend is als “O-benen”. Deze afwijking is heel normaal bij kinderen jonger dan achttien maanden, maar in sommige gevallen is dit toch ernstiger. Dit komt voor bij een aandoening, maar gebeurt ook door onder andere een trauma, overgewicht of artritis. Het lopen is bemoeilijkt door de afwijking, en soms treedt ook pijn op. Naast fysiotherapie en orthopedische hulpmiddelen is ook een operatie mogelijk in de adolescentie. De vooruitzichten van patiënten met genua vara zijn uitstekend.
O-benen / Bron: Mrich, Wikimedia Commons (CC BY-SA-1.0)O-benen / Bron: Mrich, Wikimedia Commons (CC BY-SA-1.0)

Oorzaken O-benen

Fysiologisch bij baby's

Baby’s komen ter wereld met genua vara. Dit is te wijten aan de “gevouwen” positie in de baarmoeder van de moeder. De kromme benen worden stilaan rechter van zodra het kind begint te lopen en de benen gewicht dragen. Dit gebeurt in de meeste gevallen wanneer een kind ongeveer twaalf tot achttien maanden oud is. Rond de leeftijd van drie jaar staat het kind vaak met de enkels uit elkaar waarbij de knieën elkaar aanraken. Als de gebogen benen dan nog steeds aanwezig zijn, is sprake van O-benen.

Door ziekte, overgewicht of artritis

O-benen komen geïsoleerd voor, maar soms zijn ook onder onderdeel van een ziekte:
  • De ziekte van Blount: Bij deze ziekte, die optreedt bij zowel peuters als adolescenten, ontstaat een afwijking van de groeiplaat in het bovenste deel van het scheenbeen (tibia). De groeischijven bevinden zich aan de uiteinden van lange botten van een kind. Ze bepalen de lengte en vorm van het volwassen bot. De aandoening is soms moeilijk te onderscheiden van fysiologische O-benen maar de symptomen verslechteren wat dan duidelijk te merken is via een röntgenfoto.
  • Een abnormale botontwikkeling
  • Fracturen die niet correct genezen
  • Loodvergiftiging of fluoridevergiftiging
  • Rachitis, een botaandoening die optreedt door een tekort aan vitamine D, calcium of fosfor. Deze stoffen zijn allemaal belangrijk voor gezonde, groeiende botten. Deze aandoening is ongebruikelijk in ontwikkelde landen omdat daar voedingsproducten verrijkt zijn met deze stoffen. Wel is dit mogelijk bij een genetische afwijking.

Soms ontstaan O-benen ook als gevolg van een aanzienlijk overgewicht. Bij ouderen zijn O-benen dan weer vaak het gevolg van artritis (gewrichtsontsteking).

Symptomen: Naar buiten geknikte knieën

Bij de patiënt raken de knieën elkaar niet aan wanneer ze met de voeten en enkels tegen elkaar staan. De kromming (buiging) van de benen is symmetrisch of asymmetrisch en is nog aanwezig na de leeftijd van drie jaar. Het buigen van de voeten is ook vrij gebruikelijk bij patiënten met O-benen. Door genua vara is de loopgang bemoeilijkt. Normaliter veroorzaakt dit geen pijn, maar bij langdurige buiging ontstaat vooral in de adolescentie pijn in de heupen, knieën en/of enkels.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De arts bekijkt het kind en meet de afstand tussen de knieën terwijl het kind op de rug ligt. Is het kind jonger dan twee jaar en is de buiging symmetrisch, dan zijn in de meeste gevallen geen verdere onderzoeken nodig omdat dit een fysiologische kromming betreft. Is de kromming van één been asymmetrisch ten opzichte van het andere been, dan zijn andere onderzoeken nodig. Ook zijn nog verdere onderzoeken vereist wanneer de kromming na de leeftijd van drie jaar aanwezig blijft of wanneer de kromming verergert.

Diagnostisch onderzoek

De arts maakt een röntgenfoto van de benen. Daarnaast voert hij een bloedonderzoek uit om rachitis uit te sluiten.

Behandeling via orthopedische hulpmiddelen of operatie

Niet altijd is een behandeling van O-benen vereist, vooral niet in milde gevallen. Een halfjaarlijks controlebezoek bij de arts is dan wel nodig zodat hij dit mee opvolgt. Speciale schoenen, beugels of andere orthopedische hulpmiddelen helpen bij ernstige symptomen of wanneer de patiënt lijdt aan een andere ziekte. Hierbij is ook fysiotherapie aangewezen. Deze behandelingsvormen zijn wel niet bij alle patiënten even effectief. Wanneer de symptomen van genua vara echter zeer ernstig zijn, is een operatie mogelijk. Dit gebeurt vooral in de adolescentie (na de leeftijd van tien jaar) omdat de normale beenontwikkeling niet in het gedrang mag komen.

Prognose genua vara

In veel gevallen is het resultaat van de chirurgische ingreep goed en heeft de patiënt geen bewegingsproblemen. De levensverwachting is door O-benen zelf niet aangetast, maar de onderliggende ziekte veroorzaakt mogelijk wel andere (levensbedreigende) complicaties.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Oefeningen die helpen bij vochtophoping in de benenOefeningen die helpen bij vochtophoping in de benenVeel mensen hebben last van opgezette benen, met meestal ook gezwollen voeten en enkels. Vooral met warm weer zwellen de…
Genua: maritieme stadstaat vergaarde immense rijkdommenGenua was een maritieme macht van betekenis tussen 1000 en 1400. Het verwierf grote gebieden rond de Middellandse Zee. D…
Natuurlijke middelen tegen opgezette voeten en spataderenNatuurlijke middelen tegen opgezette voeten en spataderenDe natuur biedt tegen ongemakken als ongezette voeten en benen middelen die alleen maar even verwerkt hoeven te worden t…
Krachttraining - Leg PressKrachttraining - Leg PressTijdens krachttraining wordt er gebruik gemaakt van verschillende oefeningen gericht op een bepaalde spiergroep. De Leg…
Politiegeweld tijdens de G8 in GenuaWat gebeurde er ook en weer tijdens de G8-top in het Italiaanse Genua, een paar weken voor 11 september 2001? Hier wordt…
Bronnen en referenties
  • Bow Legs and Knock Knees, https://www.ucsfbenioffchildrens.org/conditions/bow_legs_and_knock_knees/, geraadpleegd op 3 augustus 2016
  • Bow legs: Causes and Treatment, http://www.beautyandmakeup.net/what-does-bowlegged-mean/, geraadpleegd op 3 augustus 2016
  • Bowed Legs, http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=a00230, geraadpleegd op 3 augustus 2016
  • Bowlegs, https://medlineplus.gov/ency/article/001585.htm, geraadpleegd op 3 augustus 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 3 augustus 2016
  • Afbeelding bron 1: Mrich, Wikimedia Commons (CC BY-SA-1.0)

Reageer op het artikel "Genua vara (O-benen): Naar buiten geknikte knieën"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 05-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Skeletafwijkingen
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!