Candida auris (Japanse schimmel): Ziekenhuisinfectie

Candida auris (Japanse schimmel): Ziekenhuisinfectie Candida auris (Japanse schimmel) is een zeldzame vorm van een Candida-schimmelinfectie die vooral patiënten met een zwak immuunsysteem infecteert. Door het aanraken van besmette voorwerpen of huid-op-huid-contact, is de infectie gemakkelijk te verspreiden. De schimmel veroorzaakt een infectie aan de huid, de oren of het bloed (bloedbaan). De arts behandelt de patiënt met antischimmelmedicijnen, al reageren sommige schimmels niet op deze medicijnen. De vooruitzichten zijn variabel bij deze "superschimmel". C. auris werd voor het eerst geïdentificeerd in 2009 in het oorsmeer van een Japanse patiënt. In september 2017 werd de schimmelinfectie bestempeld als een opkomende infectie.

Epidemiologie van ziekenhuisinfectie

Een C. auris-infectie komt volgens de Center for Disease Control and Prevention voor in diverse landen in de Verenigde Staten, Europa, Azië en Afrika. De infecties komen tot uiting bij patiënten van alle leeftijden (premature baby's tot ouderen). Door de COVID-19-pandemie stijgt het aantal infecties van de zeer gevaarlijke gist omdat C. auris vooral prominent aanwezig is in ziekenhuisomgevingen, die anno oktober 2020 overspoeld zijn met patiënten met het coronavirus.

Oorzaken van Candida auris

De infectie is het resultaat van een schimmel (Candida). De verspreiding gebeurt via contact met besmette voorwerpen zoals kleding, lakens, bedleuningen, deuren en ziekenhuisapparatuur alsook huid-op-huidcontact (handen). Vooral in ziekenhuizen vormt Candida auris een probleem. Het merendeel van de patiënten die de schimmel dragen bij een ziekenhuisbezoek, weten niet dat ze besmet zijn. Als deze schimmel echter in de bloedbaan of chirurgische wonden terechtkomt of het lichaam binnendringt via een urinekatheter, voedingsbuis of een andere slang of buis, ontstaat een milde tot levensbedreigende ziekenhuisinfectie. Gezonde mensen lopen de besmetting over het algemeen echter niet op.

Het gebruik van bepaalde medicijnen verhoogt het risico op de infectieziekte / Bron: Stevepb, PixabayHet gebruik van bepaalde medicijnen verhoogt het risico op de infectieziekte / Bron: Stevepb, Pixabay

Risicofactoren van schimmelinfectie

De risicofactoren voor Candida auris zijn over het algemeen vergelijkbaar zijn met de risicofactoren voor andere soorten Candida-infecties. Deze risicofactoren omvatten:
  • breedspectrumantibiotica en/of reeds antischimmelmedicatie gebruikt hebben
  • diabetes mellitus (suikerziekte)
  • een chronische nierziekte
  • een katheter of andere buisjes in het lichaam (zoals beademingsslangen, voedingsslangen en centrale veneuze katheters).
  • een langdurige opname in zorginstelling (verpleegtehuis, ziekenhuis, )
  • het gebruik van hemodialyse
  • het gebruik van pesticiden en het gebruik van antibiotica in de landbouw (dit zou geleid kunnen hebben tot resistentie van de schimmel)
  • een recente operatie
  • een verzwakt immuunsysteem
  • neutropenie (laag aantal neutrofielen = soort witte bloedcellen)

Symptomen aan huid, oren en bloed

De schimmelinfectie tast de huid, het oor of de bloedbaan aan. Soms zijn de symptomen niet merkbaar omdat de patiënt reeds ziek en zwak is (zwak immuunsysteem). De symptomen zijn variabel, ook in ernst. Een wondinfectie gaat gepaard met koorts, koude rillingen, pus op wonden en een algemeen ziek gevoel (malaise). De infectieziekte tast echter ook de oren aan; dan ontstaat een oorinfectie wat vergezeld gaat met oorpijn, een oorafscheiding (otorree) en gehoorverlies. Het is ook mogelijk dat de schimmel in het bloed terechtkomt; dan ontstaat sepsis, een levensbedreigende toestand. Orgaanfalen en een coma zijn dan kenmerkend.

Diagnose en onderzoeken

Gespecialiseerde laboratoriummethoden zijn nodig om Candida auris nauwkeurig te identificeren. Standaard laboratoriumtechnieken leiden namelijk tot verkeerde identificatie en een slechte behandeling, waardoor het moeilijk wordt om de verspreiding van C. auris in zorgomgevingen te beheersen.

Behandeling van C. auris-infectie

De meeste C. auris-infecties behandelt de arts met echinocandines, een klasse antischimmelmiddelen (antimycotica). Sommige infecties met Candida auris zijn echter resistent tegen alle drie de hoofdklassen van antischimmelmedicijnen, waardoor ze moeilijker te behandelen zijn. In deze situatie zet de arts meerdere klassen antischimmelmiddelen in hoge doses in om de infectie te behandelen.

Een goede handhygiëne is noodzakelijk / Bron: Gentle07, PixabayEen goede handhygiëne is noodzakelijk / Bron: Gentle07, Pixabay

Verspreiding voorkomen

Verder ligt de patiënt op een isolatiekamer. Gezondheidsmedewerkers nemen echter steeds standaard voorzorgsmaatregelen voor infectiebeheersing om de verspreiding van de schimmel (en andere infecties) te voorkomen. Dit gebeurt via een grondige reiniging van alle ziekenhuisgerelateerde plaatsen en voorwerpen en een goede handhygiëne voor personeel, bezoekers en patiënten. Iedereen moet handgel gebruiken voor en na contact met besmette patiënten maar ook met of voorwerpen rond hun nachtkastjes. Ziekenhuispatiënten die besmet zijn met C. auris vertoeven voorts in een geïsoleerde kamer. Heeft een patiënt in het verleden reeds te maken gehad met de Japanse schimmel, dan moet hij dit melden aan het personeel bij een nieuwe opname.

Prognose van Japanse schimmel

Infecties met C auris zijn vaak moeilijk te behandelen vanwege de resistentie tegen antischimmelmiddelen. Hoe goed een patiënt het doet hangt af van de ernst van de infectie, de verspreiding van de infectie naar de bloedbaan en organen en ook
de algehele gezondheid van de patiënt. Invasieve infecties met Candida-schimmels zijn potentieel dodelijk. Vaak zijn de patiënten echter reeds verzwakt en is het ook mogelijk dat ze komen ze te overlijden aan complicaties van deze medische problemen. 30 tot 60% van de patiënten met deze superschimmel komt te overlijden. De overlijdenskans hangt af van de locatie van de infectie. 60 tot 70% van de patiënten die leven in ontwikkelingslanden, komen te overlijden als gevolg van de gevaarlijke schimmelinfectie.

Complicaties van superschimmel

De moeilijk te behandelen schimmelinfectie leidt mogelijk tot de verspreiding van de schimmels naar de bloedbaan en organen. Hierdoor komen ze vaak te overlijden.

Preventie van schimmelaandoening

Patiënten die in het buitenland in het ziekenhuis gelegen en daar in contact zijn gekomen met een resistente gist of bacterie, worden in Nederlandse ziekenhuizen in een eenpersoonskamer geplaatst. De artsen en verpleegkundigen dragen beschermende kledij (schort, mondkapje en handschoenen) om de patiënt te behandelen. Ze trachten op deze manier de mogelijke verspreiding van de schimmel te voorkomen. De artsen testen de patiënt tijdens deze periode op de aanwezigheid van de gist. Als de patiënt namelijk lijdt aan een Candida auris-infectie, moet hij namelijk op een isolatiekamer blijven. In het andere geval mag hij naar een gewone kamer verhuizen.

Lees verder

© 2018 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Candida auris: symptomen, oorzaken, behandeling en preventieCandida auris: symptomen, oorzaken, behandeling en preventieNiemand weet anno 2020 waar de schimmel candida auris vandaan komt. De schimmel werd voor het eerst ontdekt en geïdentif…
Candida albicans: symptomen, oorzaak en behandelingCandida albicans: symptomen, oorzaak en behandelingCandida symptomen bij vrouwen en mannen hangen af van de locatie van de schimmelinfectie. Candida albicans is een gistac…
Is candida een soa? - Candida albicansIs candida een soa? - Candida albicansCandida is een veel voorkomende aandoening. Veel mensen hebben er last van. Er zijn veel verschillende soorten klachten…
Vaginale schimmelinfectie (Candidiasis)Jeuk in en rond de vagina, pijn bij plassen en meer afscheiding dan normaal? Grote kans dat er sprake is van een vaginal…

Bier spots (hagelhuid): symptomen, oorzaak en behandelingBier spots (hagelhuid): symptomen, oorzaak en behandelingBier spots of hagelhuid zijn typische witte vlekjes op armen, handen, benen of romp, welke ontstaan door vasoconstrictie…
Fitzpatrick-huidtypering: Verschillende huidtypesFitzpatrick-huidtypering: Verschillende huidtypesIn de bevolking zijn diverse huidtypes te vinden. De classificatie hiervan verloopt via de Fitzpatrick-huidtypering (Fit…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 24 oktober 2020:
  • Alsof corona nog niet genoeg is: dodelijke schimmel verspreidt zich in Hongkong, https://www.hln.be/buitenland/alsof-corona-nog-niet-genoeg-is-dodelijke-schimmel-verspreidt-zich-in-hongkong~a0382749/
  • Candida auris: Epidemiology, biology, antifungal resistance, and virulence, https://journals.plos.org/plospathogens/article?id=10.1371/journal.ppat.1008921
  • Drug-resistant superbug thriving in hospitals hit hard by COVID-19, https://www.nationalgeographic.com/science/2020/10/drug-resistant-superbug-candida-auris-thriving-hospitals-coronavirus-era/
  • Geraadpleegd op 8 oktober 2020:
  • Tracking C. auris, https://www.cdc.gov/fungal/candida-auris/tracking-c-auris.html
  • Geraadpleegd op 15 september 2019:
  • Candida auris infection, https://ufhealth.org/candida-auris-infection
  • Candida auris infection, https://medlineplus.gov/ency/article/007758.htm
  • Geraadpleegd op 10 april 2019:
  • Een resistent en dodelijk gist verspreidt zich razendsnel over de wereld, en niemand weet hoe we daar iets aan kunnen doen, https://www.businessinsider.nl/gist-candida-auris-resistent-nederland/
  • Geraadpleegd op 18 januari 2018:
  • Candida auris ( C. auris ), https://www.medicinenet.com/candida_auris_c_auris/article.htm
  • Candida auris Information for Patients and Family Members, https://www.cdc.gov/fungal/diseases/candidiasis/patients-qa.html
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • General Information about Candida auris, https://www.cdc.gov/fungal/diseases/candidiasis/candida-auris-qanda.html
  • Tracking Candida auris, https://www.cdc.gov/fungal/diseases/candidiasis/tracking-c-auris.html
  • What is Japanese fungus (Candida auris)?, https://www.webmd.boots.com/nhs/news/20170816/japanese-fungus-candida-auris?src=RSS_PUBLIC
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Gentle07, Pixabay

Reageer op het artikel "Candida auris (Japanse schimmel): Ziekenhuisinfectie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 24-10-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Ziekenhuisinfecties
Bronnen en referenties: 20
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!