Artrofibrose: Overmatige littekenvorming in gewricht

Artrofibrose: Overmatige littekenvorming in gewricht Artrofibrose (arthrofibrosis) is een zeldzame aandoening waarbij overmatig littekenweefsel gevormd wordt in een gewricht zoals de knie of de heup. Dit gebeurt vaak na een blessure of operatie. Door de littekenvorming kampt een patiënt met onder andere gewrichtspijn, gewrichtsstijfheid, een gezwollen gewricht en een beperkt bewegingsbereik. De diagnose wordt gesteld door het uitsluiten van andere ziekten met een vergelijkbare klinische presentatie. De behandeling bestaat meestal uit agressieve fysiotherapie, al is soms chirurgie noodzakelijk om de gewrichtsaandoening te verhelpen.

Oorzaken van arthrofibrosis

Artrofibrose treedt vaak op na een blessure of een operatie zoals een artroscopische knieoperatie of een knievervanging. In het aangetaste gewricht ontstaat als gevolg van een ontstekingsreactie overmatig littekenweefsel (fibrose). Anno januari 2020 is het voor wetenschappers nog niet duidelijk wie te maken krijgt met arthrofibrosis en waarom de overmatige littekenvorming tot stand komt.

Risicofactoren van overmatige littekenvorming in gewricht

Fysioinfo.com meldt op de website enkele risicofactoren voor artrofibrose:
  • diabetes mellitus (suikerziekte) en andere ziekten die het hele lichaam treffen (leidt tot gevoelige gewrichten)
  • een foute plaatsing van transplantaten en een inklemming van weefsels
  • een te snelle aanvang van een operatie na een ontstekingsreactie van de knie. Een afgescheurde kruisband mag bijvoorbeeld drie weken nadat het letsel is opgelopen, pas chirurgisch behandeld worden.
  • fysiotherapie boven de pijngrens
  • genetische factoren
  • gewrichtsschade tijdens een operatie
  • het niet gebruiken van pijnstillers voor of na een operatie: Patiënten met pijn oefenen minder wat sneller leidt tot gewrichtsproblemen.
  • infecties of bloedingen in het gewricht
  • langdurige gewrichtsirritatie
  • lichamelijke reactie op het vreemde materiaal in het gewricht
  • te weinig beweging of te laat bewogen, of juist te heftig of te snel bewogen na een chirurgische ingreep

Symptomen: Stijfheid, pijn en zwelling in gewricht

Locaties

Artrofibrose komt mogelijk tot uiting in de heup, de knie (stijve knie), de enkel, de voetgewrichten, de schouder (frozen shoulder), de elleboog, de pols, de handgewrichten en de wervelkolomwervels. De knie is het vaakst aangetast en ook het meest wetenschappelijk onderzocht.

Tekenen

De symptomen worden beschreven voor een aangetast kniegewricht, maar zijn geldig voor alle gewrichten die mogelijk getroffen zijn door arthrofibrosis. Het littekenweefsel tast slechts een deel van het kniegewricht of de hele knie aan. Het littekenweefsel bevindt zich binnen het kniegewricht of tast de zachte weefselstructuren rond het kniegewricht aan. Door de littekenvorming ontstaat een samentrekking van kniestructuren, waardoor een beperkt bewegingsbereik van het gewricht tot stand komt. Buigen en strekken wordt met andere mogelijk moeilijk en is pijnlijk. Andere symptomen die optreden als gevolg van arthrofibrose van de knie zijn gewrichtsstijfheid, gewrichtspijn, manken, warmte, een gezwollen knie, crepitaties of zwakte. De klachten verergeren vaak omdat patiënten door het beperkt bewegingsbereik en de pijn minder bewegen en de littekens nog meer gaan verkleven (intern littekenweefsel).

Diagnose en onderzoeken

Artrofibrose is een diagnose van uitsluiting. Voordat de arts een definitieve diagnose van artrofibrose kan stellen, moeten andere oorzaken van gewrichtsstijfheid worden uitgesloten (zoals een infectie, een verkeerde plaatsing van de knie-implantaten of een mechanische blokkering). Beeldvormende onderzoeken zoals een MRI-scan bevestigen de aanwezigheid van overmatig littekenweefsel op het zachte weefsel in het gewricht.

Behandeling van artrofibrose

Fysiotherapie

Er zijn verschillende mogelijke behandelingen voor artrofibrose. De behandeling is afhankelijk van de oorzaak en de duur van de fibrose. De eerste stap bij de behandeling van artrofibrose is intensieve fysiotherapie. Deze therapie moet zo snel mogelijk worden opgestart omdat de patiënt in een vroeg stadium van de littekenvorming nog veel kan bereiken.

Andere therapieën

Als fysiotherapie faalt omdat het littekenweefsel volledig gevormd is in het gewricht, zijn diverse andere behandelingsopties beschikbaar. Andere behandelmogelijkheden zijn bijvoorbeeld manipulatie onder anesthesie, een artroscopie (gewrichtsschade onderzoeken en behandelen) of open chirurgie om de verklevingen en littekens te vernietigen of een revisie van een knievervanging (knieartroplastiek).

Prognose van verklevingen en littekens

Als de fibrose chronisch is (meer dan twaalf weken aanwezig), is een manipulatie onder anesthesie vaak minder succesvol. De arts zet dan vaak een open vernietiging van verklevingen of revisiechirurgie (hersteloperatie) in, maar dit brengt wel de bijbehorende risico's van een andere open procedure met zich mee, zoals onder andere een infectie, bloedstolsels en bloedverlies.

Preventie van gewrichtsaandoening

Na een knieoperatie is het belangrijk om het aangetaste gewricht direct te gaan strekken, wat het beste kan gebeuren onder leiding van een fysiotherapeut.

Lees verder

© 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Artrose: de symptomen en de behandelingArtrose: de symptomen en de behandelingIedereen heeft wel eens last van pijnlijke knieën, heupen of handen. In de meeste gevallen is de pijn van korte duur en…
Synovitis, ontsteking van het gewrichtSynovitis, ontsteking van het gewrichtHet gewricht zorgt voor beweging: het verbindt twee botten met elkaar zodat we deze ten opzichte van elkaar kunnen beweg…
Fungale artritis: Gewrichtsontsteking door schimmel met pijnFungale artritis: Gewrichtsontsteking door schimmel met pijnFungale artritis (mycotische artritis) is een aandoening waarbij een gewricht gaat ontsteken en zwellen als gevolg van e…
Pseudojicht: oorzaak, symptomen, behandeling, kristallenPseudojicht: oorzaak, symptomen, behandeling, kristallenJichts, symptomen, voet, voeding. Pseudojicht oftewel kalkjicht komt vooral bij mensen van 65 jaar voor. Vrouwen hebben…

Ademhalingsproblemen: Oorzaken van moeite met ademenAdemhalingsproblemen: Oorzaken van moeite met ademenAdemen is vanzelfsprekend. Maar sommige patiënten lijden aan een ziekte zoals astma of een allergie waardoor ze regelmat…
Asthenopie: Vermoeide oogspieren met pijn en oogproblemenAsthenopie: Vermoeide oogspieren met pijn en oogproblemenAsthenopie is een oogaandoening die resulteert uit vermoeidheid van de oogspieren. De patiënt ervaart hierdoor tekenen n…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 3 januari 2020:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Arthrofibrosis, https://en.wikipedia.org/wiki/Arthrofibrosis
  • Arthrofibrosis, https://radiopaedia.org/articles/arthrofibrosis
  • ARTHROFIBROSIS, LITTEKENWEEFSEL IN DE KNIE, https://fysioinfo.com/arthrofibrosis/
  • Arthrofibrosis: Information, Prevention and Treatment of Excessive Scar Tissue, https://www.disabled-world.com/health/orthopedics/arthrofibrosis.php
  • Pathological mechanisms and therapeutic outlooks for arthrofibrosis, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6433953/

Reageer op het artikel "Artrofibrose: Overmatige littekenvorming in gewricht"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 07-01-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Spier- en gewrichtsafwijkingen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!