Artrose in de schouder: symptomen en behandeling

Artrose is een reumatische aandoening, waarbij niet alleen het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruitgaat, maar ook dunner en zachter wordt. Artrose wordt vooral gezien in de gewrichten van nek, onderrug, heupen, knieën en handen, maar je kunt ook last krijgen van artrose in de schouder. Dit veroorzaakt pijn in de schouder, die kan uitstralen naar de nek, de bovenarm of de hand. Ook kunnen er tintelingen in de hand optreden. Als veel last hebt van ontstekingen, kan de arts een ontstekingsremmende pijnstiller voorschrijven. Ook behoort een injectie met corticosteroïden (bijnierschorshormoon) tot de behandelmogelijkheden. Verder kan fysiotherapie of ergotherapie helpen. Soms is een operatie nodig.

Wat is artrose?
Oorzaken artrose
Risicofactoren
Andere factoren
Artrose in de schouder
Vooral in het AC-gewricht
Overbelasting
Symptomen artrose in de schouder
Diagnose en behandeling artrose in de schouder
Fysiotherapie, ergotherapie en hulpmiddelen
Ontstekingsremmers of een corticosteroïdeninjectie
Operatie bij artrose in de schouder

Kraakbeen onder een microscoop gezien / Bron: Fanny CASTETS, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)

Wat is artrose?

Artrose is een chronische, reumatische aandoening waarbij het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruitgaat, maar ook dunner en zachter wordt. Kraakbeen zorgt voor het soepel laten bewegen van gewrichten en het helpt bij het opvangen van druk op het gewricht. Er treden allerlei klachten op bij verlies van kraakbeen. Artrose wordt vooral gezien in de gewrichten van nek, onderrug, heupen, knieën of handen (duim en vingers) en grote teen. Artrose in schouder, pols of enkel komt veel minder vaak voor.

Bij artrose verandert het kraakbeen met klachten als stijfheid en gewrichtspijn.

Oorzaken artrose

Risicofactoren

Hoe artrose precies ontstaat is meestal niet bekend. Er zijn wel een aantal factoren bekend die de kans op artrose vergroten, zoals:

artrose na forse belasting (bijvoorbeeld een beschadigde meniscus) of een botbreuk;
artrose door aanlegstoornissen (zo kan artrose in de heup het gevolg zijn van heupdysplasie);
artrose na een langdurige ontsteking van een gewricht, welke veroorzaakt wordt door bijvoorbeeld reumatoïde artritis.

Andere factoren

Andere factoren die het krijgen van artrose beïnvloeden zijn een (te) zware belasting van de gewrichten door overgewicht, aanhoudende zware lichamelijke arbeid of te intensief sporten. Verder speelt geslacht een rol; artrose komt bij vrouwen vaker voor dan bij mannen. Tot slot kan erfelijke aanleg ervoor zorgen dat je slappe gewrichtsbanden hebt.

Artrose in de schouder

Vooral in het AC-gewricht

De schouder bestaat uit twee gewrichten:

het acromioclaviculaire gewricht, of AC-gewricht (welke de verbinding vormt tussen het sleutelbeen en een deel van het schouderblad); en
het glenohumerale gewricht (welke de verbinding vormt tussen de bovenarm en de romp).

Ofschoon in beide gewrichten artrose kan ontstaan, is vooral het AC-gewricht gevoelig voor irritatie en artrose. Dit komt doordat het gewricht klein is, maar wel de gehele schouder, arm en de belasting in de hand moet dragen.

Overbelasting

Artrose in de schouder ontstaat veelal door langdurige zware belasting, een ongeluk of door te veel en te intensief sporten. Ook kan er reumatoïde artritis in het spel zijn. Je kunt ook slappe gewrichtsbanden hebben, waarbij erfelijke aanleg een rol speelt.

Pijn in schouder / Bron: Istock.com/AndreyPopov

Symptomen artrose in de schouder

Artrose in de schouder leidt tot de volgende klachten:

pijn, welke verergert bij bewegen van de arm (wanneer het AC-gewricht is aangedaan is de pijn vooral aanwezig aan de voor-bovenkant van de schouder en als het glenohumerale gewricht is aangedaan, wordt de pijn vaak diep in de schouder gevoeld, zowel aan de achter- als voorzijde van de schouder);
de pijn kan uitstralen naar de nek, de bovenarm of de hand en er kunnen tintelingen in de hand optreden;
nachtpijn ('s nachts kan de pijn je uit je slaap houden);
startklachten;
kraken; en
functievermindering.

Diagnose en behandeling artrose in de schouder

Op basis van lichamelijk onderzoek en röntgenfoto's, wordt de diagnose gesteld. De behandeling van artrose in de schouder is afhankelijk van het type, de locatie en de ernst van de artrose.

Fysiotherapie, ergotherapie en hulpmiddelen

Een beweegprogramma onder begeleiding van een fysiotherapeut zal de artrose niet stoppen, maar kan wel de spieren versterken en aldus de schouder zo beweeglijk mogelijk houden. Door bijvoorbeeld twee keer per dag bepaalde oefeningen te doen, wordt de beweeglijkheid onderhouden. Het kan ook goed zijn om naar een ergotherapeut te gaan. Artrose in de schouder kan tot zeer veel praktische beperkingen leiden in het dagelijkse leven. De ergotherapeut leert je om zo te bewegen, dat je je gewrichten zo min mogelijk belast bij het verrichtten van je dagelijkse activiteiten. Soms kunnen hulpmiddelen ondersteuning bieden bij het uitvoeren van bepaalde handelingen.

Ontstekingsremmers of een corticosteroïdeninjectie

In een vroeg stadium kunnen de klachten voorts behandeld worden met ontstekingsremmers of een corticosteroïdeninjectie. Als je veel last hebt van ontstekingen, kunnen ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID) uitkomst bieden. Je arts kan ook een crème voorschrijven waarin een ontstekingsremmende pijnstiller is verwerkt. Deze crème breng je aan op de pijnlijke plek. Een corticosteroïdeninjectie (bijnierschorshormoon) in het aangedane gewricht kan enkele weken tot maanden verlichting van de klachten geven. Een dergelijke injectie remt de ontsteking, maar de artrose blijft bestaan.

Operatie bij artrose in de schouder

Wanneer de artrose niet (goed) reageert op deze behandelingen, zijn er operatieve mogelijkheden. Een schouderprothese kan de oplossing zijn bij ernstige artrose in het glenohumerale gewricht. Bij het AC-gewricht kan eventueel een stukje van het sleutelbeen worden verwijderd, waardoor de klachten afnemen.