InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Trabeculectomie: Verlagen van de oogdruk via chirurgie

Trabeculectomie: Verlagen van de oogdruk via chirurgie

Trabeculectomie: Verlagen van de oogdruk via chirurgie Het verlies van het gezichtsvermogen door glaucoom is onomkeerbaar. De behandeling van deze oogaandoening bestaat uit oogdruppels, tabletten, laserchirurgie, chirurgie of een combinatie van deze behandelingen. Een goede behandeling van de oogziekte glaucoom is mogelijk dankzij een vroege detectie. Veelal blijven patiënten dankzij een medische en/of chirurgische behandeling hun gezichtsvermogen behouden. Soms bereikt de oogarts met oogdruk verlagende medicatie bij glaucoom niet het gewenste resultaat, of zijn er onaanvaardbare bijwerkingen aanwezig bij de patiënt. In dat geval stelt de oogarts een conventionele chirurgische ingreep: trabeculectomie.

Inhoud trabeculectomie: Patiënt met glaucoom behandelen

Lasertherapie is bij de oogaandoening glaucoom een mogelijke behandelingswijze. Wanneer deze therapie echter niet leidt tot een lagere oogdruk, is conventionele chirurgie aanbevolen. De meest voorkomende conventionele chirurgische ingreep is een trabeculectomie, ook wel bekend als filtratiechirurgie. Deze ingreep voert een chirurg zowel uit in open-hoek- als gesloten-hoek glaucoom. Bij deze behandeling maakt de chirurg een opening in de sclera (het witte deel van het oog) zodat het overtollig oogfluïdum (kamerwater) weg kan vloeien uit het oog. Hierbij omzeilt het vocht de verstopte afvoerkanalen van het trabekelsysteem (afvoersysteem). Als de vloeistof door de nieuwe drainage-opening vloeit, ontstaat een soort "luchtbel" (bleb, (vocht)blaasje). Dit is een teken dat het fluïdum afvoert uit de ruimte tussen de sclera en conjunctiva (oogbindvlies). Deze luchtbel is niet zichtbaar voor anderen tenzij van zeer dichtbij. De beoogde oogdruk bereikt de patiënt vervolgens geleidelijk aan pijnloos dankzij dit "gecontroleerde lek".

Voor de ingreep

De patiënt geeft best tijdig aan de arts door welke medicatie hij gebruikt. Bloedverdunners staakt de patiënt namelijk best enige dagen tot weken voor de operatie. Normaal gezien neemt de patiënt de oogdruk verlagende medicatie tot de dag van de operatie. De behandeling gebeurt poliklinisch bij volwassen patiënten waardoor de patiënt meteen naar huis mag na de ingreep. Soms blijven kinderen wel een nacht ter observatie in het ziekenhuis. De patiënt krijgt een lokale of algehele narcose voor de operatie. Dit is afhankelijk van vele factoren waaronder de voorkeur van de oogarts, de gezondheid van de patiënt, de ernst van de glaucoom enzovoort.

Tijdens de ingreep: Verlagen van de oogdruk via chirurgie

De operatie kent een tijdsduur van ongeveer één uur. De patiënt krijgt eerst wat verdovende oogdruppels toegediend. Soms krijgt hij eveneens een kalmerend medicijn toegediend zodat hij zich comfortabel voelt bij de operatie. Daarna krijgt de patiënt steriele lakens over zijn gezicht en lichaam. De chirurg houdt het te opereren oog uiteraard wel vrij. Op die manier blijft het hele operatiegebied proper en steriel. De chirurg neemt vervolgens een speciaal instrument (spreider) om het oog continu open te houden. Op die manier is het niet erg dat de patiënt zou knipperen want het oog blijft toch open. Daarna gebeurt de trabeculectomie zelf (zie: "inhoud ingreep").

Na de ingreep

Meteen na de ingreep is het oog afgedekt met een kapje ter bescherming. Dit plastic beschermkapje blijft zitten totdat de verdoving is uitgewerkt. Patiënten dragen voorts best 's nachts het beschermkapje zodat ze niet per toeval in het geopereerde oog wrijven. Doordat de patiënt tijdelijk niet in staat is om diepte en afstanden in te schatten, mag hij niet zelf naar huis rijden met de auto. Hij voorziet bijgevolg vervoer. De glaucoommedicatie staakt de patiënt meestal zodat het het fluïdum wegebt. De patiënt neemt na de ingreep viermaal per dag antibiotische druppels alsook nog iedere twee uur prednisolon druppels (corticosteroïden) die ontstekingsremmend werken. Deze druppels neemt de patiënt tot één à twee maanden na de operatie. Normaalgezien meldt een patiënt zich enkele dagen na de ingreep weer aan bij de oogarts voor een eerste controlebezoek. Het aantal postoperatieve bezoeken aan de arts varieert per patiënt en ook het herstel is individueel bepaald. De oogarts bekijkt in ieder geval de luchtbel om zeker te zijn dat het overtollige vocht nog wegvloeit uit de nieuwe opening. Een aantal activiteiten zoals autorijden, lezen, buigen en zwaar tillen mag de patiënt twee tot vier weken na de operatie hervatten. Verder zijn gebruiken sommige patiënten laxeermiddelen (geneesmiddelen bij obstipatie) indien ze last hebben van constipatie. Persen verhoogt namelijk het risico op bloedingen en veroorzaakt schade aan de oogzenuw.

Complicaties

Sporadisch sluit de chirurgisch gemaakte drainageopening zich en stijgt de oogdruk weer. Het lichaam probeert namelijk de nieuwe opening te genezen en aanziet dit als een soort "wonde" die het lichaam moet dichten. Deze complicatie komt meer voor bij jongeren, patiënten met een donkere huidskleur en patiënten die eerder al oogoperaties gehad hebben. Veel chirurgen voeren daarom een trabeculectomie uit met een anti-fibrotisch middel dat ze tijdens de operatie tegen het oog plaatsen. Een antifibrotisch middel is in medische termen een middel dat littekenvorming in de herstelperiode mindert. Het meest voorkomende anti-fibrotisch middel dat de chirurg gebruikt is mitomycine-C, maar ook 5-fluorouracil, of 5-FUt

Bij sommige patiënten slaat een trabulectomie niet aan; zij moeten soms opnieuw onder het mes, of hebben andere behandelingen nodig. Daarnaast ziet een patiënt wazig (wazig gezichtsvermogen), krijgt hij bloedingen in het oog of verliest hij plots permanent zijn centraal gezichtsvermogen. Zeer sporadisch treedt een verhoogde oogdruk op (maligne glaucoom), en ook een te lage oogdruk (lekkende luchtbel) komt voor. Net na of zelfs lang na de operatie treedt mogelijk een infectie op. Op lange termijn is het ontwikkelen van cataract een mogelijke complicatie. Hangende oogleden en voortdurende wijzigingen in de oogzenuw aan de achterkant van het oog komen eveneens voor.

Prognose

Ongeveer 50% van de patiënten heeft gedurende langere tijd geen glaucoommedicatie meer nodig na de operatie. Ongeveer 35 tot 40% van de patiënten die nog steeds medicatie nodig heeft, houdt de oogdruk beter onder controle. Soms is echter een heroperatie en/of een andere behandeling vereist omdat de trabeculectomie niet het gewenste effect heeft bereikt. De chirurg overweegt eventueel een drainage met een Baerveldt-implantatie indien de trabeculectomie mislukt is.

Lees verder

© 2015 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Posner-Schlossman Syndroom: Glaucoom (verhoogde oogdruk)Posner-Schlossman Syndroom: Glaucoom (verhoogde oogdruk)Het Posner-Schlossman Syndroom is een milde oogontsteking waarbij de patiënt in korte tijd een heel hoge oogdruk creëert…
Chandler-syndroom: Aandoening hoornvlies van het oogChandler-syndroom: Aandoening hoornvlies van het oogHet Chandler-syndroom (CS) is een zeer zeldzame oogaandoening waarbij het endotheel groeit; dit is de epitheelcellenlaag…
Oogziekte glaucoom: laat je oogdruk meten vóór 't te laat isOogziekte glaucoom: laat je oogdruk meten vóór 't te laat isGlaucoom is een oogaandoening die geleidelijk en ongemerkt je oog beschadigt. Je merkt het meestal pas als het al te laa…
Pachymetrie: Oogonderzoek - Meten van dikte van hoornvliesPachymetrie: Oogonderzoek - Meten van dikte van hoornvliesEen oogarts voert een pachymetrie uit bij o.a. een patiënt op verdenking van glaucoom of een patiënt die een refractieve…
Gonioscopie: Inspectie van de drainagehoek bij glaucoomGonioscopie: Inspectie van de drainagehoek bij glaucoomEen oogarts voert een gonioscopie uit om te kijken naar het voorste deel van het oog (voorkamer) tussen het hoornvlies e…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: TobiasD, Pixabay
  • http://www.djo.harvard.edu/site.php?url=/patients/pi/420
  • http://www.hopkinsmedicine.org/wilmer/glaucoma_center_excellence/book/ch17s01.html
  • http://www.oogartsen.nl/oogartsen/overige_oogziekten/glaucoom_operatie/
  • http://www.webmd.com/eye-health/trabeculectomy-filtration-surgery-for-glaucoma
  • http://www.ziekenhuis.nl/behandelingen/t/trabeculectomie/item25533#tabs-2
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Trabeculectomy
  • https://www.glaucomafoundation.org/treating_glaucoma.htm

Reageer op het artikel "Trabeculectomie: Verlagen van de oogdruk via chirurgie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 06-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogbehandelingen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!