De geneeskracht van grote klit

De geneeskracht van grote klit Grote klit houdt van vochtige grond en wordt regelmatig gevonden op braakliggende terreinen of bosranden. Naast de grote klit is er een kleine klit die dezelfde medicinale eigenschappen heeft. De bloeiende, behaarde, distelachtige stekelbollen die aan de bovenkant een magenta-kleurige bloem vertonen, zijn het meest in het oog springende kenmerk van de grote klit. De wortel van de klit is rauw eetbaar. Grote klitwortel wordt reeds lange tijd gebruikt om soepen te verrijken. De bladeren zijn eveneens eetbaar. De grote klit komt oorspronkelijk voor in de gematigde gebieden van Azië. Tegenwoordig vind je hem ook in Noord-Amerika en de gematigde gebieden van Europa. Het is een tweejarige, winterharde plant die twee meter hoog kan worden. Let op! Dit artikel is geschreven vanuit de persoonlijke visie van de auteur en bevat mogelijk informatie die niet wetenschappelijk onderbouwd is en/of aansluit bij de algemene zienswijze.

Botanische tekening grote klit / Bron: Janus (Jan) Kops, Wikimedia Commons (Publiek domein)Botanische tekening grote klit / Bron: Janus (Jan) Kops, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Naamgeving grote klit

In het Latijn heet deze plant arctium lappa. Arctium is een afgeleide van het Griekse woord ´Arktos´ wat ´beer´ betekent. Hij heet zo omdat de vruchtomhulsels gekenmerkt worden door veel beharing, net als een beer veel haar heft. Lappa betekent ´grijpen´. De haartjes kunnen zich makkelijk aan voorbij komende dieren grijpen of vast klitten. Zo is de naam klit verklaard. In het Nederlands heeft de plant enkele volksnamen zoals: grote klis, kliswortel, dokke, dokkewortel, schuftwortel, klessen, kletteren, klisters, stekels, klevers, jan-plak-an, hoofdzeerkruid, startoffen, cladde, dokkebladen en kladdebladden.

Traditionele volksgeneeskunde

In de traditionele Europese geneeskunde werd grote klis aangewend om het bloed te zuiveren, als koortswerend middel en om het haar te verbeteren. De Indianen gebruikte kliswortel om te ontgiften. In de Chinese geneeskunde en ayurveda wordt de klis gebruikt om slijmvliesontstekingen in de keel en longen mee te behandelen. Daarnaast werd in China en India reuma, besmettelijke huidaandoeningen en verminderde geslachtsdrift ermee behandeld. Gaandeweg begon men het in Europa te gebruiken tegen huidaandoeningen en voor ontsmettende, diuretische en leverstimulerende doeleinden.

Grote klit / Bron: Christian Fischer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Grote klit / Bron: Christian Fischer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Voedingsstoffen in grote klit

Jonge bladeren worden in salades gebruikt en oudere, bittere bladeren worden als groente gekookt. De wortel is eveneens eetbaar. Kliswortel is lekker in roerbakgerechten. Zaden worden ontkiemd om het vervolgens aan een salade toe te voegen. Grote klit is erg gezond. Het bevat een uitgebreid scala aan fytonutriënten. Er zitten fytosterolen, fenolzuren en bitterstoffen in. Grote klis bevat de vitaminen C, B1, B2, B3, B6, E en biotine. Er zitten 18 soorten belangrijke aminozuren voor het menselijk lichaam in. Het bevat de volgende mineralen: ijzer, mangaan, zwavel, silicium, koper, chroom, kobalt, kwik, aluminium, fosfor, seleen, tin, natrium en zink.

Grote klis (of klit) goed voor huid en haar

Grote klis werkt schimmelwerend, bacteriebestrijdend en infectieremmend op de huid. Het bevordert de talgproductie door de aanwezige fytosterolen. Het is bloedzuiverend, verzachtend en ontgiftend. Bovendien stimuleert het de haargroei. Wie de signatuurleer kent zal niet verbaasd zijn dat de behaarde bloemen wijzen op een haargroeibevorderende werking bij de mens. Om al deze positieve, medicinale werkingen wordt de grote klis ingezet tegen diverse huidaandoeningen. Hiervoor wordt grote klis inwendig ingenomen middels afkooksels(thee), wortelpoeder, een nebulisaat, moedertinctuur, maceraat of andere verwerkingsvorm van een of meerdere plantdelen. De meeste van onderstaande aandoeningen kunnen eveneens uitwendig worden behandeld met compressen, spoelingen, zalven of baden op basis van grote klis. Wie gebruik wilt maken van de jan-plak-an als medicijn wordt aanbevolen naar een fytotherapeut te gaan omdat deze de juiste dosering, de combinaties met andere kruiden en de interacties met eventuele medicijnen kan beoordelen.

Bloeiende grote klit / Bron: George Chernilevsky, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bloeiende grote klit / Bron: George Chernilevsky, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Huid -en haarziekten waar tegen grote klit werkt:
  • zweren, abcessen op de huid, tandvlees en in de keel,
  • Steenpuisten,
  • Staphylococceninfecties,
  • Huidschimmelinfecties,
  • Wondroos, strontjes,
  • Natte, etterige huidaandoeningen,
  • Acné oftewel meeëters en puistjes,
  • Vette gelaatshuid, vette huid,
  • Droge en natte eczemen, psoriasis,
  • Dermatitis, droge en schrale huid,
  • Seborrhee van de hoofdhuid (vet haar),
  • Roos, haaruitval door vette hoofdhuid,
  • Vroegtijdige haaruitval

Ontgiften met grote klit

Grote klis is bloedzuiverend, ontgiftend en vochtafdrijvend. Het verdrijft urinezuur, draineert de lymfen en de fenolzuren verdrijven het zweet. Hierdoor werkt het zuiverend en helpt het reumatische aandoeningen te genezen. Ziekten die in verband met deze medicinale werkingen kunnen worden verholpen zijn:
  • Artritis, artrose, psoriasis artritis,
  • Jicht, Ischias,
  • Preventief tegen cystitis of infectieuze blaasontsteking,
  • Preventief tegen nefrolithiasis of niersteentjes,
  • Voorjaarskuren, Ontgiftingskuren,
  • Zwaar metaalvergiftiging.

Goed voor gal en lever

Gal wordt gemaakt door de lever en opgeslagen in de galblaas. De galstoffen worden later aangewend omdat ze vetten beter kunnen verteren. De gal en de lever werken dus nauw samen tijdens de spijsvertering. Grote klis werkt choleretisch, wat galvormend betekent. Het stimuleert de lever om gal te maken. Verder beschermen de sesquiterpeenlactonen samen met fenolzuren de lever. Door deze genezende eigenschappen wordt grote klit in de fytotherapie ingezet als middel om de lever te versterken. De diagnose die daarbij hoort heet : leverinsufficiëntie. Daarnaast bestrijdt deze plant hepatitis oftewel een leverontsteking, levercongestie of leverzwelling en cholecystopathieën of galwegenaandoeningen.

Overige medicinale werkingen van grote klit

Boevengenoemde geneeskrachtige werkingen liegen er niet om maar er zijn nog meer helende functies van de grote klit. Grote
Top grote klit / Bron: AnRo0002, Wikimedia Commons (CC0)Top grote klit / Bron: AnRo0002, Wikimedia Commons (CC0)
klit wordt ingezet tegen:
  • Constipatie,
  • Anorexia,
  • Ouderdomsdiabetes of hyperglykemie en
  • verstoorde darmflora.
  • Verder is het een adjuvans bij infecties van de bovenste luchtwegen en de longen en een adjuvans bij de bestrijding van kankertumoren.

Consulteer de fytotherapeut

Wie grote klit als geneesmiddel wilt gebruiken kan het best een consult nemen bij een fytotherapeut. Klitextracten en medicijnen in de vorm van moedertincturen, poeders en capsules dienen enkel op voorschrift van bevoegden ingenomen te worden. Een huisarts of fytotherapeut kan je daarover adviseren. Alle in dit artikel genoemde medicinale werkingen van grote klit zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en komen uit het Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Geert Verhelst, een standaardwerk op het gebied van genezende planten. Het boek wordt veel gebruikt in de fytotherapie.

Lees verder

© 2013 - 2021 Tom008, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
In de naam van... KlisWat moet ik in mijn tuin met zo een grote grove plant, die tussen mensenrommel in het gezelschap van varkensgras en bran…
Dag lieve opa - Lappa neemt afscheid van opaDag lieve opa - Lappa neemt afscheid van opaLappa is een hondje met lange witte oren. Hij houdt van reizen, van de Waddeneilanden en van varen en Lappa beleeft alti…
Grote klis als groenteDe klis kennen de kinderen vooral van de ronde vruchten die zich aan de kleren of in de vacht van dieren kunnen vasthake…
Wild voedsel, eten uit de natuurVoedsel zoeken in de natuur was heel lang geleden een noodzaak om te overleven. Nu liggen de supermarkten vol met glanze…

De geneeskracht van valkruidDe geneeskracht van valkruidZalf en massageolie op basis van valkruid horen zowel thuis in de dokterstas van een professionele sportploeg als in de…
De geneeskracht van kalmoesDe geneeskracht van kalmoesKalmoes is een plant met eetbare jonge bladeren en wortel. Hij groeit in Nederland het liefst langs de waterkant. Van oo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Dalgial, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Blóte-Obbes, De Geurende Kruidhof
  • Groot Handboek Geneeskrachtige Planten, Geert Verhelst, (blz108)
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Gal_%28stof%29
  • Foto´s: wikimedia commons
  • Afbeelding bron 1: Janus (Jan) Kops, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Christian Fischer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: George Chernilevsky, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 4: AnRo0002, Wikimedia Commons (CC0)
Tom008 (1.184 artikelen)
Gepubliceerd: 04-01-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Alternatief
Bronnen en referenties: 9
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!