InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Spiritueel > Yogahoudingen – yoni mudra

Yogahoudingen – yoni mudra

Yogahoudingen – yoni mudra Yoni mudra is een techniek die gebruikt wordt voor het blokkeren van de zintuigen. Een methode die helpt om tot pratyahara te komen, ofwel het afwenden van alle zintuiglijke waarnemingen en het beheersen van gedachteassociaties. Pratyahara is het vijfde lid van ashtanga yoga, het achtvoudige yogapad van Patanjali. Daarin vormt pratyahara de eerste stap op de 'reis naar het innerlijk', gevolgd door concentratie- en meditatieoefeningen. Met behulp van yoni mudra kan de beginnende yogabeoefenaar ervaren hoe het is om, als voorbereiding op het voorgaande, afgesloten te zijn van elke zintuiglijke waarneming, wat op zich al een aparte ervaring is. In de Indiase, mystieke yoga is yoni mudra bovendien een methode tot het verkrijgen van siddhi's (psychische krachten).

Inhoud


Oorsprong van yoni mudra

Het Sanskriet-woord yoni betekent 'buik', 'schoot' of 'oorsprong'. Het is een verwijzing naar Brahman, de bron van het leven. Deze mudra (zegel, gebaar of handhouding) wordt ook wel san mukhi genoemd. San wil zeggen 'zes' en mukhi betekent vrij vertaald 'mond', 'opening' of 'uitgang'.

Concentratie en meditatie

Als begrip wordt hiermee bedoeld dat yoni mudra de zes lichaamsopeningen afsluit: oren, ogen, mond, neus, anus en geslachtsorganen. Zoals Krishna in de Bhagavad Gita aan Arjuna leert: 'Wie evenals een schildpad, die zijn ledematen aan alle kanten intrekt, zijn zintuigen kan afwenden van wat ze prikkelt is klaar om zich te wijden aan concentratie en meditatie.' (II. 58.) Yoni mudra is een belangrijke methode in het hatha yoga-gedeelte van ashtanga yoga, het achtvoudige pad van Patanjali (raja yoga).

Bron: UL Abelrr, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: UL Abelrr, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Ashtanga yoga – het achtvoudige yogapad van Patanjali

Patanjali is de vermeende auteur – mogelijk alleen de samensteller van bestaande en eigen teksten – van de Yoga-Sutra's, geschreven in de tweede of derde eeuw v.Chr. De Yoga-Sutra's van Patanjali bestaan uit vier delen met in totaal 196 aforismen of sutra's. Het betreft een van de belangrijkste en vroegste klassieke yogageschriften, een synthese van alle yogapaden, gebracht als een wetenschap en bestaande uit de volgende acht geledingen:
  1. Yama: ethiek, geboden.
  2. Niyama: het in acht nemen van hygiëneregels, voedingsvoorschriften, enzovoorts.
  3. Asana: yogahoudingen (asana's).
  4. Pranayama: ademoefeningen (pranayama).
  5. Pratyahara: beheersing van de gedachtestromen en zintuiglijke waarnemingen.
  6. Dharana: concentratie.
  7. Dhyana: meditatie.
  8. Samadhi: hoogste meditatieniveau.

Pratyahara

Pratyahara is de vijfde geleding van ashtanga-yoga, waarvan hatha yoga deel uitmaakt. Daarbij worden vier zintuigen (oren, ogen, neus, mond) afgesloten als hulpmiddel om tot pratyahara te komen en als voorbereiding op concentratie en meditatie. Aldus kan de yogi zijn geest naar binnen keren door zichzelf af te sluiten van elke zintuiglijke gewaarwording. Yoni mudra kan een zeer effectief hulpmiddel zijn voor wie net begint met mediteren.

Padmasana (lotushouding) in <I>namasté</I> / Bron: MyA, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Padmasana (lotushouding) in namasté / Bron: MyA, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Techniek van yoni mudra

Tijdens pratyahara wordt de aandacht die door de zintuigen naar buiten is gericht terug naar binnen gekeerd.
  1. Ga in padmasana, siddhasana of sukhasana.
  2. Breng de ellebogen zijwaarts ter hoogte van de schouders (negentig graden met het bovenlichaam).
  3. Sluit met de duimen elk oorgat.
  4. Plaats de wijsvingers op de onderste oogleden.
  5. Plaats de middelvingers aan weerszijden van de neusbrug. De neusgaten blijven open om te kunnen ademen.
  6. 'Verzegel' de bovenlip met de ringvingers.
  7. De twee pinken houden de onderlip gesloten.
  8. Adem langzaam en regelmatig in en uit.
  9. Concentreer u op wat er voor uw geestesoog verschijnt. Dat kunnen kleuren, stippen, vlekken, maar ook voorwerpen zijn.
  10. De gevorderde techniek bestaat uit een wisselende neusademhaling, waarbij u met de linkermiddelvinger het linkerneusgat sluit en langzaam inademt (volledige yoga-ademhaling). Sluit vervolgens met de rechtermiddelvinger het rechterneusgat af, open het linkerneusgat en en adem langzaam uit. Adem daarna langzaam in door het linkerneusgat, waarna u het linkerneusgat sluit, het rechterneusgat opent en uitademt. Herhaal deze cyclus telkens opnieuw. Doe dit eventueel in combinatie met een mantra.
  11. Houd deze ademoefening minstens vijf minuten vol.
  12. Rust uit in savasana.

Symbolische handhouding van yoni mudra / Bron: AnonMoos, Wikimedia Commons (Publiek domein)Symbolische handhouding van yoni mudra / Bron: AnonMoos, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Ongedurige geest

Met yoni mudra worden de zintuiglijke waarnemingen en gedachteassociaties onder controle gebracht. Wie net met pratyahara begint, en de gedachtestromen (via de zintuigen) probeert in te dammen, zal tot de ontdekking komen dat hij feitelijk de hele dag met zichzelf converseert. De gedachten wekken elkaar op door voortdurend te associëren... er komt simpelweg geen eind aan.

Rusteloos

In dat opzicht vergelijkt de yogi de ongedurige geest ook wel met een rusteloze aap, die nerveus van de ene boom naar de andere springt, zich nooit lijkt te kunnen concentreren en altijd ongecontroleerd bezig is met het 'verspillen van energie'. Pratyahara, met behulp van yoni mudra, geeft de 'denkende aap' in onszelf eindelijk rust. Het is een voorwaarde om te kunnen mediteren.

Yoni mudra – een krachtige yogatechniek

Yoni mudra is beslist een van de meest effectieve en krachtige yogatechnieken. Zeker in combinatie met japa yoga (mantra yoga). De mudra sluit de geest af, geholpen door de volledige yoga-ademhaling. Deze belangrijke mudra brengt lichaam en geest in harmonie. De wisselende neusademhaling (volledige yoga-ademhaling) versterkt de 'terugtrekking van de zinnen', wat onmisbaar is voor wie zich toegewijd wil richten op dharana en dhyana, respectievelijk de zesde en zevende geleding van het achtvoudige yogapad van Patanjali.

Lees verder

© 2015 - 2018 Orion, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Yoga voor iedereenYoga voor iedereenYoga is geen godsdienst maar een Oosterse wetenschap. Het wil letterlijk zeggen “verenigen” en “beheersen” en is in prin…
De verschillende soorten yogaDe verschillende soorten yogaDe oudste geschriften over yoga dateren uit de derde eeuw voor Christus, maar vooral sinds de tweede helft van de twinti…
De ontwikkeling van Hatha YogaHatha Yoga is één van de vele vormen van de duizenden jaren oude Yoga traditie. Hatha Yoga is op het lichamelijke gerich…
Yogahoudingen – karnapidasana (omgekeerde ploeghouding)Yogahoudingen – karnapidasana (omgekeerde ploeghouding)Karnapidasana is een variant van halasana (ploeghouding) en kan in combinatie met deze yogahouding worden uitgevoerd. De…
Kinderyoga: balans in rust en bewegenVeel mensen beoefenen tegenwoordig yoga en ervaren de heilzame werking hiervan op lichaam en geest. Iets minder bekend i…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: GDJ, Pixabay
  • 'Textbook of Yoga', George Feuerstein, Hutchinson (London)
  • 'Genezen door yoga', Henk Schuthof, La Riviere & Voorhoeve, Zwolle
  • 'Light on Yoga', B.K.S. Iyengar, George Allen & Unwin Ltd. London
  • 'Yoga', Sophy Hoare, Macdonald Educational Ltd.
  • Afbeelding bron 1: UL Abelrr, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: MyA, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: AnonMoos, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Yogahoudingen – yoni mudra"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Orion
Laatste update: 13-01-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Spiritueel
Special: Hatha yoga (asana's)
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!