Klappertanden: oorzaken tanden die tegen elkaar klapperen

Klappertanden: oorzaken tanden die tegen elkaar klapperen Klappertanden duidt op het verschijnsel dat je tanden ongewild tegen elkaar aan klapperen. Als het in de winter weer echt koud wordt, is het tijd voor warme truien, handschoenen, wollen mutsen en oorwarmers. Daarnaast is het menselijk lichaam uitgerust met een heel repertoire van tegenmaatregelen om de lichaamstemperatuur ook bij extreme kou stabiel te houden. Eerst worden de kleine haarspieren op de huid samengetrokken om het lichaamshaar recht te trekken en zo een isolerende luchtlaag te creëren. De meeste mensen krijgen door dit proces kippenvel. Als je het koud blijft hebben, begint het lichaam zelf extra warmte te genereren door de spieren onder de huid te spannen. Deze beweging zorgt voor meer warmte, maar zorgt er ook voor dat de spieren trillen door de spanning. En dit kan zich manifesteren als klappertanden als de kaakspieren ook gaan samentrekken. Bij koorts kun je ook gaan klappertanden en koude rillingen ervaren.
Klappertanden van de kou / Bron: Langll, PixabayKlappertanden van de kou / Bron: Langll, Pixabay

Oorzaken van klappertanden

Reactie op kou

Als je het koud krijgt, gebruikt het lichaam een hele reeks aan beschermende functies. Eerst worden kleine haarspieren samengetrokken. Het resulterende kippenvel heeft de functie om de haartjes op je lichaam rechtop te laten staan zodat een soort laag ontstaat waarin lucht gevangen gehouden wordt. Dit vormt een isolatielaag rond het lichaam. Als dit niet genoeg is, trekken de haarvaatjes samen. Dit betekent dat de huid minder van bloed wordt voorzien en warmteverlies wordt op die manier verminderd. Inwendige organen worden voorzien van meer bloed en de kerntemperatuur van het lichaam blijft constant.

Als dit allemaal onvoldoende soelaas biedt, trekken de spieren onder de huid zich samen. Deze beweging zorgt voor warmte en na een zekere mate van spanning beginnen de spieren te trillen. Als al deze maatregelen niet succesvol zijn, probeert het lichaam zich weer op te warmen door nog een sterkere samentrekking van de spieren. Deze rillingen is de extra verwarming van het lichaam. Dit verklaart ook het klappende geluid van de tanden. Als de kaakspieren worden geactiveerd om warmte te produceren, klapperen de bovenste en onderste tanden tegen elkaar.

Extreme vermoeidheid bij kanker

Door kanker kan iemand zich heel erg vermoeid voelen. Dit is vaak geen gewone moeheid, maar een extreme vermoeidheid. De vermoeidheid kan samengaan met lichamelijke klachten, zoals:

Angst, stress en gevaar

Als een dreigend gevaar je lichaam in een alarmtoestand brengt, leidt dit ertoe dat het vegetatieve of autonome zenuwstelsel wordt geactiveerd. De hormonen adrenaline en noradrenaline komen vrij en zorgen ervoor dat de hartslag stijgt. Dit zorgt op zijn beurt voor een verhoogde toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de spieren, die zo zijn voorbereid op een eventuele ontsnapping of een gevecht (vluchten of vechten). Bij grote angst of opwinding zorgt dit ervoor dat de spieren zo strak worden dat ze beginnen te trillen. Dit trillen heeft dezelfde functie als een warming-up voor het sporten: de spieren worden voorverwarmd zodat de spiervezels de verwachte aankomende belasting kunnen weerstaan. Ze worden meer rekbaar, wat het risico op scheuren van spiervezels tijdens het vluchten of vechten minimaliseert.

Sommige medicijnen veroorzaken tandenknarsen / Bron: Stevepb, PixabaySommige medicijnen veroorzaken tandenknarsen / Bron: Stevepb, Pixabay

Bijwerkingen van medicijnen

Sommige medicijnen kunnen klappertanden veroorzaken als bijwerking. Van antidepressiva en antipsychotica is bekend dat ze tandenknarsen en klappertanden veroorzaken. Selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's) zijn een voorbeeld. SSRI's remmen de heropname van serotonine, zodat deze stof langer in het lichaam blijft. Het medicijn sertraline, wat de stemming verbetert en angsten en angstverschijnselen vermindert, kan klappertanden veroorzaken omdat het in wisselwerking staat met neuronen in je hersenen die reageren op hoge serotoninespiegels en een tekort aan dopamine. Andere geneesmiddelen die klappertanden kunnen veroorzaken, zijn fluoxetine en paroxetine en beide behoren tot de groep van de antidepressiva,

Onttrekking van drugs of alcohol

Ontwenningsverschijnselen bij drugs- of alcoholverslaafden kunnen rillingen en klappertanden veroorzaken. De trigger bij onttrekkingsverschijnselen is dat de onttrekking van de stof waaraan je verslaafd bent de gevoelige temperatuurwaarneming van het lichaam beïnvloedt. Je lichaam neemt dan kou waar terwijl het niet koud is en bestrijdt het met trillingen. Het rillen van je lichaam en het klapperen van je tanden veroorzaakt door ontwenning van drugs en alcohol gebeurt omdat je hersenen gewend zijn geraakt aan de stroom van neurotransmitters zoals dopamine als gevolg van je verslaving. Het is afhankelijk geworden van de hoge productie van dopamine. Wanneer je evenwel stopt met het gebruik van drugs of alcohol, moeten de hersenen de enorme vermindering of het gebrek aan deze chemicaliën compenseren. Dit leidt tot dyskinesie, het medische woord voor onbedoelde overmatige bewegingen van het lichaam. Hierdoor ga je trillen en kunnen je tanden gaan klapperen.

Sommige gevallen van klappertanden zijn gerelateerd aan het verminderen of helemaal stoppen van cafeïne-inname, vooral als je dagelijks veel cafeïne tot je nam, bijvoorbeeld in de vorm van koffie als energiedrankjes. Cafeïne is een milde psychoactieve stof met een stimulerende werking dat de productie van neurotransmitters in je hersenen zoals adenosine en dopamine beïnvloedt.

Neurologische aandoeningen

Klappertanden kunnen soms een vroeg teken zijn van bepaalde neurologische aandoeningen, zoals oromandibulaire dystonie, een dystone stoornis van mond- en kaakspieren, platysma (onderhuidse spierlaag aan de voorzijde van de hals) en tong. Dit is een ziekte waarbij de spieren van de mond en de kaak onbedoeld in een afwijkende stand gaan staan doordat ze samentrekken en onvrijwillig ontspannen.

Ook kan de ziekte van Parkinson leiden tot klappertanden. Dit is een progressieve hersenaandoening waarbij de aansturing van spierbewegingen wordt aangetast. Hierbij kan je last krijgen van spierspasmen die klappertanden veroorzaken.

Griep kan gepaard gaan met hoge koorts, koude rillingen en klappertanden / Bron: Phovoir/Shitterstock.comGriep kan gepaard gaan met hoge koorts, koude rillingen en klappertanden / Bron: Phovoir/Shitterstock.com

Koorts

Koorts kan gepaard gaan met koude rillingen. De oorzaak: het lichaam probeert zijn temperatuur in de kortst mogelijke tijd te verhogen en spiertrillingen zijn hiervoor de meest effectieve methode. Koorts helpt namelijk om de infectie te bestrijden, omdat het de groei van bepaalde ziekteverwekkers tegengaat. Bovendien gaat je afweersysteem harder werken.

Kunnen tanden die tegen elkaar klapperen beschadigd raken?

Onschadelijk verschijnsel

Klappertanden als reactie op koude zijn in de regel niet gevaarlijk voor de tanden. En ook kunstgebitten, bruggen of kronen, weerstaan ​​de onvrijwillige, snelle spiersamentrekkingen en overleven deze onbeschadigd. Ook al is het geluid duidelijk waarneembaar voor de getroffenen, het klapperende gebit veroorzaakt slechts minimale krachten, zodat dit geen gevaar oplevert voor het tandglazuur.

Tandenknarsen vaak wel schadelijk

Bij het tandenknarsen is de situatie echter anders, waarbij de tanden onder hoge druk tegen elkaar worden gedrukt en tegen elkaar worden gewreven. Voor veel mensen gebeurt dit ook niet bewust, maar onvrijwillig, bijvoorbeeld tijdens spanning en stress of tijdens het slapen. Tandenknarsen komt voor bij ongeveer een derde van alle volwassenen, waarbij vrouwen significant vaker tandenknarsen dan mannen. En bij 10 tot 15 procent van alle getroffenen is het tandenknarsen zo sterk en hardnekkig dat tanden en kaken daardoor beschadigd raken.

Huisarts raadplegen

Als je klappertandt terwijl je het niet koud hebt en geen koorts hebt, dan verdient dat mogelijk je aandacht. Raadpleeg je arts als je je zorgen maakt over het klappertanden, vooral als je andere symptomen heeft opgemerkt, zoals spierspasmen in andere delen van je lichaam.

Behandeling van klappertanden

Behandeling voor klappertanden hangt af van de oorzaak. Hier zijn enkele mogelijke behandelingen.

Stress, angst of depressie

  • Medicijnen om klappertanden te verminderen dat veroorzaakt wordt door angst of (chronische) stress.
  • Psychotherapie om bronnen van stress of depressie onder controle te houden.

Ontwenningsverschijnselen

Ontwenningsverschijnselen kunnen worden tegengegaan met medicijnen, zoals clonidine of methadon. ER kan ook gekozen worden voor een afbouwschema.

Ziekte van Parkinson

Bij de ziekte van Parkinson kunnen kan de neurloog medicijnen voorschrijven die de klachten verminderen en het ziekteproces vertraagt.

Prognose

Als je tanden klapperen als je het koud hebt, hoef je je nergens zorgen over te maken. Zora je bent opgewarmd gaat het vanzelf over. Dit geldt ook voor koorts wat gepaard gaat met rillingen en klappertanden. Maar als je zonder duidelijke oorzaak begint te klappertanden, dan moet je mogelijk laten onderzoeken wat de onderliggende oorzaak is.

Lees verder

© 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Caviageluiden en gedragCaviageluiden en gedragDit artikel gaat over wat voor geluiden cavia's allemaal maken en wat ze daarmee kunnen bedoelen. Ook gaat het over gedr…
Tips tegen tandenknarsen of bruxisme: de gebitsbeschermerTips tegen tandenknarsen of bruxisme: de gebitsbeschermerTandenknarsen of bruxisme is een vervelend fenomeen dat sommige mensen én hun partners uit hun slaap kan houden. Soms ma…
Dromen over tandenDromen over tandenJe dromen zijn als een spiegel van je onderbewustzijn. Het leert je dingen waar je in eerste instantie misschien niet aa…
Verkleurde tandenVerkleurde tandenVerkleurde tanden kunnen diverse oorzaken hebben. Het is verstandig de oorzaak van de verkleurde tand of kies te kennen,…

Lachende depressie: Verbergen van depressieve symptomenLachende depressie: Verbergen van depressieve symptomenEen lachende depressie is geen klinische diagnose, maar wel een soort term die gebruikt wordt om een depressie te beschr…
Urine-incontinentie: Oorzaken en soorten van verlies urineUrine-incontinentie: Oorzaken en soorten van verlies urineEen patiënt met urine-incontinentie verliest ongecontroleerd urine. Dit onvrijwillig plassen is een veel voorkomend prob…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: RobinHiggins, Pixabay
  • https://www.healthline.com/health/teeth-chattering
  • https://www.colgate.com/en-us/oral-health/life-stages/adult-oral-care/chattering-teeth--what-s-behind-it-
  • https://wikikids.nl/Kippenvel
  • https://ggzinterventie.nl/verslaving/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Dyskinesie
  • https://flevoziekenhuis.nl/folders/vermoeidheid
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Autonoom_zenuwstelsel
  • https://www.drugsinfo.nl/combinaties/antidepressiva
  • https://www.apotheek.nl/medicijnen/sertraline
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5914744/
  • https://db.cbg-meb.nl/Bijsluiters/h24467.pdf
  • https://www.apotheek.nl/medicijnen/paroxetine?product=paroxetine
  • https://www.nytimes.com/2011/07/12/science/12qna.html
  • https://www.encyclo.nl/begrip/klappertanden
  • http://blog.eggertfamilydentistry.com/4-reasons-teeth-chatter/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Cafe%C3%AFne
  • https://www.dystonievereniging.nl/inhoud/oromandibulaire-dystonie
  • https://www.kinderneurologie.eu/ziektebeelden/beweging/oromandibulaire%20dystonie.php
  • https://www.ariez.nl/wp-content/uploads/2018/08/186-190.pdf
  • https://www.hersenstichting.nl/hersenaandoeningen/parkinson/
  • Afbeelding bron 1: Langll, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Phovoir/Shitterstock.com

Reageer op het artikel "Klappertanden: oorzaken tanden die tegen elkaar klapperen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 24-05-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 24
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!