InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Glaucoom: symptomen, behandeling en glaucoom operatie

Glaucoom: symptomen, behandeling en glaucoom operatie

Glaucoom: symptomen, behandeling en glaucoom operatie Glaucoom symptomen zijn pijnloos en geven aanvankelijk vaak geen klachten van gezichtsverlies. Glaucoom is een chronische oogaandoening, waarbij er een verhoogde druk in één of beide ogen aanwezig is die vaak wordt veroorzaakt doordat de vochtstroom uit het oog belemmerd wordt. Aanvankelijk heeft iemand met glaucoom niets in de gaten, maar als het te lang aanhoudt kan glaucoom het gezichtsvermogen permanent aantasten. Naarmate het ziekteproces vordert, nemen de klachten van het glaucoom toe. Onbehandelde glaucoom kan uiteindelijk tot blindheid leiden. Met een goede behandeling kan de gezichtsvelduitval worden gestopt of vertraagd. Er worden twee vormen van glaucoom onderscheiden: chronisch glaucoom of open hoek glaucoom en acuut glaucoom of gesloten hoek glaucoom.

Glaucoom


Glaucoom / Bron: Jonathan Trobe, M.D., Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Glaucoom / Bron: Jonathan Trobe, M.D., Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Wat is glaucoom?

Glaucoom is een chronische oogaandoening, waarbij meestal als gevolg van een verhoogde oogboldruk de vezels van de oogzenuw achter in het oog beschadigd raken. Bij aanhoudende verhoogde oogboldruk sterven de oogzenuwvezels geleidelijk af. Op een gegeven moment sturen de beschadigde zenuwen geen signalen meer door vanuit bepaalde delen van het netvlies, waardoor delen van het perifere gezichtsveld verdwijnen. Er vallen dan gaten in het gezichtsveld, zonder dat de persoon in kwestie hier erg in heeft. Deze gaten worden steeds groter en vloeien na verloop van tijd samen, tot er nog maar een nauw gezichtsveld over is. Uiteindelijk kan onbehandelde glaucoom tot blindheid leiden. Daarom is vroege opsporing van glaucoom belangrijk. Wanneer men glaucoom in een vroeg stadium behandeld, kan de schade aan het gezichtsveld worden beperkt of de progressie ervan aanzienlijk worden vertraagd.

Oorzaak van glaucoom

Het is nog niet bekend hoe glaucoom precies ontstaat. Glaucoom is meestal het gevolg van te hoge oogboldruk als gevolg van een verstoring van het evenwicht tussen aanmaak en afvoer van oogbolvocht. In de meerderheid van de gevallen is niet duidelijk wat de stijging van de oogboldruk veroorzaakt. Glaucoom kan echter ook ontstaan bij een normale oogdruk. Deze vorm van glaucoom wordt naar men vermoed veroorzaakt door onvoldoende irrigatie van de omringende bloedvaten van de oogzenuw.

Risicofactoren glaucoom

Iedereen kan in principe glaucoom krijgen. Er zijn een aantal risicofactoren aan te wijzen die de kans op glaucoom vergroten. De belangrijkste risicofactoren zijn:
  • het hebben van een verhoogde oogdruk;
  • als er in de familie glaucoom voorkomt;
  • leeftijd (glaucoom is zeldzaam onder 40 jaar en komt het meest voor boven 60 jaar);
  • sterk verziend of bijziend zijn;
  • van Afrikaanse of Aziatische afkomst zijn;
  • aan cardiovasculaire aandoeningen lijden (dat zijn aandoeningen die betrekking hebben op hart en bloedvaten);
  • het gebruik van corticosteroïden (in bepaalde geneesmiddelen of oogdruppels).

Medicijnen die acuut glaucoom kunnen uitlokken

Acuut glaucoom kan door verschillende soorten medicatie worden uitgelokt indien je er gevoelig voor bent. De belangrijkste zijn:
  • Oogdruppels om de pupil te vergroten, welke bijvoorbeeld worden gebruikt bij een oogcontrole.
  • Tricyclische antidepressiva (TCA's) of antidepressiva van het 'SSRI-type'.
  • Sommige medicijnen die behoren tot de groep fenothiazinen, groep van medicijnen met een centrale werking tegen misselijkheid en braken. Maar ze kunnen ook worden gebruikt om schizofrenie te behandelen.
  • Salbutamol (ipratropium), ee luchtwegverwijder voor astma.
  • Topamax (topiramaat), een anti-epilepticum.
  • Sommige medicijnen die worden gebruikt om allergieën te behandelen, zoals chloorfeniramine.
  • Sommige medicijnen die worden gebruikt om maagzweren te behandelen, zoals cimetidine (Tagamet) en Ranitidine (deze middelen remmen de aanmaak van maagzuur).
  • Medicijnen die worden gebruikt bij een algehele narcose.

Glaucoom symptomen en typen

Er worden verschillende typen glaucoom onderscheiden. De twee hoofdtypen zijn:
  • chronisch- of open hoek glaucoom; en
  • acuut of gesloten hoek glaucoom.

Wazig zicht door acuut glaucoom / Bron: Gene Hunt, Flickr (CC BY-2.0)Wazig zicht door acuut glaucoom / Bron: Gene Hunt, Flickr (CC BY-2.0)
Acuut glaucoom symptomen
Acuut glaucoom ontwikkelt zich plotseling en kenmerkt zich door een plotse, sterke toename van de oogdruk doordat het afvoersysteem van het oog verstopt raakt. Bij deze vorm wordt het oog rood en pijnlijk. Deze pijn kan zeer hevig zijn. Andere symptomen zijn onder meer hoofdpijn, misselijkheid, het ís nachts zien van lichtkringen rond lichtbronnen en een zeer wazig zicht.

Chronisch glaucoom symptomen

Chronisch glaucoom ontstaat daarentegen langzaam, vaak gedurende vele jaren en is pijnloos. Er zijn vaak geen merkbare symptomen. Wanneer chronisch glaucoom niet tijdig vastgesteld en behandeld wordt, zal deze aandoening langzaamaan tot een verlies van het gezichtsveld leiden. Maar het kan jaren duren voordat aantoonbaar gezichtsveldverlies wordt vastgesteld.

Andere vormen

Beide vormen kunnen familiair bepaald zijn. Ander vormen zijn glaucoom bij normale oogdruk (zie boven), en een aantal secundaire vormen van glaucoom die ontstaan door een achterliggende stoornis, door geneesmiddelen (bijvoorbeeld oogdruppels met corticosteroïden), of een oogtrauma.

Diagnose en onderzoek

De diagnose kan pas worden vastgesteld na een volledig oogheelkundig onderzoek, waarbij oogdrukmeting en gezichtsveldonderzoek plaatsvindt. Bij een gezichtsveldonderzoek wordt bekeken welke delen van het gezichtsveld zijn aangedaan. Als de diagnose glaucoom is gesteld, staan er een aantal behandelingen ter beschikking.

Glaucoom behandeling

Bij onbehandeld glaucoom is de kans op progressie (verslechtering) aanwezig. Behandeling is gericht op het tegengaan van progressie van het gezichtsveld. De druk in het oog kan verlaagd worden met oogdruppels. Er zijn middelen die de vochtproductie verminderen en er zijn middelen die de afvoer ervan verbeteren. Er zijn ook combinatiemiddelen beschikbaar. Het is daarbij belangrijk dat de patiënt therapietrouw is en goed druppelt. Wanneer oogdruppels onvoldoende soelaas bieden, kan een laserbehandeling of microchirurgie uitkomst bieden. Adequate behandeling voorkomt gewoonlijk verder gezichtsverlies.

Preventie

Er is geen manier om glaucoom te voorkomen. Wel kun je door vroege diagnostiek en behandeling, de aandoening adequaat bestrijden en complicaties voorkomen.

Regelmatige oogcontrole

Iemand die tot een risicogroep behoort, doet er verstandig aan om vanaf de leeftijd van veertig jaar periodiek de ogen te laten controleren.

Prognose

Schade aan het oog door glaucoom kan niet meer worden hersteld. Het gezichtsvermogen kan niet hersteld worden. Het verlagen van de oogdruk kan echter bijdragen aan het behoud van je huidige gezichtsvermogen. De meeste mensen met glaucoom die behandeld worden en regelmatig oogonderzoek krijgen, worden niet blind.

Complicaties

Onbehandeld kan glaucoom tot slechtziendheid of zelfs blindheid leiden. Vroege opsporing is derhalve zeer belangrijk, aangezien met een tijdige behandeling in een vroeg stadium de schade kan worden beperkt of de progressie ervan worden vertraagd.

Lees verder

© 2012 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Oogziekte glaucoom: laat je oogdruk meten vóór 't te laat isOogziekte glaucoom: laat je oogdruk meten vóór 't te laat isGlaucoom is een oogaandoening die geleidelijk en ongemerkt je oog beschadigt. Je merkt het meestal pas als het al te laa…
Glaucoom (groene staar) bij de hondGlaucoom (groene staar) bij de hondBij mensen komt het relatief vaak voor, maar ook bij dieren kan glaucoom ontstaan. Daarom is het belangrijk te weten wel…
Primair congenitale glaucoom: Aangeboren verhoogde oogdrukPrimair congenitale glaucoom: Aangeboren verhoogde oogdrukPrimair congenitale glaucoom presenteert zich meestal spontaan bij patiënten tussen de nul en drie jaar. Deze oogziekte…
Chandler-syndroom: Aandoening hoornvlies van het oogChandler-syndroom: Aandoening hoornvlies van het oogHet Chandler-syndroom (CS) is een zeer zeldzame oogaandoening waarbij het endotheel groeit; dit is de epitheelcellenlaag…
Glaucoom: Verhoogde oogdruk met verlies van gezichtsvermogenGlaucoom: Verhoogde oogdruk met verlies van gezichtsvermogenGlaucoom is een oogaandoening waarbij vaak (maar niet altijd!) de normale oogdruk (intra-oculaire druk) langzaam of snel…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Giuliamar, Pixabay
  • Dr. Jannes & J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Hans Koch & Peter van Druenen: Diagnosewijzer - 200 aandoeningen - Symptomen, diagnose en behandeling. Uitgeverij Terra Lannoo, Arnhem, 2009.
  • Knut Schroeder: Thuisdokter voor dummies, Person Education Benelux, 2011.
  • Patiënt1. Verhoogde oogdruk, https://www.patient1.nl/encyclopedie/acuut-glaucoom (ingezien op 28-6-2016)
  • WebMD. What Is Glaucoma? http://www.webmd.com/eye-health/glaucoma-eyes#3 (ingezien op 7-3-2017)
  • Afbeelding bron 1: Jonathan Trobe, M.D., Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Gene Hunt, Flickr (CC BY-2.0)

Reageer op het artikel "Glaucoom: symptomen, behandeling en glaucoom operatie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 13-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!