Fosfor of fosfaat: fosfortekort/fosfaattekort en voeding

Fosfor is een mineraal en samen met het mineraal calcium geeft het stevigheid aan de botten en de tanden. De belangrijkste voedselbronnen zijn melk(producten), kaas, vis, vlees, peulvruchten en volkoren producten. Groenten en fruit bevatten slechts kleine hoeveelheden fosfor. Over het algemeen zal iemand niet zo snel een fosfortekort krijgen, omdat het zo ruim beschikbaar is in het dagelijkse eten. Buitensporig hoge niveaus van fosfor in het bloed is een zeldzaam verschijnsel.

Fosfor of fosfaat: fosfortekort/fosfaattekort

• Fosfor/fosfaat
• Functie van fosfor
• Waar zit fosfor in?
• Gevolgen en symptomen van een fosfortekort
• Teveel fosfor
• Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden (ADH)

Fosfor/fosfaat

Fosfor is een mineraal dat in totaal ongeveer 1% va het lichaamsgewicht een mens uitmaakt. Het is aanwezig in elke cel van het lichaam, maar het merendeel van de fosfor in het menselijk lichaam is aanwezig in botten en tanden.

Functie van fosfor

De belangrijkste functie van fosfor is in de vorming van botten en tanden. Tevens is fosfaat betrokken bij de energiestofwisseling in het lichaam. Het mineraal is nodig voor de koolhydraat-, vet- en eiwitstofwisseling. Fosfor activeert vitamine uit het vitamine B complex. Het verhoogt het uithoudingsvermogen en gaat vermoeidheid tegen. Het helpt ook bij het samentrekken van spieren. Het is voorts nodig om de nieren goed te laten werken, voor het behoud van een regelmatige hartslag en het speelt een rol in de zenuwgeleiding. Het is al met al een veelzijdig mineraal.

Waar zit fosfor in?

De belangrijkste voedselbronnen zijn melk(producten), kaas, vis, vlees, peulvruchten en volkoren producten. Groenten en fruit bevatten slechts kleine hoeveelheden fosfor.

Om een beeld te krijgen van de hoeveelheid fosfor in voeding:

• 1 glas halfvolle melk (150 ml) bevat 140 mg fosfor;
• Een plak kaas (20 gram) bevat 100 mg fosfor;
• 100g vis bevat maar liefst 200 mg fosfor;
• 75g vlees (75 gram) bevat 185 mg fosfor;
• 50g peulvruchten bevat 80 mg fosfor.

Gevolgen en symptomen van een fosfortekort

Over het algemeen zal iemand niet zo snel een fosfortekort krijgen, omdat het zo ruim beschikbaar is in het voedsel dat een mens dagelijks tot zich neemt. Volgens het Voedingscentrum kan iemand alleen door overmatig gebruik van geneesmiddelen, waaronder maagzuurremmers, een tekort oplopen. Een tekort aan fosfor uit zich in de volgende klachten:

• pijn in spieren, gewrichten en botten;
• gebrek aan eetlust;
• het ontstaan van nierstenen;
• gevoel van slapte;
• algehele malaise;
• prikkelbaarheid;
• concentratieverlies;
• neurologische symptomen
• spraakproblemen
• verwardheid;
• verlaagde weerstand tegen infecties.

Teveel fosfor

Buitensporig hoge niveaus van fosfor in het bloed is een zeldzaam verschijnsel. Met een normale voeding bij een normale gezondheid kan iemand nooit te veel fosfor binnenkrijgen. Een overschot komt vrijwel alleen voor bij mensen met een ernstige nierziekte, waarbij deze te weinig fosfaat uitscheiden. Op den duur kan hierdoor botontkalking ontstaan.

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden (ADH)

Hieronder staan de aanbevelingen van de Nederlandse Gezondheidsraad over hoeveel fosfor iemand dagelijks ongeveer zou moeten binnenkrijgen.

• Mannen en vrouwen van 19-50 jaar: 700-1400 milligram
• Mannen en vrouwen van >50 jaar: 700-1150 milligram
• Zwangeren: 800-1600 milligram
• Borstvoedenden: 900-1800 milligram

Voor kinderen is geen ADH vastgesteld.

Lees verder: een artikelenreeks over mineralen en vitaminen.

Lees verder

• Fluor (fluoride): tekort symptomen, functie en voeding
• Vitamine B: complex, B1, B2, B3, B5, B6, B8, B11, B12 tekort
• Kalium: kaliumtekort symptomen + te hoog en kalium voeding
• Vitamine E: tekort symptomen + vitamine E voor de huid, olie
• Vitamine K: tekort symptomen + suppletie baby, flesvoeding