InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Eerste hulp bij blauwe plekken (bloeduitstorting)

Eerste hulp bij blauwe plekken (bloeduitstorting)

Eerste hulp bij blauwe plekken (bloeduitstorting) Iedereen loopt wel eens een blauwe plek op. Niet in het minst op de ziel, maar dat terzijde. Een fysieke blauwe plek is een bloeduitstorting of onderhuidse bloeding, doorgaans het gevolg van een stoot, een klap of een ongelukkige val. De symptomen zijn pijn, verkleuring van de huid en soms zwelling. Er zijn tal van methoden om het risico van bloeduitstortingen te verkleinen. En middeltjes om ze te behandelen. Bij het verlenen van eerste hulp is het belangrijk om na te gaan of het slachtoffer ander letsel heeft opgelopen dat veel ernstiger is, zoals een botbreuk. En of het slachtoffer antistolling gebruikt. In het verlengde daarvan werpt de vraag zich op of blauwe plekken bij het minste of geringste optreden, bijvoorbeeld zonder zich te stoten.

Inhoud


Pijn, verkleuring en zwelling

Bij een 'gewone' bloeduitstorting (hematoom) sijpelt bloed in het onderhuidse, losmazige bindweefsel. Het veroorzaakt in sommige gevallen ook een zwelling die in het begin roze of vuurrood is, maar later blauw tot groengeel verkleurt. Een bloeduitstorting doet meestal ook pijn. Bloeduitstortingen kunnen in het hele lichaam voorkomen, zoals vlak onder de huid, maar bijvoorbeeld ook in de borst- en buikholte en in de hersenen. Een subarachnoïdale bloeding is daarvan een karakteristiek voorbeeld.

Hematoom (bloeduitstorting) / Bron: Baedaya, PixabayHematoom (bloeduitstorting) / Bron: Baedaya, Pixabay

Bloedstolling een ingewikkeld, chemisch proces

Door een val of een stoot kunnen bloedvaten beschadigd raken. Deze sijpelende vaten contraheren dan om het bloedverlies te beperken. De bloedstolling als zodanig is een ingewikkeld, chemisch proces, een samenspel tussen onder andere de bloedplaatjes (trombocyten) en het eiwit fibrinogeen dat aanleiding geeft tot de vorming van een netwerk van fibrinedraden waartussen de bloedcellen blijven hangen en die bij een open wond een zichtbaar roofje of bloedkorst vormen. Tal van andere stollingsfactoren zijn daarbij betrokken.

Verstoord proces
Dit verfijnde samenspel, waarbij ook vitamine K een grote rol speelt, kan door allerlei oorzaken verstoord raken. Zoals bij een verhoogde bloedingsneiging, maar ook door stolselvorming in het bloed, zoals bij de hartritmestoornis boezemfibrilleren het geval is. Bij een onderhuidse bloeduitstorting breekt het weefsel het bloed ook weer af, waaronder de hemoglobine. Als gevolg van dit proces kan een bloeduitstorting die langzaam geneest alle kleuren van de regenboog vertonen.

Eerste hulp bij een onderhuidse bloeduitstorting (blauwe plek)

Wanneer iemand zich gestoten heeft, en er ontstaat een blauwe plek, is het belangrijk dat de eerstehulpverlener eerst nagaat of er letsel is dat de bloeduitstorting mede heeft veroorzaakt. Vaak is dat een botbreuk of fissuur. Het toedienen van een ijskompres is de beste behandeling van elk letsel dat tot een bloeduitstorting kan leiden. Gebruik hiervoor een in ijswater gedrenkte handdoek. Of gebroken ijsblokjes in een washandje of plastic zakje. Koude doet de bloedvaten immers samentrekken. Met het toedienen van koude helpt men het natuurlijke fysiologische bloedstollingsproces en sijpelt er minder bloed in het onderhuidse weefsel.

Wat te doen

Samenvattend komt de eerste hulp bij een bloeduitstorting op het volgende neer:
  1. Stel eerst vast hoe het letsel is ontstaan. Een bloeduitstorting is pijnlijk, vooral bij druk, en zwelt meestal op.
  2. Laat het slachtoffer zitten of liggen. De persoon in kwestie kan immers flauwvallen door de emoties over het voorval.
  3. Het onderliggende letsel zou een botbreuk kunnen zijn. Bijvoorbeeld als het slachtoffer hard gevallen is. Of als de pijn naar uw oordeel niet in verhouding staat tot het zichtbare 'geringe' letsel. Geef dan eerste hulp zoals u dat bij een botbreuk zou doen en stuur het slachtoffer daarna door om een breuk of fissuur uit te sluiten.
  4. Leg zo snel mogelijk een koud kompres aan of gebruik een coldpack. Doe dat gedurende minstens een halfuur. U kunt het aangedane lichaamsdeel, zoals een hand of voet, ook onder koud stromend water houden. Dat heeft hetzelfde effect.

Petechiën, microbloedingen / Bron: Seasurfer, Wikimedia Commons (Publiek domein)Petechiën, microbloedingen / Bron: Seasurfer, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Naar de huisarts

Het is altijd verdacht als iemand bij het minste of geringste blauwe plekken krijgt of zich niet kan herinneren hoe hij of zij die heeft opgelopen. Het advies om in dat geval naar de huisarts te gaan, is beslist geen overbodige luxe. Er kan immers iets mis zijn met de bloedstolling. Mogelijk werken eventuele 'bloedverdunnende' medicijnen niet optimaal meer, wat tussentijdse controle vereist. Degenen die aspirine of soortgelijke anticoagulantia slikken, zoals bij een hartziekte of ter preventie van een beroerte bij risicopatiënten, zullen merken dat ze sneller blauwe plekken krijgen als ze zich ergens tegen stoten. Dat geldt overigens ook voor antidepressiva en ontstekingsremmers. Ook alcohol en drugs hebben dat effect.

Petechiën onderhuidse microbloedingen

Petechiën nemen een bijzondere plaats in en geven alle reden om ermee naar de huisarts te gaan. Het betreft zeer kleine bloeduitstortingen ter grootte van een speldenknop. De grotere bloedinkjes worden sugillaten genoemd. Deze microbloedingen kunnen het gevolg zijn van een sterk verminderd aantal trombocyten (bloedplaatjes), wat trombocytopenie wordt genoemd. Afwijkingen in het beenmerg, zoals bij leukemie, tumoren (metastasen) en cytostatica kunnen daarvan de oorzaak zijn

Gebrek aan vitaminen
Door de gebrekkige stollingscapaciteit kunnen er spontaan huidbloedinkjes ontstaan, maar ook in de organen (hemorragische diathese). Slijmvlies- en neusbloedingen zijn daarbij niet ongewoon. Ook 'broze' vaatwanden en andere bloedvatafwijkingen staan erom bekend dat ze petechiën vormen. Verder betreft het soms een gebrek aan bepaalde vitaminen, een sluimerende infectieziekte, een opgebouwde allergie voor sommige geneesmiddelen en stoornissen met betrekking tot de bloedstollingsfactoren.

Lees verder

© 2015 - 2019 Orion, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hematomen, blauwe plekkenEen blauwe plek is het meest voorkomende type bloeduitstorting. Blauwe plekken worden veroorzaakt door je bijvoorbeeld e…
Snel spontane blauwe plekken op benen en armen behandelenSnel spontane blauwe plekken op benen en armen behandelenHoe moet je blauwe plekken op benen en armen behandelen? Hoe ontstaan blauwe plekken en wat te doen bij spontane blauwe…
Blauwe plekken: oorzaken, symptomen, behandeling & tipsBlauwe plekken: oorzaken, symptomen, behandeling & tipsWie heeft er nog nooit een blauwe plek gehad? Die donkere, pijnlijke plek die ontstaat ten gevolge van een valpartij is…
Bloeduitstorting onder de nagel: oorzaken van blauwe nagelBloeduitstorting onder de nagel: oorzaken van blauwe nagelEen bloeduitstorting onder de nagel is een opeenhoping van bloed tussen de nagel en het nagelbed. Bloed onder de nagel v…
Blauwe plek na bloedprikken, onder nagel, geel, en kleurenBlauwe plek na bloedprikken, onder nagel, geel, en kleurenBlauwe plek onder de nagel, onder het oog, na bloedprikken, geel van kleur en andere kleuren. Een blauwe plek is een blo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenIcons, Pixabay
  • Codex Verpleegkunde, 'EHBO', R. van Hamersvelt
  • 'Biologie van de mens', H. Kreutzer, Uitgeverij Wolters-Noordhoff, Groningen
  • 'Grondslagen der geneeskunde', M. Plooij,, Stafleu's Wetenschappelijke Uitgeversmaatschappij, Leiden
  • Afbeelding bron 1: Baedaya, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Seasurfer, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Eerste hulp bij blauwe plekken (bloeduitstorting)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Orion
Laatste update: 13-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: EHBO
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!