InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Spiritueel > Ademoefeningen nadi sodhana pranayama

Ademoefeningen nadi sodhana pranayama

Ademoefeningen  nadi sodhana pranayama Nadi sodhana is een yoga-ademhaling die de longen grondig reinigt. Dat geldt ook voor de nadi's. Sommige yogi's noemen het zenuwbanen, anderen hebben het over energiekanalen met behulp waarvan de prana (levenskracht) zich in het 'pranisch' of 'etherisch' lichaam verspreidt. Dit ijle lichaam is opgebouwd uit subtiele energieën. Het bestaan ervan wordt in veel kringen betwist of juist met kracht bevestigd. Een van de doelen van hatha yoga is om ervoor te zorgen dat deze energieën vrij in het pranisch en stoffelijk lichaam kunnen circuleren. Nadi sodhana pranayama is daarvoor de uitgelezen yogische ademoefening. En padmasana of siddhasana de beste yogahouding om die pranayama uit te voeren. Bij nadi sodhana is het in de beginfase belangrijk om de adem bij lege en volle longen niet vast te houden (kumbhaka).

Inhoud


Oorsprong van nadi sodhana (reinigende pranayama)

In de orthodoxe hatha yoga betekent het Sanskriet-woord nadi vrij vertaald 'energiekanaal', te vergelijken met de meridianen in de Chinese geneeskunde. Volgens een andere uitleg zijn nadi's simpelweg de zenuwbanen in het menselijk lichaam en vormen ze als complex netwerk het zenuwstelsel. Sodhana wil zeggen 'reiniging' of 'schoonmaken'. Conform de yogafilosofie stroomt door de genoemde nadi's de prana of levensenergie. De sushumma is de hoofdnadi die zich in het ruggenmerg bevindt. Twee belangrijke nadi's, de ida en pingala, spiralen om de sushumma heen en symboliseren de aan- (afferente) en afvoerende (efferente) pranastromen.

Siddhasana met jnana mudra / Bron: Jemasty, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Siddhasana met jnana mudra / Bron: Jemasty, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Nadi
Een nadi is omhuld door drie lagen, vergelijkbaar met het isolatiemateriaal van een elektrisch snoer. Deze drie lagen zijn de sira, de damani (middelste laag) en de buitenlaag heet eveneens nadi, zoals het pranakanaal als zodanig wordt genoemd. Hatha yoga is er om psycho-fysiologische redenen sterk op gericht deze nadi's schoon te houden, en nadi sodhana pranayama wordt daarvoor als de uitgelezen oefening beschouwd.

Nadi's of zenuwbanen?

Conform de yogafilosofie heeft de mens naast het fysieke lichaam ook een 'pranisch', 'subtiel' of 'etherisch' lichaam. Het stelt de cohesie tussen 'energie' en 'stof' veilig. Nadi's vormen een netwerk van 72.000 ijle kanalen door het hele lichaam, zoals ook het zenuwstelsel een complex geheel is. Volgens velen zijn nadi's zenuwbanen, volgens anderen zijn nadi's ijl en onzichtbaar. Feit is dat de oude yogahandboeken het hebben over nadi's die drielagig zijn, en dat spreekt weer voor de zienswijze van de voorstanders van de 'zenuwbaantheorie'.

Pranastromen
Verlies aan levenskracht of een slechte geleiding van de pranastromen heeft volgens de orthodoxe zienswijze te maken met het feit dat de nadi's (niet de zenuwenbanen) verstopt zijn. De pranische energie of levenskracht kan er niet doorheen stromen, waardoor de prana slecht circuleert en er tal van psycho-fysiologische stoornissen ontstaan.

Prana

Volgens de yogafilosofie begint de genoemde ida in de linkerneusvleugel en de pingala in de rechterneusvleugel. Deze hoofdnadi's kruisen zich verschillende malen rondom de sushumma en innerveren de chakra's. Nadi sodhana pranayama is erop gericht de pranastromen die door beide neusgaten binnenkomen in evenwicht te brengen en het netwerk van nadi's schoon te houden, zodat de levensenergie vrij kan circuleren en het etherisch lichaam aldus op harmonieuze wijze gekoppeld blijft aan het fysieke lichaam. Aldus is er sprake van balans en kunnen er geen psycho-fysiologische evenwichtsstoornissen ontstaan. In de meer moderne opvatting waarborgt nadi sodhana pranayama de reiniging of vitalisering van de zenuwbanen en niet te vergeten de longen.

Padmasana met jnana mudra / Bron: Drchirag, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Padmasana met jnana mudra / Bron: Drchirag, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Techniek

Kies een voor u comfortabele meditatiehouding voor het uitvoeren van nadi sodhana pranayama.
  1. Ga in padmasana (lotushouding), siddhasana (voltooide houding) of eventueel sukhasana (gemakkelijke meditatiehouding). Het is belangrijk dat de rug en het bekken recht zijn. Voer jalandhara bandha uit en plaats de linkerhand in jnana mudra op de linkerknie.
  2. Druk de middel- en wijsvinger in de handpalm (rechterhand). Dit wordt vishnu mudra genoemd. Met de duim regelt u dadelijk de ademhaling door het rechterneusgat, en met de ringvinger en pink de ademhaling door het linkerneusgat, waarbij u de vingers boven het vlezige gedeelte van de neusvleugels en onder het neusbeen houdt. Gebruik hiervoor de zachte vingertoppen, niet de nagels.
  3. Sluit het linkerneusgat en adem rustig, gelijkmatig en volledig door het rechterneusgat uit tot de longen helemaal leeg zijn (rechaka).
  4. Adem meteen in hetzelfde tempo en net zo gelijkmatig door het rechterneusgat in. Vul de longen helemaal (puraka).
  5. Sluit het rechterneusgat. Adem meteen door het linkerneusgat uit.
  6. Adem vervolgens door het linkerneusgat in en adem door het rechterneusgat uit, waarbij u natuurlijk het linkerneusgat sluit. U hebt nu één cyclus voltooid. Begin de volgende cyclus met een inademing door het rechterneusgat (zie stap 4) en maak de tweede cyclus af.
  7. Doe acht tot tien cycli. Dit neemt ongeveer 10 minuten in beslag. Zodra u nadi sodhana beheerst, kunt u er kumbhaka's van 5 tot 10 seconden aan toevoegen, dus terwijl de longen gevuld zijn (antara kumbhaka) en na een volledige uitademing (bahya kumbhaka).
  8. Ontspan in savasana (lijkhouding).

Aandachtspunten

Nadi sodhana reinigt de nadi's. Dat maakt de uitwerking van de andere yoga-ademoefeningen en niet te vergeten de yogahoudingen effectiever. Zorg ervoor dat de duur van de in- en uitademing altijd even lang is. Eventueel telt u de tijdspanne. Bijvoorbeeld 8 seconden inademen en 8 seconden uitademen. Verkramp tijdens deze pranayama het gezicht niet. Ontspan de lippen, de kin, het voorhoofd, enzovoorts. Sluit de ogen.

Wel of geen kumbhaka?
Neem jalandhara bandha en jnana mudra aan terwijl u deze yogische ademoefening uitvoert. Adem vooral regelmatig en gelijkmatig in en uit, zonder dat u zich moet inspannen. Zorg er bovendien voor dat beide neusgaten open zijn. Als een neusgat gedeeltelijk dicht zit, wat vaak het geval is, corrigeert u de luchtstroom door de druk op de neusvleugels aan te passen. Waar het om gaat is dat de in- en uitademing evenwichtig en even krachtig zijn, met dezelfde tijdsduur. Mensen met hoge bloeddruk en hartklachten mogen tijdens nadi sodhana hun adem niet vasthouden (kumbhaka). Beëindig nadi sodhana altijd in savasana (lijkhouding).

AUM-symbool / Bron: Brenkee, PixabayAUM-symbool / Bron: Brenkee, Pixabay

Gezondheidseffecten van nadi sodhana (reinigende yoga-ademhaling)

Nadi sodhana kent veel voordelen en is net als de volledige yoga-ademhaling een uitstekende voorbereiding op de andere pranayama's. Karakteristiek bij deze ademoefening is het gevoel van ontspanning en verjonging.

Therapie

Hieronder volgt een kleine greep uit de vele gezondheidsvoordelen van nadi sodhana pranayama:
  • Grondige reiniging van de longen en vergroting van de longcapaciteit.
  • Effectievere zuurstofopname in het bloed.
  • Meer energie in het dagelijks leven.
  • Reiniging van de sinussen.
  • Zuivering of reiniging van de nadi's (pranakanalen), wat zich uit in vitaliteit en gezondheid.
  • Rust en kalmte, uitstekend tegen stress.
  • Beter concentratievermogen, gevoel van balans.
  • Ontwikkeling van wilskracht en uithoudingsvermogen.

Lees verder

© 2015 - 2019 Orion, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Yogahoudingen  jnana mudra (symbool van wijsheid)Yogahoudingen jnana mudra (symbool van wijsheid)Jnana mudra is een zeer belangrijke handhouding die gebruikt wordt voor meditaties en ademoefeningen (pranayama). Mudra'…
Geschiedenis van yoga  hatha yogaGeschiedenis van yoga hatha yogaMen zou kunnen stellen dat hatha yoga van alle tijden is. Bij opgravingen in de Indusvallei werden iconische zegels uit…
Ademoefeningen  kapalabhati I (pranayama)Ademoefeningen kapalabhati I (pranayama)Kapalabhati I is een vereenvoudigde vorm van de bhastrika (blaasbalg). Deze pranayama houdt de longen elastisch en is ee…
Ademoefeningen  ujjayi pranayama (de triomfator)Ademoefeningen ujjayi pranayama (de triomfator)Voordat u aan de klassieke ademoefeningen (pranayama) begint, is het belangrijk dat u de gewone ademhaling verbetert. Uj…
Ademoefeningen  jalandhara bandha (kinslot)Ademoefeningen jalandhara bandha (kinslot)In de hatha yoga maakt men gebruik van bandha's of 'klemmen'. Volgens de yogafilosofie zijn ze bedoeld om de pranastrome…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: GDJ, Pixabay
  • 'Light on Yoga', B.K.S. Iyengar, George Allen & Unwin Ltd., London
  • 'Yoga und Medicin', Jurg Wunderli, J. Fink Verlag, Stuttgart
  • 'Textbook of Yoga', Georg Feuerstein, Hutchinson, London
  • 'Yoga', Sophy Hoare, Macdonald Educational Ltd., London
  • Afbeelding bron 1: Jemasty, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Drchirag, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Brenkee, Pixabay

Reageer op het artikel "Ademoefeningen nadi sodhana pranayama"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Orion
Laatste update: 17-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Spiritueel
Special: Hatha yoga (pranayama)
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!