InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Filippi-syndroom: Afwijkingen gezicht, vingers en/of tenen

Filippi-syndroom: Afwijkingen gezicht, vingers en/of tenen

Filippi-syndroom: Afwijkingen gezicht, vingers en/of tenen Het Filippi-syndroom is een craniodigitaal syndroom. Dit houdt in dat de patiënt met dit syndroom afwijkingen heeft aan het hoofd en de vingers en/of tenen. De symptomen van de ziekte zijn enkel via operaties te corrigeren. De aandoening zelf is niet te genezen. De arts Scott en zijn collega’s beschreven in 1971 voor het eerst de ziekte. G. Filippi beschreef de aandoening gedetailleerder in de medische literatuur in 1985.

Synoniemen Filippi-syndroom

Het Filippi-syndroom is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • Scott craniodigitaal Syndroom met een verstandelijke handicap
  • syndactylie Type I met Microcefalie en verstandelijke handicap

Epidemiologie aandoening

Het Filippi-syndroom is een zeldzame genetische aandoening die mannen en vrouwen in gelijke aantallen treft. Sinds het beschrijven van de aandoening zijn enkele tientallen patiënten gedocumenteerd in de medische literatuur.

Oorzaken en erfelijkheid

Het Filippi-syndroom is een erfelijke aandoening die tot stand komt door een wijziging van een gen (genmutatie). De overervingswijze verloopt op een autosomaal recessief patroon. Bij een recessief erfelijke aandoening erft een patiënt hetzelfde afwijkende gen voor dezelfde eigenschap van elke ouder. Als een patiënt een normaal gen en een afwijkend gen voor de ziekte krijgt, is de persoon drager voor de ziekte, maar vertoont hij meestal geen symptomen.

Symptomen: Afwijkingen aan het hoofd, het gezicht en de vingers en/of tenen

De symptomen zijn vanaf de geboorte zichtbaar, maar variëren sterk in ernst.

Hoofd en gezicht

Patiënten met het Filippi-syndroom hebben groeivertragingen voor en na de geboorte en hierdoor een laag geboortegewicht en een kort gestalte. De patiënten hebben ook afwijkingen aan het hoofd en gezicht, wat resulteert in een kenmerkende gelaatsuitdrukking. Een klein hoofd (microcefalie), een uitpuilend voorhoofd zijn typische hoofdafwijkingen. Patiënten met het Filippi-syndroom hebben bovendien karakteristieke gelaatstrekken, waaronder een brede neusbrug, dunne neusgaten, een abnormaal dunne bovenlip, ver uit elkaar geplaatste ogen (hypertelorisme), soms ook een gespleten gehemelte (schisis) en tandafwijking zoals microdontie (kleine tanden). De wimpers zijn lang en dik en de wenkbrauwen zijn dik en sterk behaard.

Vingers en/of tenen

Patiënten met het Filippi-syndroom hebben ook misvormingen van de vingers en tenen. Deze zijn samengegroeid (syndactylie). De ernst van de syndactylie is variabel. Het Filippi-syndroom gaat soms gepaard met andere afwijkingen zoals clinodactylie van de pinken of soms kleine tenen (kromming van de vingers en/of tenen). Bovendien zijn de vingers en tenen erg kort (brachydactylie). Dit is te wijten aan botafwijkingen in de handen en voeten (middenhandsbeentjes en middenvoetsbeentjes). Sommige patiënten hebben daarnaast bijkomende vingers en/of tenen (polydactylie).

Bijkomende symptomen

Sommige patiënten met het syndroom hebben bijkomende afwijkingen zoals een vertraagde botleeftijd, een ontwrichte elleboog, cryptorchisme (niet-ingedaalde teelballen), epilepsie, huidafwijkingen, een lichte tot ernstige verstandelijke handicap en problemen met de spraak- en taalontwikkeling.

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek

De diagnose van het Filippi-syndroom gebeurt bij de geboorte of tijdens de vroege kindertijd op basis van een grondig klinisch onderzoek en karakteristieke fysieke bevindingen. De arts gebruikt hiervoor ook meerdere beeldvormende onderzoeken zoals een echografie, röntgenfoto, CT-scan en MRI-scan.

Differentiële diagnose

Symptomen van de volgende aandoeningen lijken op de symptomenreeks van het Filippi-syndroom. Deze aandoeningen zijn daarom de differentiële diagnose voor het Filippi-syndroom.
  • Het Blepharonasofaciaal syndroom: Opvallende gezichtsafwijkingen en een verstandelijke handicap.
  • Het Chitayat-syndroom
  • Het KBG-syndroom: Lichte tot matige verstandelijke handicap, spraakgebreken, afwijkingen aan het hoofd en gezicht, een kort gestalte, skeletafwijkingen en karakteristieke gelaatstrekken.
  • Het Kelly-syndroom
  • Het Pfeiffer-Kapferer syndroom
  • Het Scott craniodigitaal syndroom: Verstandelijke handicap, typische afwijkingen aan het hoofd en gezicht en misvormingen aan de vingers en/of tenen.
  • Het Woods-syndroom
  • Het Zerres-syndroom

Behandeling via operaties

De arts bekijkt de aanwezige symptomen van de patiënt met het Filippi-syndroom en stemt hierop zijn behandeling af. Een kinderarts, orthopedist en/of plastisch chirurg werken hierbij samen. Sommige skeletafwijkingen zijn chirurgisch te verhelpen. Een snelle behandeling is nodig zodat de patiënten alle ontwikkelingsmijlpalen bereiken. Speciaal onderwijs, fysiotherapie en/of logopedie zijn nodig. De andere behandelingsmethoden zijn vooral symptomatisch en ondersteunend gericht.

Prognose is ongekend

Door het lage aantal patiënten zijn geen grootschalige klinische studies bekend omtrent de levensverwachting van patiënten met dit syndroom.
© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Polydactylie: Extra vinger (vingers) of teen (tenen)Polydactylie: Extra vinger (vingers) of teen (tenen)Polydactylie betekent letterlijk: “veel vingers of tenen hebben”. Bij deze aangeboren afwijking (congenitale anomalie) h…
Greig-syndroom: Afwijkingen aan hoofd, vingers en tenenGreig-syndroom: Afwijkingen aan hoofd, vingers en tenenBij het erfelijke Greig-syndroom heeft een patiënt afwijkingen aan de vingers en tenen en aan het hoofd en gezicht. Poly…
Feingold-syndroom: Craniofaciale afwijkingFeingold-syndroom: Craniofaciale afwijkingHet Feingold-syndroom kenmerkt zich door microcefalie (een klein hoofd) in combinatie met afwijkingen aan ledematen, de…
Syndactylie: Samengegroeide vingers en/of tenenSyndactylie: Samengegroeide vingers en/of tenenSyndactylie verwijst naar een aangeboren fusie van twee of meer vingers en/of tenen. Normaal gezien scheiden de vingers…
Oculair hypertelorisme: Wijd uit elkaar staande ogenOculair hypertelorisme: Wijd uit elkaar staande ogenHypertelorisme is geen aandoening maar een symptoom van mogelijk een ziekte of syndroom. Het kenmerkt zich doordat de pa…
Bronnen en referenties
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 7 augustus 2016
  • Filippi Syndrome, http://disorders.eyes.arizona.edu/handouts/filippi-syndrome, geraadpleegd op 7 augustus 2016
  • Filippi Syndrome, http://rarediseases.org/rare-diseases/filippi-syndrome/, geraadpleegd op 7 augustus 2016
  • FILIPPI SYNDROME, http://www.omim.org/entry/272440, geraadpleegd op 7 augustus 2016

Reageer op het artikel "Filippi-syndroom: Afwijkingen gezicht, vingers en/of tenen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 17-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Vinger- en teenafwijkingen
Bronnen en referenties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!