InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Artropode ectoparasieten: Infecties door geleedpotigen

Artropode ectoparasieten: Infecties door geleedpotigen

Artropode ectoparasieten: Infecties door geleedpotigen Artropoden is de medische term voor ‘geleedpotigen.’ Ectoparasieten zijn dierlijke parasieten bij de mens, die behalve op de huid, ook tussen de haren en in de kleding aanwezig zijn. Voorbeelden van deze artropode ectoparasieten zijn de (schurft)mijten, de teken en de insecten. Deze geleedpotigen veroorzaken mogelijk bij mensen een infectie. Vrijwel steeds komen huidgerelateerde symptomen tot uiting. Vele geleedpotigen veroorzaken een lokale of systemische ziekte door gif te injecteren. De geleedpotigen zijn bij het injecteren van gif echter in staat om diverse parasitaire en virale infecties te verspreiden. De behandeling van deze infectieziekten gebeurt via diverse medicijnen en/of andere, traditionele behandelingen.

Lokale overgevoeligheidsreacties door geleedpotigen

Sommige mensen zijn allergisch voor het speeksel van de geleedpotigen. Diverse geleedpotigen zoals muggen, insecten (insectenbeten), teken (tekenbeten), luizen (luizenbeten) en mijten (mijtenbeten) bijten mensen voor het nemen van een bloedmaaltijden. Als gevolg hiervan krijgt de patiënt te maken met een papulaire urticaria (netelroos met bultjes). Af en toe leiden tekenbeten tot een ernstigere systemische allergische reactie, vooral bij mensen die hiervoor gevoelig zijn. De meeste van deze parasieten komen enkel bij de mens terecht om zich te voeden, maar sommige luizen leven zeer dicht bij de huid, zoals bijvoorbeeld lichaamsluizen in kleding en hoofdluizen en schaamluizen op mensenharen.

Myiasis

Bij myiasis dringen de larven van vliegen of muggen in het lichaam binnen. Dit geldt vooral voor de larven van de:
  • Cordylobia anthropophaga (in Afrika ten zuiden van de Sahara)
  • de horzel Dermatobia hominis (Midden- en Zuid-Amerika)
  • Lucilia macellaria
  • Sarcophaga magnifica)
  • Tumbu-vlieg

De larven, die uit eieren komen die op wasgoed en linnen liggen, komen in de huid terecht. Ze vormen in de huid puistachtige letsels, waarbij een centrale ademhalingsopening mogelijk zichtbaar is. De belangrijkste complicatie van myiasis is een secundaire infectie. Het is niet altijd makkelijk om de larve uit het lichaam te krijgen. Het is mogelijk om deze te bedekken met vaseline. De larve komt dan naar boven om lucht te zoeken en is dan te verwijderen.

Schurft

Scabies (schurft) is een zeer besmettelijke huidziekte die veroorzaakt is door de achtpotige mijt ‘sarcoptes scabiei’. De overdracht van de infectie gebeurt van persoon tot persoon door nauwe fysieke contacten. Vooral in kinderopvangcentra, scholen, gevangenissen, verpleegtehuizen en zorginstellingen komt de aandoening voor. Iedereen is mogelijk aangetast en schurft tast mensen van alle mogelijke sociale en economische statussen aan. Een huiduitslag en jeuk zijn de voornaamste symptomen van de ziekte, maar soms komen ook open huidzweren en dikke huidkorsten voor. Deze klachten komen tot stand doordat het lichaam allergisch reageert op de mijten, de eieren en de afval hiervan.

Volwassenen en oudere kinderen

De meest voorkomende infectieplaats bij volwassenen en oudere kinderen bestaat uit:
  • de binnenste delen van de polsen
  • de borsten (met name de gebieden rond de tepels)
  • de knieën
  • de mannelijke genitaliën
  • de oksels
  • de schouderbladen
  • de taille
  • de voetzolen
  • het binnenste van elleboog
  • het zitvlak
  • rond vingernagels
  • tussen de vingers

Zuigelingen en jonge kinderen

Zuigelingen en jonge kinderen ervaren ook een infectie maar dan in andere lichaamsgebieden zoals:

Niet enkel patiënten krijgen een behandeling bij de aanwezigheid van schurft, maar ook alle mogelijk besmette mensen, zelfs al vertonen ze nog geen tekenen. Antihistaminica (medicijnen tegen een allergische reactie) zijn inzetbaar bij aanhoudende jeuk. Verder is corticosteroïde crème die de patiënt topisch aanbrengt op de huid, noodzakelijk. Tot slot moet de arts mogelijk antibiotica voorschrijven indien sprake is van een secundaire bacteriële infectie.

Tungiasis en infectie aan huid

Tungiasis is te wijten aan infectie met de zandvlo, Tunga penetrans. De huidinfectie komt vaak voor in Zuid-Amerika en Afrika. De zwangere vrouwelijke vlooien begint graaft in de voetzool, vaak tussen de tenen. De eiercocon groeit tot ongeveer 0,5 cm groot, waarna de eieren op de grond worden geloosd. Het grootste gevaar hierbij vormt een bacteriële infectie of tetanus. De vlooien moet de arts verwijderen met een naald of scalpel. Daarnaast moet het gebied schoon blijven totdat het genezen is.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Parasieten bij reptielen en amfibieënDe meest voorkomende ziektes bij amfibieën en reptielen zijn parasitaire infecties. Nakweekdieren hebben minder last van…
Ectoparasieten bij reptielen en amfibieënMijten zijn de meest geziene ectoparasieten bij amfibiën en reptielen, maar er zijn nog andere soorten ook: bloedzuigers…
Duiven en ectoparasietenDuiven en ectoparasietenEctoparasieten bevinden zich op het lichaam van de duif. We zien bij de duiven dat er zowel mijten en luizen kunnen para…
Micro-organismen en andere ziekteverwekkers: een indelingMicro-organismen zijn kleine één of meercellige organismen. Een deel van deze microben kan ziekmakend zijn en dat deel w…
Mijten, spinachtige ectoparasietenMijten zijn spinachtige parasieten die vaak uitwendig leven, maar ook inwendige problemen kunnen veroorzaken. Ze zijn in…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 29 september 2017:
  • ARTHROPOD ECTOPARASITES, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 171-172
  • Arthropod-borne Disease, http://www.encyclopedia.com/media/educational-magazines/arthropod-borne-disease
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Envenomation, http://www.englishestoniandictionary.com/nl/woordenboek-engels-estisch/envenomation
  • Scabies: Images, symptoms, and treatments, https://www.medicalnewstoday.com/articles/16961.php
  • Schurft (scabiës): Besmettelijke huidaandoening door mijt, https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/170503-schurft-scabies-besmettelijke-huidaandoening-door-mijt.html#behandeling

Reageer op het artikel "Artropode ectoparasieten: Infecties door geleedpotigen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 17-09-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidinfecties
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!