InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Stressfractuur: Herhaalde belasting op botten met botpijn

Stressfractuur: Herhaalde belasting op botten met botpijn

Stressfractuur: Herhaalde belasting op botten met botpijn Een stressfractuur is wereldwijd één van de meest voorkomende botaandoeningen die vooral sporters treft. Door langdurige en herhaaldelijke belasting van de botten ontstaan kleine scheurtjes in de botten, wat leidt tot botpijn. Deze pijn evolueert geleidelijk maar verergert wel indien de patiënt dit niet behandelt of laat behandelen. Rust, een brace of een speciale looplaars zijn inzetbaar voor de meeste soorten breuken. In sommige gevallen voert de arts een operatie uit om de fractuur te repareren. De meeste patiënten herstellen wel van een stressfractuur maar deze komt snel weer terug, zeker wanneer de patiënt geen goede preventieve maatregelen treft.

Synoniemen

Voor een stressfractuur bestaan enkele synoniemen
  • haarlijnbreuk
  • haarlijnfractuur
  • marsvoet
  • soldatenvoet
  • vermoeidheidsfractuur

Atleten kampen vaak met een stressfractuur / Bron: Skeeze, PixabayAtleten kampen vaak met een stressfractuur / Bron: Skeeze, Pixabay

Oorzaken van haarlijnfractuur

Stressfracturen ontstaan meestal door overmatig gebruik van het bot, en/of door slechte zorgen voor de botgezondheid. Ze zijn het gevolg van herhaalde trauma’s in hetzelfde gebied. De aandoening komt bijgevolg het vaakst voor bij sporters, zoals tennissers en atleten, maar ook militairen lijden vaak aan dit type botfractuur. Bij de fractuur ontstaan kleine scheurtjes in een bot.

Risicofactoren van stressfracturen

Gewijzigde trainingstechnieken

De meeste stressfracturen bij atleten zijn het gevolg van een verandering in de trainingstechnieken. Naarmate de trainingsmethoden veranderen, ontstaat ook een wijziging met betrekking tot de kracht en schok die door de botten wordt geabsorbeerd. Dit leidt vaak tot haarlijnbreuken in het onderbeengebied. Een behandeling is hierbij nodig omdat anders meer ernstige botblessures tot stand komen.

Lage botdichtheid: Zwakke botten

Stressfracturen komen snel tot stand door osteoporose, waardoor de botdichtheid en botkracht vermindert. Vrouwelijke atleten zijn voorts gevoeliger voor stressfracturen dan mannelijke atleten als gevolg van drie onderling verbonden ziekten, namelijk eetstoornissen, menstruatieproblemen en premature osteoporose. Dit gebeurt vaak wanneer vrouwelijke sporters opteren voor een extreem dieet of extreme oefeningen.

Terreinwijzigingen

Wanneer sporters voortdurend wisselen van sportterreinen en sportlocaties ontstaat een onevenwichtige druk op de botten waardoor snel haarlijnfracturen ontstaan. Een voorbeeld hiervan is een hardloper die van een loopband overstapt naar een hardloopbaan. Voortdurende medische supervisie is nodig om dergelijke fractuur in een vroeg stadium op te sporen zodat een snelle behandeling kan volgen.

Roken vormt een risicofactor voor stressfracturen / Bron: Geralt, PixabayRoken vormt een risicofactor voor stressfracturen / Bron: Geralt, Pixabay

Andere risicofactoren

Volgende risicofactoren zijn bekend voor haarlijnfraturen:
  • een verhoogde activiteit
  • eetstoornissen
  • geslacht: vrouwen
  • lage vitamine D-spiegels.
  • meer dan 40 km per week lopen / wandelen
  • meer dan tien alcoholische dranken per week drinken
  • osteoporose (verlies van botmassa met risico op botbreuken) of andere aandoeningen met zwakke botten
  • roken
  • sporten: atletiek, basketbal, dans, gymnastiek, tennis
  • versleten loopschoenen dragen
  • voetproblemen (zoals bijvoorbeeld platvoeten of holvoeten)
  • vorige stressfracturen

Symptomen: Botpijn

De meerderheid van de stressfracturen komt voor in de gewichtdragende botten van de (onder)benen en voeten. Stressfracturen van de armen komen voor maar zijn zeer zeldzaam.

Haarlijnfracturen ontwikkelen zich geleidelijk. Meestal start de stressfractuur met een vermoeide spier die niet langer in staat is om extra gewicht of een shock te absorberen. Hierdoor komt de belasting op het bot terecht, wat op zijn beurt kleine barsten in de botstructuur veroorzaakt. Botpijn is dan ook het logische resultaat van een stressfractuur. In het begin is deze pijn nog mild, maar deze verergert naarmate er meer druk op het bot komt. Bovendien ontwikkelt de pijn zich aanvankelijk enkel tijdens inspanning, terwijl de pijn in een latere fase ook in rust aanwezig is.

Diagnose en onderzoeken

Vaak wijst een typische pijngeschiedenis tijdens het trainen reeds aanwijzingen voor een stressfractuur. Tijdens een lichamelijk onderzoek ervaart de patiënt pijn wanneer de arts het gebied van de haarlijnfractuur palpeert (betast). Haarlijnbreuken zijn gemakkelijk te detecteren via beeldvormende onderzoeken, zoals een röntgenfoto, een botscan en/of een MRI-scan. De meeste patiënten hebben een breuk in het scheenbeen, de middenvoetsbeenderen en het hielbeen.

Behandeling

Het is vooreerst belangrijk dat de patiënt stopt met de activiteit(en) die vermoedelijk geleid hebben tot de breuk. Patiënten met een stressfractuur zoals een voetstressfractuur, dragen voorts best een looplaars of brace of anders gebruiken ze krukken. Het aangetaste gebied moet namelijk voldoende rust krijgen. Af en toe is een operatie nodig om een volledige genezing van bepaalde typen stressfracturen te garanderen. Dit is vooral noodzakelijk wanneer de stressfractuur optreedt in gebieden met een slechte bloedtoevoer. Topsporters die snel terug willen sporten of arbeiders die weer snel aan het werk moeten, opteren soms ook voor een chirurgische ingreep. De patiënt moet tot slot de activiteiten weer langzaam hervatten nadat de breuk genezen is.

Prognose van breuk door herhaalde belasting op botten

De hersteltijd van een stressfractuur varieert maar bedraagt gemiddeld zes tot acht weken. De patiënt herstelt wel, maar stressfracturen hebben de neiging om terug te komen. Ongeveer 60% van de patiënten met een stressfractuur heeft al meer dan één stressfractuur gehad.

Preventie van stressfractuur

Enkele tips verkleinen de kans op het ontwikkelen van haarfracturen. Het is aanbevolen om een gezonde en evenwichtige voeding met veel calcium en vitamine D te consumeren zodat de botten sterk blijven. Ook is het verstandig om een trainingsprogramma geleidelijk te verhogen of wijzigen. Het juiste schoeisel dragen is essentieel; eventueel zijn steunzolen noodzakelijk.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Blessure bij hardlopers: stressfractuurBlessure bij hardlopers: stressfractuurHardlopen is een hoge impactsport, en elke hardloper zal wel eens kampen met een blessure. Een stressfractuur is een van…
Pijn in botten; de mogelijke oorzaken van botpijnPijn in botten; de mogelijke oorzaken van botpijnBotpijn is zeer vervelend, pijnlijk en beperkt het dagelijks functioneren. De pijn in de botten kan verschillende oorzak…
Pijn buitenkant van voet: symptomen, oorzaak en behandelingPijn buitenkant van voet: symptomen, oorzaak en behandelingPijn aan de buitenkant van de voet en enkel wordt laterale voetpijn genoemd. Pijn aan de buitenkant van de voet is een r…
Elleboogpijn: Oorzaken van pijn aan elleboog of ellebogenElleboogpijn: Oorzaken van pijn aan elleboog of ellebogenDe elleboog is een complex gewricht waarmee mensen de hand en onderarm kunnen draaien, strekken en buigen. Elleboogpijn…
Botscan (botscintigrafie): Onderzoek opsporen botziekteBotscan (botscintigrafie): Onderzoek opsporen botziekteEen botscan (botscintigrafie) is een beeldvormend onderzoek dat de arts inzet om botaandoeningen te diagnosticeren en de…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 29 januari 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diagnosis, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/stress-fractures/diagnosis-treatment/drc-20354063
  • Overview, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/stress-fractures/symptoms-causes/syc-20354057
  • Stress Fractures in Feet and Legs - Cause and Prevention, https://treadlabs.com/blogs/insoles-reach-your-stride/stress-fractures-in-feet
  • Stress fractures of the foot, https://www.orthopaedicsone.com/display/MSKMed/Stress+fractures+of+the+foot
  • Stress fractures, http://www.ebm-guidelines.com/ebmg/ltk.free?p_artikkeli=ebm00348
  • Stress fractures, https://www.webmd.com/fitness-exercise/stress-fractures-the-basics
  • Stress Fractures: Causes, Symptoms & Preventive Measures, https://www.alchemlife.com/in/healthy-life/alchemlife/articles/stress-fractures-causes-symptoms-preventive-measures/
  • Afbeelding bron 1: Skeeze, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Stressfractuur: Herhaalde belasting op botten met botpijn"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 09-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Skeletafwijkingen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!