InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Ganglioncyste: Gezwel op gewricht of pees van hand of voet

Ganglioncyste: Gezwel op gewricht of pees van hand of voet

Ganglioncyste: Gezwel op gewricht of pees van hand of voet Een ganglioncyste (ook geschreven als ‘ganglion cyste’) is een tumor die zich bovenop een gewricht of pees bevindt. Meestal ontstaan de cysten op de polsen of handen, maar ze verschijnen ook op andere plekken, zoals de enkels en voeten. Het ronde of ovalen gezwel bevat helder, gelachtig materiaal en veroorzaakt af en toe andere klachten wanneer een trauma aan de basis ligt van de cyste, of wanneer de cyste drukt op een zenuw in de buurt. Mogelijk verdwijnt dit bultje vanzelf. Een ganglioncyste is een onschadelijke tumor die soms op zichzelf verdwijnt of na een eenvoudige naaldaspiratie of kleine ingreep te verwijderen is. De vooruitzichten zijn goed, al keert de tumor soms wel terug.

Epidemiologie van gezwel

Ganglioncysten komen vaker voor bij vrouwen en 70% van de cysten treedt op bij patiënten van twintig tot veertig jaar. Zelden krijgen kinderen jonger dan tien jaar te maken met dit type cyste.

Oorzaken

De oorzaak van ganglioncysten is niet bekend (mei 2018).

Risicofactoren van ganglioncysten

Mogelijk valt het gewricht uit elkaar door een trauma, waardoor kleine cysten vormen die zich vervolgens samenvoegen tot een groter gezwel. Het is eveneens mogelijk dat een scheur in het gewrichtskapsel of de peesmantel ontstaat, waardoor het gewrichtsweefsel gaat uitpuilen. Patiënten met artritis (gewrichtsontsteking) in de vingergewrichten die het dichtst bij de vingernagels liggen, hebben een groter risico op het ontwikkelen van ganglioncysten in de buurt van deze gewrichten.

Symptomen

Locatie

Ganglioncysten komen meestal voor op de handrug bij het polsgewricht, maar ze zijn soms ook aanwezig aan de palmzijde van de pols. Wanneer ze zich op de achterkant van de pols bevinden, zijn ze prominenter wanneer de patiënt de pols naar voren buigt. Af en toe zijn ook volgende plekken getroffen:
  • de basis van de vingers op de handpalm (kleine bultjes verschijnen, ter grootte van een erwt)
  • de bovenkant van de voet
  • de buitenkant van de knie en enkel
  • de vingertop, net onder de cuticula (slijmcysten)

Uiterlijk van cyste

De ganglioncyste verschijnt meestal als een vast maar zacht aanvoelend bultje (gezwel) met een grootte van één tot drie centimeter. Dit rond of ovaal gezwel verschijnt plots of geleidelijk. Het is mogelijk dat de tumor verkleint en zelfs verdwijnt, om dan later weer terug te keren. In de cyste (zakvormige holte) bevindt zich dik, kleverig, helder, kleurloos, gelachtig materiaal. Afhankelijk van de grootte voelen cysten stevig of sponsachtig aan. Eén grote cyste of vele kleinere ontwikkelen zich mogelijk bovenop een gewricht of een peesbedekking. Meerdere kleine cysten zijn vaak verbonden met een gemeenschappelijke stengel in het diepere weefsel. Dit type cyste is niet schadelijk en is goed voor ongeveer de helft van alle weke delen tumoren van de hand.

Tekenen

De meeste ganglioncysten veroorzaken pijn wanneer sprake is van een acuut of herhaald trauma. Pijn, tintelingen, spierzwakte en gevoelloosheid treden op wanneer het gezwel drukt tegen een zenuw in de buurt. Bij 35% van de patiënten zijn echter geen andere symptomen aanwezig. De pijn is vaak chronisch en verergert bij het maken van gewrichtsbewegingen. Wanneer de cyste aan een pees vasthangt, ervaart de patiënt een gevoel van zwakte in de getroffen vinger.

Diagnose en onderzoeken

Een lichamelijk onderzoek is vaak voldoende om een ganglioncyste te diagnosticeren. De arts drukt op de cyste om te kijken of dit gevoelig of pijnlijk is. Hij schijnt met een lampje op de cyste om te kijken of het gezwel vast is of dat hierin vocht aanwezig is. Beeldvormende onderzoeken zoals een echografie, röntgenfoto’s, of een MRI-scan zijn nuttig om andere aandoeningen uit te sluiten, zoals artritis of een tumor. De bevestiging van een ganglioncyste gebeurt door het uitvoeren van een naaldaspiratie (vloeistof opzuigen via een naald). Het vocht van een ganglioncyste is dik en helder.

Behandeling van tumor op hand of voet

Veel cysten verdwijnen zonder een medische behandeling. Wanneer een patiënt geen symptomen heeft, is een behandeling onnodig.

Aspiratie (vloeistof opzuigen)

Mogelijk opteert de arts een naaldaspiratie om de inhoud van de cyste te verwijderen. De arts plaatst dan een naald in de cyste, verwijdert het vloeibare materiaal, en injecteert vervolgens een steroïde verbinding (ontstekingsremmend). Na een eenvoudige aspiratie mag de patiënt het gewricht snel na de procedure weer bewegen en verplaatsen.

Chirurgie

Een chirurgische verwijdering van de cyste is nodig wanneer de tumor pijnlijk is, interfereert met de functie (vooral wanneer de dominante hand betrokken is), of een verdoofd gevoel of tintelingen (paresthesieën) van de hand of vingers veroorzaakt. Het gewricht blijft na de operatie gespalkt gedurende zeven à tien dagen zodat de patiënt de hand niet kan bewegen. Een langdurige spalk is niet aanbevolen; de patiënt moet immers kort na de behandeling weer starten met bewegen omdat anders spierzwakte ontstaat. De arts controleert de patiënt na de operatie en beslist dan of fysiotherapie en/of ergotherapie nodig zijn.

Prognose van ganglioncyste

De patiënt herstelt vrijwel steeds volledig. Omdat ganglioncysten mogelijk terugkeren, zijn soms meerdere behandelingen nodig.

Lees verder

© 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Ganglion cyste: knobbel, bobbel onder de huid pols/hand/voetGanglion cyste: knobbel, bobbel onder de huid pols/hand/voetEen ganglion is een goedaardige uitstulping of zwelling (cyste), die ontstaat vanuit het gewrichtskapsel of vanuit een p…
Mucoïd cyste: hard bultje rugzijde van de vingers of tenenMucoïd cyste: hard bultje rugzijde van de vingers of tenenEen mucoïd cyste is een solitaire, papuleus verheven, rond-ovale, elastisch aanvoelende symmetrische zwelling die in gro…
Jicht oorzaken, symptomen en behandelingBij jicht (artritis urica) is er sprake van een ontsteking in een gewricht. Deze ontsteking wordt veroorzaakt door urine…
Verstuikte pols: symptomen en behandeling van gekneusde polsVerstuikte pols: symptomen en behandeling van gekneusde polsMen spreekt van een verstuikte pols als de banden in je pols oprekken. Een gekneusde pols verwijst naar een kneuzing in…
Sportletsels: een overzichtSportletsels: een overzichtHoewel sporten leuk en gezond is gaat het vaak gepaard met blessures. Hierdoor ben je enige tijd buiten strijd en heeft…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 11 mei 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diagnosis, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/ganglion-cyst/diagnosis-treatment/drc-20351160
  • Ganglion cyst, https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/ganglion-cyst
  • Ganglion Cyst, https://www.webmd.com/a-to-z-guides/ganglion-cyst#1
  • Ganglion cysts and how to remove them, https://www.medicalnewstoday.com/articles/156995.php
  • Overview, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/ganglion-cyst/symptoms-causes/syc-20351156

Reageer op het artikel "Ganglioncyste: Gezwel op gewricht of pees van hand of voet"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 01-08-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Spier- en gewrichtsafwijkingen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!