InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Paresthesieën: Tintelingen in ledematen door druk op zenuw

Paresthesieën: Tintelingen in ledematen door druk op zenuw

Paresthesieën: Tintelingen in ledematen door druk op zenuw Iedereen heeft wel eens tijdelijk last gehad van paresthesieën. Dit is het tintelend, jeukend en/of brandend gevoel of de gevoelloosheid in de ledematen dat ontstaat door een druk op een zenuw, bijvoorbeeld door langdurig de benen te kruisen. Een groot scala van aandoeningen veroorzaakt echter eveneens mogelijk deze tintelingen, zoals een beroerte, diabetes of een infectie. De symptomen zijn constant, met tussenpauzes en zijn omkeerbaar of chronisch. Daarnaast is de locatie en frequentie van de paresthesieën verschillend. De behandeling van de stoornis in de gevoelswaarneming is afhankelijk van de oorzaak. De vooruitzichten zijn eveneens variabel. Patiënten met paresthesieën waarbij de oorzaak ongekend is, de klachten lang aanhouden of waarbij andere symptomen gepaard gaan, bezoeken het beste een arts om de oorzaak van probleem op te sporen en zo snel mogelijk te behandelen.

Oorzaken: Door druk op een zenuw

Meestal verschijnen paresthesieën wanneer mensen te lang op de voeten of benen zitten en is dit maar tijdelijk. Hierbij ontstaat namelijk druk op de zenuw die bloed levert aan een ledemaat. Wanneer deze druk verdwenen is, verdwijnt dit symptoom weer. Bij een aantal patiënten is echter sprake van een langdurige stoornis in de gevoelswaarneming, hetgeen duidt op een zenuwprobleem of een aandoening.

Een zwangerschap brengt soms paresthesieën met zich mee / Bron: PublicDomainPictures / PixabayEen zwangerschap brengt soms paresthesieën met zich mee / Bron: PublicDomainPictures / Pixabay

Tijdelijke paresthesieën

Bij een zwangerschap, hallucinaties (waanvoorstellingen en onechte percepties), een angstaanval en hyperventilatie komen tijdelijk paresthesieën tot stand. Daarnaast zorgen tal van situaties zoals met de arm onder het hoofd slapen, langdurig met gekruiste benen zitten enzovoort tot een beknelde zenuw.

Chronische paresthesieën: Bij veel aandoeningen

Tal van aandoeningen, medische situaties en omgevingsfactoren leiden tot chronische paresthesieën. Volgende lijst is niet volledig en bovendien kunnen sommige aandoeningen ook onder andere hoofdcategorieën staan.

Aandoeningen

Auto-immuunaandoeningen
Enkele auto-immuunaandoeningen leiden tot de gevoelsstoornissen.

Infectie
Bij een infectie ontstaan soms ook paresthesieën.
  • difterie (bacteriële infectie van keel en luchtwegen)
  • gordelroos (huiduitslag en symptomen aan het gezicht)
  • HIV
  • rabiës (virale infectie met aantasting centrale zenuwstelsel)
  • ziekte van Lyme (bacteriële infectie veroorzaakt door een tekenbeet)

Gewrichts-, spier- en skeletaandoeningen
Bovendien veroorzaken gewrichts-, spier en spieraandoeningen paresthesieën.

Metabole aandoeningen / Schildklierafwijkingen
Diverse metabole aandoeningen en schildklierafwijkingen leiden mogelijk tot paresthesieën:

Migraine
Een aantal vormen van migraine gaan ook gepaard met de tintelingen en gevoelloosheid.

Neurologische aandoeningen
Bij een aantal (neurologische) aandoeningen ontstaat zenuwschade, wat leidt tot het symptoom:

Ondervoeding en een vitaminetekort
Paresthesieën komen ook voor bij ondervoeding en een vitaminetekort.

Syndromen
Een syndroom tast meerdere lichaamsstructuren aan; deze zorgen mogelijk eveneens voor compressie op zenuwen:

Wervelkolomaandoeningen of ruggenmergschade
Bij wervelkolomaandoeningen of schade aan het ruggenmerg komen paresthesieën ook tot uiting.

Andere aandoeningen
Diverse andere aandoeningen en medische behandelingen veroorzaken mogelijk paresthesieën:

Medicijnen veroorzaken mogelijk de gevoelsstoornis / Bron: Stevepb / PixabayMedicijnen veroorzaken mogelijk de gevoelsstoornis / Bron: Stevepb / Pixabay
Omgevingsfactoren
Diverse omgevingsfactoren leiden eveneens tot paresthesieën:

Risicofactoren van beknelde zenuw of druk op zenuw

Sommige factoren verhogen het risico op een beknelde zenuw waardoor de paresthesieën tot stand komen:
  • diabetes: Bij diabetici (mensen met suikerziekte) ontstaat soms schade aan de zenuwen (diabetische neuropathie).
  • geslacht: Vrouwen hebben meer kans op het carpaletunnelsyndroom, mogelijk door een kleiner zenuwkanaal.
  • langdurige bedlegerigheid: Wanneer patiënten langdurig in dezelfde positie blijven liggen, verhoogt dit de druk op zenuwen, waardoor het risico op paresthesieën stijgt.
  • obesitas: Extra gewicht zet druk op de zenuwen
  • overmatig gebruik: Herhaalde bewegingen van de handen, ellebogen of voeten, verhogen de kans op een beknelde zenuw, tintelingen en zenuwschade.
  • reumatoïde artritis: Bij reumatoïde artritis ontstaat een ontsteking van de gewrichten en organen. Hierdoor ontstaat mogelijk eveneens druk op de zenuwen in de gewrichten.
  • schildklierziekte: Een schildklieraandoening verhoogt het risico op het carpaletunnelsyndroom.
  • zwangerschap: Bij een zwangerschap komt een vrouw bij en is er meer vocht in het lichaam, wat leidt tot een zwelling en druk op de zenuwen.

Symptomen: Tintelingen in ledematen

Een patiënt ervaart tintelingen (prikkelingen, kriebelingen) en dit vooral in de ledematen (armen, handen en/of vingers en benen, voeten en/of tenen), al is dit ook elders in het lichaam mogelijk. Gevoelsstoornissen (een verdoofd gevoel, gevoelloosheid of een verminderd gevoel), een brandend, jeukend of prikkelend gevoel, een ‘slapend gebied’ en een warme of koude huid gaan nog gepaard met paresthesieën. Sommige patiënten omschrijven dit gevoel als ‘een gevoel van het prikken van spelden en naalden’. Pijn (bijvoorbeeld pijn aan de vinger) is al dan niet aanwezig bij paresthesieën. Deze symptomen zijn tijdelijk, constant of intermitterend (met tussenpozen). Daarnaast blijven deze symptomen soms op dezelfde locatie aanwezig, terwijl ze zich bij anderen verspreiden naar andere lichaamsgebieden of verder uitstralen.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De arts bevraagt de patiënt eerst over de mogelijke oorzaak, de ernst, de frequentie en de duur van e symptomen. Hij overloopt met de patiënt bovendien de medische geschiedenis. Daarnaast is een lichamelijk en neurologisch onderzoek vereist.

Soms is een bloedonderzoek nodig, vooral bij een infectie / Bron: Frolicsomepl / PixabaySoms is een bloedonderzoek nodig, vooral bij een infectie / Bron: Frolicsomepl / Pixabay
Diagnostisch onderzoek
Afhankelijk van de aanwezige symptomen en het lichamelijk en neurologisch onderzoek, zet de arts nog één of meer diagnostische onderzoeken in:
  • een bloedonderzoek (vooral nuttig bij een infectie)
  • een echografie: Een echografie is inzetbaar om afbeeldingen van het lichaam te produceren. Hierdoor is de arts in staat om lichaamsdelen in detail te bekijken.
  • een elektromyografie (EMG): Bij dit onderzoekt meet de arts de elektrische activiteit van de zenuwen en spieren
  • een MRI-scan: Dit beeldvormend onderzoek is nuttig om verschillende aandoeningen met zenuwcompressie of zenuwschade op te sporen (zoals bijvoorbeeld bij het carpaletunnelsyndroom)
  • een zenuwgeleidingsonderzoek: De arts meet hierbij hoe snel zenuwimpulsen in de spieren terechtkomen.

Behandeling van stoornis in gevoelswaarneming

Zelfzorg

Acupunctuur en massage bieden een verlichting van de symptomen bij een aantal patiënten. Zelfmassage met aromatische oliën is soms eveneens nuttig. Loszittende kledij en niet te geknelde schoenen helpen ook.

Professionele medische zorg

De arts behandelt de onderliggende aandoening die paresthesieën met zich meebrengen. De behandelingen zijn toegespitst op rust en braces, fysiotherapie, medicijnen en tot slot chirurgie.

Rust en braces
Bij een beknelde zenuw is rust het beste advies. De weefsels moeten immers genezen bij een zenuwcompressie. Af en toe is hiervoor een brace nodig. Een polssteun immobiliseert bijvoorbeeld de polsen bij een patiënt met het carpaletunnelsyndroom. Het langdurig gebruik van een brace veroorzaakt echter andere gezondheidsproblemen, en daarom moet de patiënt steeds het advies van een arts inwinnen bij het dragen van dit hulpmiddel.

Fysiotherapie
De patiënt volgt op advies van een arts mogelijk fysiotherapie. Onder leiding van de fysiotherapeut versterkt de patiënt namelijk de spieren die de aangetaste zenuw omringen. Sterkere spieren verlichten de weefselcompressie en verminderen de kans op een terugkeer van paresthesieën. Bovendien verbeteren verstevigde spieren de flexibiliteit, het bewegingsbereik en de mobiliteit.

Medicijnen
Een aantal medicijnen verlichten de pijn, zoals ibuprofen en naproxen. Soms past de arts steroïdinjecties toe in het getroffen gebied. Deze injecties verminderen de symptomen van pijn, zwelling en ontsteking. Voor fibromyalgie schrijft de arts aparte medicijnen voor, zoals pregabaline (Lyrica) of duloxetine (Cymbalta).

Chirurgie
Wanneer de behandelingen voor paresthesieën niet effectief zijn, is een operatie nodig om de beknelde zenuw te verhelpen. Hierbij kijkt de arts naar de oorzaak van de stoornis in de gevoelswaarneming, en zet hij hiervoor de juiste chirurgische techniek in.

Preventie van stoornis in gevoelswaarneming

In een aantal gevallen zijn paresthesieën niet te voorkomen, maar soms is het risico wel te verminderen. Een ergonomische houding is nodig om onnodige druk op de zenuwen te voorkomen. Daarnaast is het belangrijk om zo vaak mogelijk van positie te veranderen, zodat de zenuwcompressie niet tot stand komt. Herhaalde bewegingen zijn afgeraden. Is dit niet mogelijk, dan zijn voldoende pauzes noodzakelijk. Verder is een goed lichaamsgewicht nodig om overbelasting te voorkomen. Tot slot is lichaamsinspanning nodig voor het verkrijgen van sterke en gezonde spieren.

Prognose van gevoelsstoornis

Een kortstondig beknelde zenuw veroorzaakt normaalgesproken geen permanente schade. Een aanhoudend beknelde zenuw leidt echter tot permanente schade, chronische pijn en een verlies van functie of en verlies van gevoel.
© 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Tintelende voeten en tintelende handen: mogelijke oorzakenTintelende voeten en tintelende handen: mogelijke oorzakenHeel veel mensen hebben bij tijd en wijle last van tintelende handen en/of tintelende voeten. Deze tintelende sensatie i…
Wat als je voet, been of hand slaapt? Tips bij tintelingenWat als je voet, been of hand slaapt? Tips bij tintelingenAls je te lang in dezelfde houding ligt of zit, dan krijg je te maken met een tintelend gevoel in de ledematen. We kenne…
Tinteling binnenzijde onderarm en pink: zenuw telefoonbotjeTinteling binnenzijde onderarm en pink: zenuw telefoonbotjeJe tegen de achterkant van de arm stoten, kan door de lokale zenuw tintelingen of een vervelend pijnlijk gevoel geven. H…
Mijn lichaam tintelt: een overgevoelig lichaamMijn lichaam tintelt: een overgevoelig lichaamEen tintelend gevoel in je lichaam kan erg vervelend zijn. Je kunt je moe en slap voelen als je het gevoel overkomt van…
Doof en tintelend gevoel in het gezicht: wat kan het zijn?Doof en tintelend gevoel in het gezicht: wat kan het zijn?Een klacht dat veel mensen treft is het hebben van een doof, tintelend en soms slapend of duizelig gevoel in het hoofd,…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Granderboy / Pixabay
  • Geraadpleegd op 11 augustus 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Paresthesia Information Page, https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Paresthesia-Information-Page
  • Paresthesia: Causes, Symptoms, Diagnosing & Treatment, https://www.disabled-world.com/health/neurology/paresthesia.php
  • What is paresthesia? Causes and symptoms, http://www.medicalnewstoday.com/articles/318845.php
  • What Is Paresthesia?, http://www.healthline.com/health/paresthesia
  • What Is Paresthesia?, http://www.webmd.com/brain/paresthesia-facts
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures / Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb / Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Frolicsomepl / Pixabay

Reageer op het artikel "Paresthesieën: Tintelingen in ledematen door druk op zenuw"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-08-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!