InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hypokaliëmie: Tekort aan kalium in het bloed

Hypokaliëmie: Tekort aan kalium in het bloed

Hypokaliëmie: Tekort aan kalium in het bloed Hypokaliëmie is de medische term voor een laag kaliumgehalte in het bloed. Kalium is een mineraal (elektrolyt) in het lichaam dat essentieel is voor de goede werking van zenuw- en spiercellen, vooral hartspiercellen. Normaal gezien bedraagt het kaliumgehalte in het bloed 3,6-5,2 millimol per liter (mmol/L). Een milde daling van het kaliumgehalte veroorzaakt slechts milde symptomen. Een zeer laag kaliumgehalte (minder dan 2,5 mmol/L) is echter levensbedreigend en vraagt ​​dringend medische hulp. Diverse aandoeningen en het gebruik van bepaalde geneesmiddelen verhoogt de kans op het krijgen van hypokaliëmie.

Oorzaken hypokaliëmie: Gebruik van geneesmiddelen en aandoeningen

Kalium is nodig voor de goede werking van de cellen in het lichaam. Dit krijgen mensen binnen via de voeding. De nieren verwijderen overtollig kalium via het urinesysteem om een ​​juiste balans van de mineralen in het lichaam te houden.

Gebruik van bepaalde geneesmiddelen

Bepaalde geneesmiddelen veroorzaken hypokaliëmie. Deze omvatten antibiotica, laxeermiddelen (geneesmiddelen bij obstipatie) (veroorzaakt diarree) en diuretica. Diuretica zijn vochtafdrijvende geneesmiddelen waardoor de patiënt meer plast. Dit schrijft de arts voor bij de behandeling van hartfalen (slecht rondpompen van bloed door het hart) en een hoge bloeddruk (hypertensie).

Aandoeningen

Bij enkele onderliggende aandoeningen verschijnt hypokaliëmie eveneens. Dit is eveneens het geval bij patiënten met aids, de ziekte van Cushing, leukemie, foliumzuurdeficiëntie (tekort aan foliumzuur), primair aldosteronisme, eetstoornissen (zoals anorexia nervosa (eetstoornis met obsessief bezig zijn met voeding en gewicht, een vervormd lichaamsbeeld en fysieke en psychische symptomen) en boulimie: oncontroleerbare vreetbuien en compenserend gedrag), een chronische nieraandoening, diabetische ketoacidose (complicatie van diabetes mellitus) en een laag magnesiumgehalte in het bloed. Primair aldosteronisme is ook gekend als "het syndroom van Conn" of "hyperaldosteronisme". De bijnieren maken te veel van het hormoon aldosteron aan. Dit hormoon regelt de zout- en waterhuishouding in het lichaam, en bijgevolg ook de bloeddruk. Door een teveel aan aldosteron ontstaat een (soms ernstig) verhoogde bloeddruk (maligne hypertensie). De oorzaak van deze aandoening is een adenoom (meestal goedaardige klierweefselgezwel) in één of beide bijnieren. Maar ook een sterke vergroting (hyperplasie) van één of beide bijnieren is mogelijk. De symptomen bij primair aldosteronisme omvatten spierzwakte, polydipsie (veel drinken), polyurie (grote hoeveelheden plassen), algemene vermoeidheid, een versnelde hartslag (tachycardie) en tintelingen (paresthesieën).

Alcoholmisbruik veroorzaakt soms een tekort aan kalium in het bloed / Bron: Jarmoluk, PixabayAlcoholmisbruik veroorzaakt soms een tekort aan kalium in het bloed / Bron: Jarmoluk, Pixabay
Andere oorzaken
Daarnaast leiden alcoholmisbruik, diarree, braken, overmatig zweten (hyperhidrose) eveneens tot een tekort aan kalium in het bloed. Patiënten die bariatrische chirurgie (operatie met als doel om ernstig overgewicht te behandelen) hebben ondergaan, lopen een verhoogd risico op een tekort aan kalium in het bloed.

Symptomen tekort aan kalium in het bloed

Vaak veroorzaakt een kleine daling van de kaliumspiegel in het bloed geen symptomen, of anders zijn deze slechts mild. Deze milde symptomen omvatten constipatie, hartkloppingen (de medische term hiervoor is "palpitaties"), spierbeschadiging, spierzwakte of krampen, tintelingen of gevoelloosheid (bijvoorbeeld in de voeten of handen) en vermoeidheid. Bij een grote daling in het kaliumniveau van het bloed ontstaan hartritmestoornissen, vooral bij patiënten met hart- en vaataandoeningen. De patiënt is hierdoor licht in het hoofd wat resulteert in flauwvallen. Door een zeer laag kaliumgehalte valt de hartfunctie soms uit.

Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Diagnose en onderzoeken

Het kaliumgehalte in het bloed valt op te sporen met een eenvoudig bloedonderzoek. Daarnaast voert de arts indien nodig een elektrocardiografie (ECG: hartfilmpje) uit. Dit radiografisch onderzoek is nodig om het elektrische activiteit van het hart te meten.

Behandeling aandoening

Zelfzorg

Diverse voedingssupplementen met kalium zijn via het Internet vrij beschikbaar. Voorts zijn bepaalde voedingsmiddelen rijk aan kalium waardoor een te laag kaliumgehalte in het bloed te voorkomen valt. Deze voedingsmiddelen zijn onder andere:

Professionele medische zorg

Bij milde symptomen schrijft de arts orale kaliumpillen voor. Oraal wil zeggen dat de patiënt deze inneemt via de mond. Bij ernstige symptomen is een intraveneuze toediening vereist. Hierbij krijgt de patiënt kalium in een ader toegediend. Soms zijn diuretica nodig voor de patiënt. De arts schrijft dan speciale kaliumsparende medicatie voor waardoor kalium in het lichaam blijft. Ook het dagelijks innemen van extra kalium is mogelijk aanbevolen.

Prognose te weinig kalium in het bloed

Kaliumsupplementen verhelpen meestal het probleem. Wanneer de patiënt geen behandeling krijt, daalt het kaliumniveau ernstig wat leidt tot hartritmestoornissen. Hieraan komt de patiënt te overlijden.

Complicaties verlaagd kaliumgehalte in het bloed

In ernstige gevallen ontwikkelt de patiënt een levensbedreigende verlamming. Dit komt vaker als er teveel schildklierhormoon in het bloed aanwezig is. Dit is dan gekend als "thyrotoxische periodieke verlamming".

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Te hoog kalium in bloed (hyperkaliëmie): symptomen & oorzaakTe hoog kalium in bloed (hyperkaliëmie): symptomen & oorzaakBoven de 5,0 millimol per liter (mmol/l) is er sprake van hyperkaliëmie (een te hoog kaliumgehalte in het bloed). De nor…
Kalium: tekort of teveelKalium: tekort of teveelKalium is een mineraal dat het lichaam nodig heeft om de vochtbalans op peil te houden. Een tekort, maar ook een teveel…
Kaliumtekort: symptomen en behandeling van tekort aan kaliumKaliumtekort: symptomen en behandeling van tekort aan kaliumDe medische benaming van een kaliumtekort is hypokaliëmie. Een kaliumtekort kan vooral optreden als je veel moet braken…
Hyperkaliëmie: een teveel aan kaliumKalium is een van de belangrijke zouten die het lichaam nodig heeft voor een gezonde werking. Ook is kalium van groot be…
Hypokaliëmie: een tekort aan kaliumKalium is een van de belangrijke zouten die het lichaam nodig heeft voor een gezonde werking. Ook is kalium van groot be…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Stevepb, Pixabay
  • Low Potassium (Hypokalemia), http://www.emedicinehealth.com/low_potassium/article_em.htm, geraadpleegd op 29 mei 2016
  • Low Potassium (cont.), http://www.emedicinehealth.com/low_potassium/page2_em.htm, geraadpleegd op 29 mei 2016
  • Low potassium level, https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000479.htm, geraadpleegd op 29 mei 2016
  • Low potassium (hypokalemia) Causes, http://www.mayoclinic.org/symptoms/low-potassium/basics/causes/sym-20050632, geraadpleegd op 29 mei 2016
  • Low potassium (hypokalemia) Defintion, http://www.mayoclinic.org/symptoms/low-potassium/basics/definition/sym-20050632, geraadpleegd op 29 mei 2016
  • Low potassium (hypokalemia) When to see a doctor?, http://www.mayoclinic.org/symptoms/low-potassium/basics/when-to-see-doctor/sym-20050632, geraadpleegd op 29 mei 2016
  • Cursus Medische Wetenschappen, opleiding Medical Management Assistant, academiejaar 2012-2013, Thomas More Turnhout, docente: Dr. Hilde Vandenhoudt, digitale editie dus geen paginanummer beschikbaar
  • Signs & Symptoms of Low Potassium Levels in the Blood, http://www.livestrong.com/article/24100-signs-symptoms-low-potassium/, geraadpleegd op 29 mei 2016
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Hypokaliëmie: Tekort aan kalium in het bloed"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 05-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Bloedaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!