InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Maligne hypertensie: Zeer hoge bloeddruk met orgaanschade

Maligne hypertensie: Zeer hoge bloeddruk met orgaanschade

Maligne hypertensie: Zeer hoge bloeddruk met orgaanschade Maligne hypertensie (versnelde hypertensie) is een aandoening die een zeer hoge bloeddruk met zich meebrengt. Deze hoge bloeddruk komt plotseling op en de symptomen die hiermee gepaard gaan, verergeren snel. Progressieve nierproblemen, oogproblemen en problemen met het bewustzijn zijn slechts enkele kenmerken van deze potentieel levensbedreigende ziekte die de organen beschadigt. Een combinatie van bloeddrukverlagende en andere medicijnen zijn inzetbaar bij deze medische noodsituatie. Maligne hypertensie kent een variabele prognose; een snelle behandeling geeft namelijk meestal betere resultaten terwijl een uitgestelde behandeling veelal leidt tot permanente schade aan bepaalde organen (vooral de nieren).

Epidemiologie aandoening

Vooral jongvolwassenen zijn getroffen, vooral Afro-Amerikaanse mannen. Ongeveer 1% van de patiënten met een geschiedenis van een hoge bloeddruk (hypertensie) ontwikkelt deze levensbedreigende aandoening. Mensen met een lagere economische status zijn vaker getroffen door de ziekte. Een slechte toegang tot de gezondheidszorg verhoogt namelijk het risico op maligne hypertensie. De gemiddelde leeftijd bij presentatie bedraagt veertig jaar. Mannen zijn tot slot vaker dan vrouwen aangetast door maligne hypertensie.

Soms veroorzaakte een zwangerschap een gevaarlijk hoge bloeddruk / Bron: PublicDomainPictures, PixabaySoms veroorzaakte een zwangerschap een gevaarlijk hoge bloeddruk / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Oorzaken maligne hypertensie

De aandoening treft een klein aantal patiënten met een hoge bloeddruk. Het komt ook voor bij:

Symptomen aan hersenen, nieren en ogen

Maligne hypertensie beschadigt vele organen, waardoor vooral problemen met de hersenen, nieren en ogen optreden.

Pijn op de borst is één van de mogelijke symptomen van maligne hypertensie / Bron: Pexels, PixabayPijn op de borst is één van de mogelijke symptomen van maligne hypertensie / Bron: Pexels, Pixabay
Algemene symptomen
Bij de ziekte komen volgende algemene symptomen mogelijk tot stand:

Hersenen

De patiënt loopt namelijk ook een hoog risico op het ontwikkelen van cerebraal oedeem (zwelling in de hersenen) en een bloeding in de hersenen, met hypertensieve encefalopathie als gevolg.

Symptomen van hypertensieve encefalopathie zijn onder meer:

Nieren

Een verminderde urineproductie oligurie, nierproblemen en nierfalen zijn potentiële niergerelateerde tekenen van maligne hypertensie

Ogen
Een wazig gezichtsvermogen, andere problemen met het gezichtsvermogen en zelfs blindheid treden op door oogcomplicaties bij deze ernstige aandoening.

De patiënt krijgt een grondig oogonderzoek / Bron: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)De patiënt krijgt een grondig oogonderzoek / Bron: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

Maligne hypertensie is een medische noodsituatie. Wanneer de arts de bloeddruk meet, bemerkt hij een extreem hoge bloeddruk (hypertensie) waarbij de diastolische bloeddruk > 120 mmHg is of de systolische bloeddruk > 220 mm Hg is. De diastolische bloeddruk komt van de druk die in het bloedvat aanwezig is als het hart zich ontspant. De systolische bloeddruk meet de druk die in het bloedvat aanwezig is wanneer het hart samentrekt. Bij het inspecteren van het lichaam, identificeert de arts een zwelling in de onderbenen en voeten. Hij gebruikt daarnaast zijn stethoscoop om te luisteren naar de hart- en ademgeluiden. Dit onderzoek, gekend als een auscultatie, onthult abnormale hartgeluiden en een vochtophoping in de longen. Voorts wijst het lichamelijk onderzoek nog op duidelijk veranderingen in het denken, het gevoel en de reflexen.

Oogonderzoek

Een oogonderzoek is ook nodig want dit onthult volgende wijzigingen:
  • bloedingen van het netvlies (achterste deel van het oog)
  • een vernauwing van de bloedvaten in het netvlies
  • een zwelling van de oogzenuw door een verhoogde hersendruk (stuwingspapil)
  • andere netvliesproblemen

Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Diagnostisch onderzoek
Nierfalen ontstaat mogelijk als gevolg van maligne hypertensie. Daarom moet de arts een arteriële bloedgasanalyse, een BUN-test (bloedureumstikstof), een creatininetest en een urineonderzoek uitvoeren. Dit onthult proteïnurie (verhoogd eiwitgehalte in het bloed) en hematurie (bloed in de urine). Een thoraxfoto (röntgenfoto van de borstkas) toont de vochtophoping in de longen en een vergroot hart (cardiomegalie). Een uitgebreid bloedonderzoek is nodig; dit toont soms uremie (verhoogd ureumgehalte in het bloed). Andere nodige beeldvormende onderzoeken zijn een CT-scan van de hersenen en een elektrocardiografie (hartfilmpje).

Differentiële diagnose

De differentiële diagnoses voor maligne hypertensie zijn:

Een medicamenteuze behandeling is nodig bij maligne hypertensie / Bron: Stevepb, PixabayEen medicamenteuze behandeling is nodig bij maligne hypertensie / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling van gevaarlijk verhoogde bloeddruk

Een ziekenhuisverblijf is nodig totdat de ernstige hoge bloeddruk onder controle is. De patiënt krijgt intraveneus (via een ader) medicijnen om de bloeddruk te verlagen. Diuretica (plaspillen) zijn medicijnen die de arts inzet voor het verminderen van de vochtophoping in de longen. Daarnaast zijn hartmedicijnen nodig die het hart beschermen wanneer de patiënt tekenen van hartschade vertoont. Nadat de ernstige hoge bloeddruk onder controle is, neemt de patiënt bloeddrukverlagende geneesmiddelen via de mond. Soms moet de arts de dosis wijzigen of andere aanpassingen doen want een hoge bloeddruk is niet altijd eenvoudig onder controle te krijgen.

Prognose van zeer hoge bloeddruk

Veel lichaamssystemen lopen gevaar door de extreme stijging van de bloeddruk. Zo ontstaat mogelijk schade aan de hersenen, de ogen, de bloedvaten, het hart en de nieren. De bloedvaten van de nieren zijn fragiel waardoor de patiënt mogelijk permanent te maken krijgt met nierfalen. Dialyse (apparaat dat afvalstoffen verwijdert uit het bloed) is dan een mogelijke behandelingsoptie. Een snelle behandeling voorkomt permanente problemen als gevolg van maligne hypertensie.

Complicaties: Orgaanschade

Wanneer de patiënt niet onmiddellijk een behandeling krijgt voor maligne hypertensie, ontstaan mogelijk ernstige en zelfs levensbedreigende complicaties. Volgende complicaties verschijnen mogelijk als gevolg van maligne hypertensie:
  • hersenbeschadiging, zoals een beroerte of epileptische aanvallen
  • progressief nierfalen
  • permanente blindheid
  • schade aan het hart, zoals een aortadissectie, een hartinfarct, angina pectoris (pijn op de borst als gevolg van vernauwde bloedvaten of verzwakte hartspier), hartritmestoornissen
  • vochtophoping in de longen (longoedeem)

Zonder effectieve behandeling komt ongeveer 80-90% van de patiënten binnen het jaar te overlijden door orgaanschade, zoals bijvoorbeeld een myocardinfarct, een beroerte of hartfalen (slecht rondpompen van bloed door het hart).

Preventie versnelde hypertensie

Het is belangrijk om regelmatig de bloeddruk te laten controleren, zeker wanneer een patiënt lijdt aan hypertensie. Moet de patiënt medicatie innemen, dan volgt hij het medicatieschema zorgvuldig op. Daarnaast nuttigt de patiënt een gezonde voeding met weinig zout en vet.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hypertensie: gevaren en behandelingHypertensie: gevaren en behandelingHypertensie is vaak aanwezig, zonder dat het meteen wordt opgemerkt. Als hoge bloeddruk langdurig aanwezig is, kan dat o…
Hoge bloeddruk: Symptomen, oorzaken en medicijnenHoge bloeddruk: Symptomen, oorzaken en medicijnenIedereen weet inmiddels dat een te hoge bloeddruk erg schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Maar waarom was dat ook al…
Nierhypertensie: Hoge bloeddruk door slagader(s) van nierenNierhypertensie: Hoge bloeddruk door slagader(s) van nierenRenale hypertensie (renovasculaire hypertensie, nierhypertensie) is een aandoening waarbij de bloedvaten vernauwen die b…
Hypertensie: verschillende soortenHypertensie is een vervelende aandoening omdat achterliggende oorzaken slecht in 5% van de gevallen worden gevonden. De…
Pulmonale hypertensiePulmonale hypertensieDe Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek heeft aan het VU medisch centrum een Vidi-subsidie toegekend…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bykst, Pixabay
  • Geraadpleegd op 4 maart 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/241640-differential-diagnoses#showall
  • Hypertensive Emergencies, http://patient.info/doctor/hypertensive-emergencies
  • Malignant hypertension, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 800-802
  • Malignant hypertension, http://www.webmd.com/hypertension-high-blood-pressure/guide/what-is-malignant-hypertension#1 en http://www.webmd.com/hypertension-high-blood-pressure/guide/what-is-malignant-hypertension#2
  • Malignant hypertension, https://medlineplus.gov/ency/article/000491.htm
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/241640-overview#showall
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Pexels, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 4: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 5: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 6: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Maligne hypertensie: Zeer hoge bloeddruk met orgaanschade"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 26-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Bloeddrukaandoeningen
Bronnen en referenties: 15
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!