Nierarteriestenose: Vernauwing van slagaders in nieren

Nierarteriestenose: Vernauwing van slagaders in nieren Nierarteriestenose is een medische aandoening waarbij de bloedvaten vernauwen die de nieren voorzien van bloed. Dit leidt uiteindelijk tot een verhoogde bloeddruk, waardoor de patiënt sneller lijdt aan een beroerte of een hartaanval. De symptomen van nierarteriestenose zijn meestal afwezig, maar af en toe kampt de patiënt met onder andere pijn op de borst en duizeligheid. Het volgen van een gezonde levensstijl is nodig, maar soms is dit onvoldoende. De arts zet dan medicatie in al is sporadisch ook een chirurgische ingreep vereist. De aandoening leidt onbehandeld tot slot tot diverse complicaties, zoals nierfalen of een beroerte.

Oorzaken

De nieren regelen de bloeddruk, ze filteren afval uit het bloed en ze maken urine aan. Ze helpen ervoor te zorgen dat het lichaam voldoende zuurstof en bloed heeft. Een vernauwing van de bloedvaten die de nieren voorzien van bloed (nierarteriestenose) verlaagt de hoeveelheid bloed die naar één of beide nieren stroomt. De nieren kunnen hierdoor het afval niet meer goed filteren en overtollige vloeistoffen verwijderen. Door de verminderde bloedstroom stijgt de bloeddruk in het hele lichaam (hypertensie), wat een belangrijke oorzaak is van een beroerte en een hartaanval. Daarnaast treedt door de verhoogde bloeddruk in de nieren (nierhypertensie) ook schade aan het nierweefsel op.

Atherosclerose

Bij circa 90% van de patiënten zijn de vernauwde slagaders in de nieren te wijten aan atherosclerose. Hierbij bouwt plaque (bestaat uit vetten, cholesterol en andere materialen) zich op in de slagaders en blokkeert de bloedstroom. De nierslagaders verharden en vernauwen door de opbouw van plaque. Dit staat bekend als een atherosclerotische renovasculaire ziekte. Ouderen zijn het vaakst getroffen.

Fibromusculaire dysplasie

Ook fibromusculaire dysplasie is een mogelijke oorzaak. Hierbij verdikken spieren en weefsel op de vaatwand en verharden ze tot ringen. De ringen blokkeren uiteindelijk de bloedstroom. Fibromusculaire dysplasie is de belangrijkste oorzaak van een vernauwing van de slagaders in de nieren bij jonge patiënten, meestal vrouwen jonger dan veertig jaar. De oorzaak van deze aandoening is onbekend anno januari 2020.

Andere oorzaken

Sporadisch is nierarteriestenose het resultaat van andere aandoeningen zoals een ontsteking van de bloedvaten (vasculitis), een neurologische aandoening waarbij tumoren ontstaan op zenuwweefsel (neurofibromatose) of een buiktumor die druk uitoefent op de slagaders van de nieren (extrinsieke compressie).

Roken vormt een risicofactor voor nierarteriestenose / Bron: Geralt, PixabayRoken vormt een risicofactor voor nierarteriestenose / Bron: Geralt, Pixabay

Risicofactoren van vernauwing van slagaders in nieren

Het risico op nierarteriesclerose is hoger bij patiënten:

Hoofdpijn komt af en toe tot stand / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn komt af en toe tot stand / Bron: Geralt, Pixabay

Symptomen

De meeste patiënten hebben geen problemen als gevolg van nierarteriestenose. Wanneer toch tekenen verschijnen, zijn deze te wijten aan een verminderde nierfunctie. Deze tekenen bestaan uit:

Diagnose en onderzoeken

Na het bevragen van de symptomen en medische geschiedenis, volgt een lichamelijk onderzoek en een bloeddrukmeting. De arts voert ook een auscultatie van de nieren uit. Hij gebruikt met andere woorden zijn stethoscoop om naar de niergeluiden te luisteren. Bij nierarteriestenose klinken ‘ruisende’ geluiden. Verdere laboratoriumonderzoeken zoals een bloedonderzoek en urineonderzoek zijn nodig om bepaalde eiwitten of andere markers op te sporen en de nierfunctie te evalueren. De eiwitwaarden zijn verhoogd in het bloed, en de nierfunctie is aangetast. De arts zet bovendien mogelijk beeldvormende onderzoeken in zoals een angiografie (radiografisch beeld van de bloedvaten), een CT-angiografie, een MR-angiografie, een Dopplerechografie (meet de bloedstroomsnelheid in de slagaders naar de nier) en/of een nierechografie.

Behandeling van verhoogde bloeddruk

Het eten van een gezonde, evenwichtige voeding is belangrijk / Bron: Jill111, PixabayHet eten van een gezonde, evenwichtige voeding is belangrijk / Bron: Jill111, Pixabay

Zelfzorg

De arts wil de bloeddruk verlagen, omdat hierdoor de nieren ontlast worden. Hiervoor moet de patiënt enkele aanpassingen in de levensstijl doorvoeren, zoals stoppen met roken, regelmatig sporten, stress verminderen, een gezond gewicht bereiken en behouden en/of een gezonde, gevarieerde voeding eten met een beperkte suiker-, vet- en zoutinname, een beperkt gebruik van cafeïne en alcohol.

Professionele medische zorg

Soms werkt dit niet voldoende, en dan schrijft de arts medicijnen voor om de bloeddruk te verlagen. Soms moet de patiënt wel meerdere medicijnen uitproberen alvorens een effectief medicijn gevonden wordt. Vaak voorgeschreven bloeddrukverlagende medicijnen zijn ACE-remmers, bètablokkers, calciumantagonisten en diuretica (plaspillen: vochtafdrijvende geneesmiddelen). Af en toe is een operatie nodig. Bij een percutane angioplastiek gebruikt de arts een ballon of stent om de slagader te openen. Een bypassoperatie maakt een bloedvat aan door rond de blokkade te gaan. Af en toe moet de arts één of beide nieren chirurgisch verwijderen. Deze ingreep staat in medische termen bekend als een ‘nefrectomie’.

Complicaties van nierarteriestenose

Wanneer beide nieren onvoldoende bloedstroom krijgen, ontstaat een verminderde nierfunctie. Dit resulteert in een chronische nierziekte/nierfalen. Een andere complicatie is een kransslagaderziekte. Hierbij ontstaat een vernauwing en verharding van de slagaders die bloed aan het hart leveren. De hoge bloeddruk leidt sneller tot een beroerte (hersenschade veroorzaakt door een gebrek aan bloedtoevoer naar de hersenen). Tot slot leidt nierateriestenose mogelijk tot een perifere vaatziekte. Hierbij ontstaat een verstopping van de bloedvaten waardoor de bloedstroom vanuit het hart naar andere lichaamsdelen geremd is en dan vooral naar de benen.

Preventie van vernauwde nierslagader

Er zijn anno januari 2020 geen specifieke stappen bekend om deze aandoening te voorkomen. Wel is het verstandig om de niergezondheid te verbeteren. Dit is onder andere mogelijk door een gezonde levensstijl na te streven zodat de kans op atherosclerose verlaagt waardoor de nierziekte minder vaak tot uiting komt.

Lees verder

© 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Claudicatio intermittens; oorzaak, symptomen en behandelingClaudicatio of etalagebenen is het optreden van pijnlijke kramp in spieren van het bovenbeen of de kuit door een slechte…
Nierinfarct: Verminderde bloedtoevoer naar nierenNierinfarct: Verminderde bloedtoevoer naar nierenEen nierinfarct is een aandoening waarbij de bloedtoevoer naar de nieren verstoord is. Veel oorzaken zijn bekend voor ee…
Hoge bloeddruk: oorzaken, symptomen, behandelingHoge bloeddruk: oorzaken, symptomen, behandelingBij hypertensie is er sprake van een voortdurende hoge bloeddruk die tot schade kan leiden aan hart en slagaders. Een ho…
Hoge bloeddruk: Symptomen, oorzaken en medicijnenHoge bloeddruk: Symptomen, oorzaken en medicijnenIedereen weet inmiddels dat een te hoge bloeddruk erg schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Maar waarom was dat ook al…

Gebroken bovenarm: symptomen, oorzaken en behandelingGebroken bovenarm: symptomen, oorzaken en behandelingEen gebroken bovenarm of bovenarmfractuur, medisch bekend als een humerusfractuur, veroorzaakt ernstige pijn en verlies…
Humeruskopfractuur: symptomen, oorzaken en behandelingHumeruskopfractuur: symptomen, oorzaken en behandelingEen van de meest voorkomende fracturen (gebroken botten) bij oudere mensen is de zogeheten 'humeruskopfractuur'. Ouderen…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 2 januari 2020:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Atherosclerotic Renal Artery Stenosis—Diagnosis and Treatment, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3127560/
  • Diagnosis and treatment, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/renal-artery-stenosis/diagnosis-treatment/drc-20352782
  • Overview, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/renal-artery-stenosis/symptoms-causes/syc-20352777
  • Renal Artery Stenosis, https://www.niddk.nih.gov/health-information/kidney-disease/renal-artery-stenosis
  • Renal Artery Stenosis, https://www.webmd.com/hypertension-high-blood-pressure/guide/renal-artery-stenosis-symptoms-treatments#1
  • Renal Artery Stenosis, https://www.winchesterhospital.org/health-library/article?id=102700
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Jill111, Pixabay

Reageer op het artikel "Nierarteriestenose: Vernauwing van slagaders in nieren"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 27-01-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Nieraandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!