Vasculitis: Ontsteking van bloedvat door ziekte of medicatie

Vasculitis: Ontsteking van bloedvat door ziekte of medicatie Vasculitis is de medische term voor een ontsteking van de wand van de bloedvaten. Hierdoor verdikken, verzwakken, vernauwen de bloedvaten of ontstaan littekens of uitstulpingen. Als het bloed niet meer (goed) bij de weefsels geraakt, ontstaat orgaan- en weefselschade. Deze ontsteking van de bloedvaatwand komt voor bij vele mogelijke aandoeningen en infecties, of is het gevolg van medicatiegebruik. Doordat diverse lichaamsdelen mogelijk zijn aangetast, ontstaat een zeer variabel klinisch beeld. De behandeling van vasculitis gebeurt veelal met medicijnen. De vooruitzichten voor behandelde patiënten zijn variabel maar meestal is medicatie nodig om de symptomen van de aandoening te verhelpen.

Oorzaken vasculitis

Bij patiënten met vasculitis beschadigt een ontsteking het slijmvlies van de aangetaste bloedvaten, waardoor een vernauwing optreedt (vasoconstrictie), bloedstolsels zich ontwikkelen en/of een verstopping ontstaat. Daardoor is de toevoer van zuurstofrijk bloed naar bepaalde weefsels belemmerd. Hierdoor ontstaat pijn, schade aan nabijgelegen weefsels (necrose). Daarnaast vormen zich mogelijk bloedstolsels (trombose). In zeldzame gevallen ontstaan uitstulpingen in de vaatwand wat leidt tot een aneurysma wanneer deze openscheurt. De specifieke onderliggende oorzaak van vasculitis is niet gekend. Het immuunsysteem van het eigen lichaam valt echter meestal het bloed per toeval aan. De meeste artsen rekenen vasculitis dan ook onder de auto-immuunaandoeningen.

Risicofactoren door ziekte of medicatie

Een infectie, een andere ziekten of medicatiegebruik leiden sneller tot vasculitis.

Aandoeningen en infecties

Vasculitis komt tot stand bij onder andere volgende aandoeningen en infecties:

Medicatie

Soms leidt een allergische reactie op medicatie ook tot vasculitis. Voorbeelden hiervan zijn

Indeling

De meest gebruikte indeling van vasculitis is gebaseerd op de grootte van het aangetaste bloedvat. Vasculitis treft namelijk:
  • de slagaders (bezorgen bloed van het hart aan de organen van het lichaam) en de zijtakken van de slagaders,
  • de aders (bezorgen bloed terug aan het hart) of
  • de haarvaten (capillairen: kleine bloedvaten die de kleine slagaders en aders verbinden).

Veranderingen van bloedstroom

Een ontsteking aan een bloedvat resulteert in één van volgende problemen:
  • vernauwing: Het bloed geraakt moeilijker door het bloedvat
  • afsluiting: Het bloed geraakt niet door het bloedvat.
  • uitstulping: een uitgerekt en verzwakt bloedvat leidt tot een uitstulping, beter bekend als een aneurysma. Een gebarsten aneurysma veroorzaakt gevaarlijke bloedingen in het lichaam.

Symptomen bloedvatontsteking

De patiënt krijgt éénmalig of meermaals te maken met een bloedvatontsteking. De symptomen van vasculitis variëren, maar de meest voorkomende symptomen omvatten koorts, gewrichtspijn, vermoeidheid, nachtzweten, brandende voeten, gewichtsverlies, een acute buik (plots ernstige buikpijn), een zwelling en een algemeen ziek gevoel (malaise). Vaak verschijnen deze tekenen voordat schade aan de organen optreedt. Daarna treft vasculitis mogelijk diverse lichaamsgebieden waardoor de milde tot ernstige symptomen sterk variabel zijn. Vasculitis treft mogelijk volgende lichaamsstructuren:
  • de gewrichten
  • de huid
  • de lever
  • de longen
  • de neus-keel-oor
  • de nieren
  • de ogen
  • de spieren
  • het hart
  • het zenuwstelsel

Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Diagnose en onderzoeken van ontstoken bloedvat

Door de grote verscheidenheid van symptomen en betrokken lichaamssystemen, is een uitgebreid vraaggesprek en een grondig lichamelijk onderzoek nodig alvorens de arts in staat is om de diagnose van het type vasculitis vast te stellen. Één of meer beeldvormende- en andere diagnostische onderzoeken zijn nodig bij een vermoeden van vasculitis:

Medicatie stopzetten of wijzigen of juist medicatie toedienen is nodig bij vasculitis / Bron: Stevepb, PixabayMedicatie stopzetten of wijzigen of juist medicatie toedienen is nodig bij vasculitis / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling ontsteking van bloedvaten

Sommige typen van vasculitis verbeteren spontaan en dan is een behandeling niet vereist. Neemt de patiënt reeds medicatie die mogelijk een uitlokkende factor is, dan besluit de arts deze medicijnen stop te zetten of vervangt hij deze door andere geneesmiddelen. Is een ziekte mogelijk de oorzaak van vasculitis, dan zet de arts een intensieve behandeling met corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmende medicijnen) en/of immunosuppressiva (geneesmiddelen die het immuunsysteem onderdrukken) en/of andere geneesmiddelen in. Een onderliggende bacteriële infectie behandelt de arts met antibiotica. De duur van de behandeling is tot slot variabel.

Prognose bloedvatontsteking

Zijn de inwendige organen aangetast, dan is de prognose veelal slechter dan wanneer enkel de huid getroffen is. Hierbij spelen ook wel andere factoren een rol, zoals de algemene gezondheid van de patiënt en de eventueel aanwezige aandoening. Wanneer meerdere organen getroffen zijn, dan ontstaan soms levensbedreigende complicaties waardoor een patiënt komt te overlijden. Bij symptomen die enkel aan de huid optreden, verdwijnen de klachten na de behandeling meestal binnen enkele dagen tot maanden, afhankelijk van de aanwezige symptomen en de effectiviteit van de behandeling.

Lees verder

© 2017 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Ziekte van Wegener: Symptomen, oorzaken en behandelingDe Ziekte van Wegener is een auto-immuunziekte, waarbij er in het gehele lichaam ontstekingen ontstaan. Longen, gewricht…
Longinfarct: Afsterven longweefsel door afsluiting slagaderLonginfarct: Afsterven longweefsel door afsluiting slagaderBij een longinfarct sterft longweefsel af na een afsluiting van de slagaderen naar het aangetaste deel. De bloedvoorzien…
Ziekte van Wegener of GPA: oorzaken, symptomen, behandelingZiekte van Wegener of GPA: oorzaken, symptomen, behandelingBij GPA (granulomatose met polyangiitis), voorheen de ziekte van Wegener genoemd, is er sprake van ontstoken bloedvaten…
Gezondheidsproblemen bij de hond: leverGezondheidsproblemen bij de hond: leverDe symptomen van een ziekte aan de lever verschillen enorm per hond. De lever zal altijd functioneren tot het uiterste.…

Hygroma colli: Goedaardig gezwel in hals bij foetus of babyHygroma colli: Goedaardig gezwel in hals bij foetus of babyOngeveer 0,2 tot 3% van alle foetussen en baby’s lijdt aan hygroma colli. Dit zijn abnormale met vocht gevulde blaasjes…
Adenovirusinfectie: Symptomen aan luchtwegen en ogenAdenovirusinfectie: Symptomen aan luchtwegen en ogenAdenovirussen zijn een groep zeer besmettelijke virussen die vaak voorkomen bij kinderen. Niet altijd presenteert een pa…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 1 april 2017:
  • Causes, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vasculitis/basics/causes/con-20026049
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Definition, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 548-549
  • Forms of Vasculitis, http://www.vasculitisfoundation.org/education/forms/
  • Symptoms, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vasculitis/basics/symptoms/con-20026049
  • SYSTEMIC INFLAMMATORY VASCULITIS, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 548-549
  • VASCULITIS (see also p. 548), boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 1263
  • Vasculitis, http://www.kidney.org.uk/help-and-info/medical-information-from-the-nkf-/kidney-diseases-index/medical-info-kidney-disease-vasc/
  • Vasculitis, http://www.nhs.uk/conditions/vasculitis/Pages/Introduction.aspx
  • Vasculitis, https://cibliga.be/wat-zijn-cib/vasculitis/
  • Vasculitis, https://medlineplus.gov/vasculitis.html
  • Vasculitis, https://rarediseases.org/rare-diseases/vasculitis/
  • Vasculitis, https://www.uzleuven.be/nl/vasculitis
  • Vasculitis: Causes, Symptoms and Treatments, http://www.medicalnewstoday.com/articles/189281.php
  • Wat is vasculitis, https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/vasculitis/
  • Afbeelding bron 1: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 01-04-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 18
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.