InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Purpura van Henoch-Schönlein: Ontsteking van bloedvaten

Purpura van Henoch-Schönlein: Ontsteking van bloedvaten

Purpura van Henoch-Schönlein: Ontsteking van bloedvaten Henoch-Schönlein purpura is een bloedvataandoening. Kenmerkend aan de auto-immuunaandoening zijn de paarsrode vlekken op de huid die veroorzaakt zijn door de onderhuidse huidbloedingen (purpura). Deze bloedingen treden eveneens op in de nieren, de darmen en de gewrichten en veroorzaken daar ook symptomen. Deze ziekte, die vooral optreedt bij kinderen, is meestal vrij onschuldig waarbij de patiënt veelal spontaan herstelt. Eventueel zet de arts medicijnen in of start hij andere therapieën op. De vooruitzichten van patiënten met dit syndroom zijn tot slot in de meeste gevallen uitstekend. De Duitse artsen E. Henoch (1820–1910) en J. Schönlein (1793–1864) beschreven de ziekte voor het eerst in de negentiende eeuw.

Synoniemen purpura van Henoch-Schönlein

Purpura van Henoch-Schönlein (HSP) zijn eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • anafylactoïde of allergische purpurea
  • essentiële atrombopenische purpura
  • IgA Vasculitis (IgAV)
  • reumatische purpura

Epidemiologie bloedvataandoening

De prevalentie van HSP bedraagt ongeveer 3-20 patiënten per 100.000 inwoners. De minste patiënten zijn te vinden in Noorwegen terwijl mensen uit het Verenigd Koninklijk het vaakst kampen met Henoch-Schönlein purpura. Het syndroom komt vooral voor bij kinderen tussen de vier en elf jaar, maar het treft patiënten van alle leeftijden. Henoch-Schönlein purpura komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes. Bij volwassenen is dit omgekeerd. Vooral in het voorjaar en de herfst presenteren patiënten zich met de symptomen. Tot slot zijn mensen met een blanke huidskleur vaker getroffen door HSP dan mensen met een donkere huidskleur.

Oorzaken: Auto-immuunaandoening met ontsteking van bloedvaten

Henoch-Schönlein is het gevolg van een abnormale reactie van het immuunsysteem wat resulteert in een ontsteking in de microscopische bloedvaten in de huid. Deze vorm van vasculitis tast de bloedvaten in de gewrichten, de nieren of de darmen aan. Het is onduidelijk waarom deze auto-immuunaandoening precies optreedt. Mogelijke risicofactoren zijn insectenbeten, vaccinaties (tyfus, paratyfus, cholera, mazelen (virale infectieziekte die gepaard gaat met symptomen aan de ogen (oogbindvliesontsteking) en een huiduitslag) en gele koorts (tropische virale infectieziekte met griepachtige symptomen en geelzucht)), het gebruik van verschillende geneesmiddelen (ampicilline, erytromycine, penicilline, kinidine, kinine, losartan en cytarabine), blootstelling aan kou, paardenserum en bepaalde voedingsproducten.

Symptomen aan huid, gewrichten, maag en darmen en nieren

Bloedingen

Bloedingen zoals uit de neus en in de testikels komen af en toe voor.

Netelroos ((jeukende) bultjes op de huid) komt soms tot stand / Bron: Hans, PixabayNetelroos ((jeukende) bultjes op de huid) komt soms tot stand / Bron: Hans, Pixabay
Huid
Veel patiënten met deze ziekte ontwikkelen enkele weken voordat de symptomen verschijnen, een luchtweginfectie. Daarna ontwikkelt de patiënt erg plots zogenaamde purpura (onderhuidse bloeduitstortingen) die ongeveer tien à veertien dagen aanwezig blijven. Deze paarse vlekken die mogelijk snel in grootte toenemen, bevinden zich meestal op de billen, op de onderbenen en op de ellebogen. Vooral op drukplekken zijn deze vlekken te vinden (zoals bijvoorbeeld bij het elastiek van kousen). Soms komt netelroos (huidziekte met jeukende bultjes op het huidoppervlak) of angio-oedeem (zich herhalende aanvallen van voorbijgaand jeukend oedeem van huid en/of slijmvliezen) ook voor.

Gewrichten

De patiënt vertoont ook lichamelijke klachten zoals gewrichtspijn aan de ellebogen, enkels, polsen, handen en knieën bij bewegingen. De gewrichten zijn hierbij gezwollen.

Maag en darmen

Het maagdarmkanaal is tevens aangetast. Dit uit zich in bloederige diarree en bloed bij de ontlasting, braken of bloed braken, een acute buik (plots ernstige buikpijn), misselijkheid en een pijnlijke menstruatie. Bij een chronische vorm van purpura van Henoch-Schönlein ontstaat chronische buikpijn.

Nieren

De helft van de patiënten kampt bovendien met niergerelateerde symptomen zoals (bloed in de urine) (hematurie) of eiwit in de urine (proteïnurie). Sommige patiënten hebben een gestoorde nierfunctie en bij enkele patiënten treedt zelfs acuut nierfalen op. De niergerelateerde symptomen treden soms pas een half jaar na de huidgerelateerde symptomen op.

Algemene symptomen

Koorts, hoofdpijn en gewichtsverlies zijn enkele algemene symptomen waarmee de ziekte soms gepaard gaat. Zeer zelden treden neurologische verschijnselen op.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De arts bekijkt het lichaam en de huid. Bij het lichamelijk onderzoek bemerkt hij huidzweren (purpura, laesies) en gevoeligheid aan de gewrichten.

Een urineonderzoek bepaalt de nierfunctie bij HPS / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen urineonderzoek bepaalt de nierfunctie bij HPS / Bron: Frolicsomepl, Pixabay
Diagnostisch onderzoek
De arts voert een bloedonderzoek uit om andere oorzaken van bloedvatontsteking, zoals systemische lupus erythematosus of hepatitis (ontsteking van de lever). Ook een huidbiopsie is nodig want dit onthult of de patiënt lijdt aan een ontsteking van de kleine bloedvaatjes waarbij het lichaam Immuunglobuline A vrijgeeft. In het bloed is eveneens een verhoogde bloedbezinking terug te vinden. Voorts voert de arts een urineonderzoek uit voor het bepalen van de nierfunctie. Wanneer de patiënt bloed in de ontlasting heeft zitten, dan voert de arts een gastroscopie (inwendig kijkonderzoek van de maag) of een colonoscopie (inwendig kijkonderzoek van het colon) uit om de ernst van de ontsteking op te sporen. Tot slot is een echoscopie (directe bezichtiging op een scherm van de resultaten van echografisch onderzoek) nuttig.

Differentiële diagnose

Het klinisch beeld van Henoch-Schönlein purpura lijkt soms op andere aandoeningen:

Behandeling HSP via medicijnen en andere therapieën

Voor Henoch-Schönlein purpura is geen effectief bewezen behandeling voorhanden. De meeste patiënten herstellen spontaan van de ziekte dankzij bedrust en elastische steunkousen. Als de symptomen niet verdwijnen, schrijft de arts corticosteroïde medicijnen voor zoals prednisolon. Kampt de patiënt met een bacteriële infectie, dan zet de arts hiervoor antibiotica in. Wanneer de patiënt lijdt aan nierproblemen, dan zijn diverse behandelingsvormen beschikbaar zoals medicijnen, antistollingstherapie, plasmaferese (verwijdering en vervanging van plasma in het bloed) of infuustherapie met stollingsfactor XIII.

Prognose is uitstekend

De meeste patiënten hebben uitstekende vooruitzichten aangezien ze spontaan genezen binnen de vier à acht weken. Heeft de patiënt nierproblemen, dan zijn de klachten meestal chronisch.

Complicaties ziekte

Mogelijke complicaties van purpura van Henoch-Schönlein zijn bloedingen in het lichaam en nierproblemen (in zeldzame gevallen). Heel af en toe keert de aandoening terug.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Reumatische purpura of syndroom van Henoch-SchonleinReumatische purpura of syndroom van Henoch-SchonleinHet syndroom van Henoch-Schönlein is een nierziekte die ontstaat na een allergische reactie of een infectie. De kleinste…
Purpura: oorzaak en behandelingPurpura: oorzaak en behandelingPurpura is een andere benaming voor onderhuids bloedingen. Het lijkt nog het meest op een bloeduitstorting. Er zijn vers…
Purpura: onderhuidse bloedingenPurpura: onderhuidse bloedingenPurpura is de benaming voor paarsrode vlekken (purper) op de huid. Purpura is een bloeding in slijmvliezen of onder de h…
Syndroom van Henoch-Schönlein: symptomen en behandelingSyndroom van Henoch-Schönlein: symptomen en behandelingBij het syndroom van Henoch-Schönlein ontstaan paars-rode niet wegdrukbare vlekken op de huid (purpura, puntvormige bloe…
Polyarteritis nodosa: Bloedvatziekte met variabele symptomenPolyarteritis nodosa: Bloedvatziekte met variabele symptomenPolyarteritis nodosa is een ernstige bloedvatziekte. De kleine en middelgrote slagaders zijn hierbij opgezwollen en besc…
Bronnen en referenties
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 13 november 2016
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/984105-differential-diagnoses#showall, geraadpleegd op 13 november 2016
  • Henoch-Schönlein purpura, https://medlineplus.gov/ency/article/000425.htm, geraadpleegd op 13 november 2016
  • Henoch-Schönlein purpura, https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/henoch-schonlein-purpura/, geraadpleegd op 13 november 2016
  • IgA Vasculitis (Henoch Schönlein), http://www.vasculitis.nl/hsp_nl.html, geraadpleegd op 13 november 2016
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/984105-overview#showall , geraadpleegd op 13 november 2016
  • Reumatische purpura of syndroom van Henoch-Schonlein, http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/ziekten/104522-reumatische-purpura-of-syndroom-van-henoch-schonlein.html, geraadpleegd op 13 november 2016
  • Ziekte van Henoch-Schönlein, https://mijnkinderarts.nl/ziekten/huid/ziekte-van-henoch-schonlein/, geraadpleegd op 13 november 2016
  • Ziekte van Henoch-Schönleinn https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/ziekte-van-henoch-schonlein/item39570, geraadpleegd op 13 november 2016
  • Afbeelding bron 1: Hans, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Frolicsomepl, Pixabay

Reageer op het artikel "Purpura van Henoch-Schönlein: Ontsteking van bloedvaten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 10-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Bloedaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!