InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Cafeïne: Bronnen, voordelen en nadelen van cafeïnegebruik

Cafeïne: Bronnen, voordelen en nadelen van cafeïnegebruik

Cafeïne: Bronnen, voordelen en nadelen van cafeïnegebruik Cafeïne is een natuurlijke verbinding afkomstig van meer dan zestig verschillende plantaardige bronnen, waaronder koffiebonen, theebladeren, cacaobonen en colanootzaden. Cafeïne activeert het centrale zenuwstelsel. Dit stimulerend middel bestrijdt vermoeidheid en verbetert de concentratie en aandacht. Daarnaast zijn er ook andere gezondheidsvoordelen aan verbonden. Cafeïne is echter geassocieerd met enkele schadelijke effecten. In de meeste gevallen echter ontstaan geen gezondheidscomplicaties wanneer gezonde volwassenen dagelijks matige hoeveelheden cafeïne innemen.

Bronnen van cafeïne

Cafeïne bevindt zich in onder andere:
  • chocolade
  • cola
  • energiedranken
  • kauwgom
  • koffie
  • marshmallows
  • siroop
  • sommige medicijnen voor de behandeling van een verkoudheid, een allergie en pijn
  • thee
  • wafels
  • water
  • zonnebloempitten

300-400 mg cafeïne per persoon per dag komt overeen met twee tot vier kopjes koffie. Dit is een matige inname van cafeïne.

Cafeïne is een psychoactieve stof

Cafeïne is een wijdverbreide psychoactieve substantie; een stof die de bloed-hersenbarrière passeert om het centrale zenuwstelsel te stimuleren. In tegenstelling tot de meeste andere psychoactieve stoffen is cafeïnegebruik sociaal aanvaardbaar en wordt deze stof op grote schaal gebruikt. Cafeïne is de meest gebruikte psychoactieve stof ter wereld. Bovendien gebruikt de overgrote meerderheid van de cafeïnegebruikers de stof regelmatig zonder duidelijke schade. Deze factoren dragen waarschijnlijk bij aan het perspectief dat cafeïne een goedaardige stof is die door iedereen bruikbaar is zonder negatieve gevolgen te ondervinden. Cafeïne kent echter ook schadelijke en negatieve effecten, vooral bij inname van een hoge dosis.

Voordelen voor de gezondheid

Hersenen

Het gebruik van cafeïne is in verband gebracht met positieve effecten op de hersenen. Het drinken van twee tot vier kopjes koffie per dag vermindert het risico op zelfmoord bij volwassenen. Ook stimuleert het dagelijks innemen van 200 mg cafeïne het langetermijngeheugen. Dankzij het consumeren van cafeïne vermindert de vermoeidheid en verbeteren de aandacht en concentratie. De stimulerende effecten van cafeïne starten al na 15 minuten na de inname en houden tot zes uur aan. Een levenslange inname van cafeïne vermindert tevens het risico op het ontwikkelen van de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson (neurologische aandoening met bevingen).

Kanker

Het dagelijks consumeren van drie kopjes koffie vermindert het risico op bepaalde soorten kanker:

Andere voordelen

Een cafeïne-inname vermindert eveneens de kans op het krijgen van:

Nadelen van cafeïne

Algemene informatie

De effecten van cafeïne zijn afhankelijk van de genetische kenmerken en leefstijlfactoren van elke persoon. Sommige mensen krijgen te maken met spiertrillingen, stress of slaapproblemen bij een relatief lage inname van cafeïne, terwijl deze symptomen zich bij anderen pas na een grote inname van cafeïne voordoen. De effecten van cafeïne variëren bijgevolg van persoon tot persoon, en daarom zijn er veel gemengde berichten over de effecten op de gezondheid van een persoon. Het metabolismevan cafeïne is bovendien trager bij zuigelingen, zwangere vrouwen en personen met een leveraandoening. Zij hebben minder cafeïne nodig om negatieve effecten te ervaren. Ook medicatiegebruik speelt een rol bij de verwerking van cafeïne in het lichaam.

Matige tot hoge inname van cafeïne

Het consumeren van meer dan 500-600 mg cafeïne per dag leidt meestal tot slapeloosheid, nervositeit, frequent urineren (pollakisurie), rusteloosheid, prikkelbaarheid, maagklachten, een snelle hartslag (tachycrdie) en spiertrillingen. Ook matige hoeveelheden cafeïne zijn gekoppeld aan negatieve gezondheidseffecten. Het drinken van 300 mg cafeïne per dag tijdens de zwangerschap verhoogt het risico van baby's met een laag geboortegewicht. Daarnaast verhoogt het drinken van vier kopjes koffie per dag het risico op een vroege dood. Verder zijn mensen met angststoornissen meer vatbaar voor de angstopwekkende effecten van de stof. Angst en een depressie komen bij deze mensen sneller tot uiting.

Cafeïneverslaving en -onttrekking

Het consumeren van cafeïne leidt voor sommige mensen tot een cafeïneverslaving. Cafeïne activeert veel van gedrags- en neurofarmacologische mechanismen die ook geactiveerd worden door bijvoorbeeld drugsmisbruik. Een persoon voelt dan een verhoogd welzijn, gezelligheid en gevoelens van energie en alertheid. Sommige mensen worden hierdoor lichamelijk afhankelijk van cafeïne. Stoppen of verminderen deze mensen met het cafeïnegebruik, dan ontstaan onttrekkingssymptomen. De persoon krijgt dan te maken met hoofdpijn, vermoeidheid, slaperigheid, een depressie, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, misselijkheid en/of braken.

Cafeïne interageert met bepaalde medicijnen / Bron: Stevepb, PixabayCafeïne interageert met bepaalde medicijnen / Bron: Stevepb, Pixabay

Interactie met medicijnen

Sommige geneesmiddelen interageren mogelijk met cafeïne. Deze omvatten:

Kinderen en jongeren

Kinderen vermijden best de consumptie van cafeïne. Het is namelijk anno augustus 2018 onbekend hoeveel de inname van cafeïne invloed heeft op de zich ontwikkelende hersenen. De inname verstoort mogelijk de slaap, en slaap speelt een cruciale rol bij het leren. Hierdoor is de neurologische ontwikkeling verstoord. Een patroon van cafeïnegebruik of -misbruik bij jongeren leidt mogelijk later tot drugsmisbruik en alcoholmisbruik. Om deze reden is het ook belangrijk om steeds goed de etiketten van voedingsproducten te lezen wanneer producten gericht zijn op kinderen en adolescenten.

Conclusie van cafeïnegebruik

Voor de meeste gezonde volwassenen vormt een dagelijkse dosis van maximaal 400 milligram van cafeïne geen gezondheidsrisico's. Dit komt overeen met ongeveer vier kleine kopjes koffie (of meer dan tien kopjes thee). Gezonde volwassenen moeten bijgevolg niet overdreven angstig zijn voor de negatieve effecten van cafeïne. Het is echter wel belangrijk om zich ervan bewust te zijn dat cafeïne een psychoactieve stof is die soms gezondheidsproblemen veroorzaakt of verergert.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Koffie drinken: Voordelen en nadelenKoffie drinken: Voordelen en nadelenHeel wat mensen starten de dag met een kop koffie. Sommigen drinken daarna nog een of meerdere koppen, om verschillende…
Koffie drinken tijdens de zwangerschap, gevaarlijk?Koffie drinken tijdens de zwangerschap, gevaarlijk?Veel mensen drinken regelmatig een kop koffie, zo ook zwangere vrouwen. Geen probleem zul je denken, wat heeft cafeïne n…
Koffie - Hoe werkt cafeïneKoffie - Hoe werkt cafeïneCafeïne, een stimulerend middel voor het zenuwstelsel, is niet alleen te vinden in koffiebonen, maar ook in chocolade en…
Stimuleert cafeïne de vetverbranding?Stimuleert cafeïne de vetverbranding?Cafeïne zit niet alleen in koffie maar ook in ongeveer 60 andere planten. Voor veel mensen op de wereld is cafeïne niet…
De voordelen van het drinken van koffieDe voordelen van het drinken van koffieVele Nederlanders hebben als ochtend ritueel het drinken van een kop koffie voordat ze beginnen met hun dag. Velen geven…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 23 augustus 2018:
  • 9 Surprising Ways Caffeine Affects Your Health, https://www.health.com/headaches-and-migraines/caffeine-health-effects
  • Caffeine 101: The Proven Health Benefits, How to Find It, and How Much Is Too Much, https://www.everydayhealth.com/diet-nutrition/diet/caffeine-health-benefits-risks-sources/
  • Caffeine: how does it affect our health?, https://www.medicalnewstoday.com/articles/271707.php
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Health effects of coffee: Where do we stand?, https://edition.cnn.com/2015/08/14/health/coffee-health/index.html
  • What does caffeine do to your body?
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Cafeïne: Bronnen, voordelen en nadelen van cafeïnegebruik"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 27-12-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Klassen geneesmiddelen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!