InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Gastro-oesofageale reflux: Symptomen van brandend maagzuur

Gastro-oesofageale reflux: Symptomen van brandend maagzuur

Gastro-oesofageale reflux: Symptomen van brandend maagzuur Ongeveer 20-40% van de westerse bevolking lijdt aan gastro-oesofageale reflux. Bij deze aandoening vloeit de maaginhoud in de slokdarm door een niet goed werkende sluitspier. Diverse aandoeningen, medicijnen en omgevingsfactoren leiden tot de slokdarmirritatie die de symptomen van gastro-oesofageale reflux veroorzaken. Brandend maagzuur en een brandende pijn op de borst komen vaak voor bij deze vervelende aandoening die de kwaliteit van leven van veel patiënten vermindert. Dankzij aanpassingen in de levensstijl, medicijnen en/of een operatie herstellen de meeste patiënten van de aandoening.

Synoniemen gastro-oesofageale reflux

De bekendste synoniemen voor gastro-oesofageale reflux zijn:
  • (brandend) maagzuur
  • gastro-oesofageale refluxziekte
  • peptische oesofagitis
  • reflux
  • refluxoesofagitis
  • zure reflux

Ook de afkortingen 'GERD' en 'GOR' zijn bekend.

Oorzaken: Maaginhoud vloeit terug naar slokdarm

Bij het eten gaat voedsel van de keel naar de maag via de slokdarm. Een ring van de spiervezels in de onderste gedeelte van de slokdarm voorkomt dat ingeslikt voedsel terugstroomt. Deze speciale sluitspier is in medische termen gekend als 'gastro-oesofageale sfincter' (GOS). Wanneer deze sluitspier niet werkt, komt de maaginhoud terug in de slokdarm terecht en ontstaat gastro-oesofageale reflux. Harde maagzuur beschadigt eveneens de wand van de slokdarm (oesophagus).

Risicofactoren aandoening

De risicofactoren voor reflux zijn toegespitst op aandoeningen, medicatiegebruik en omgevingsfacturen.

Aandoeningen

Bij enkele aandoeningen komt reflux sneller tot stand:
  • astma (chronische ontsteking van de luchtwegen in de longen)
  • diabetes mellitus (suikerziekte)
  • een vertraagde maaglediging
  • hiatus hernia (maagbreuk: deel van de maag glijdt door opening in het middenrif naar de holte van de borstkas waardoor zure maaginhoud naar de slokdarm terugvloeit)
  • sclerodermie (opbouw van littekenweefsel in huid en organen) of een andere bindweefselaandoening
  • sliding hiatus hernia: glijbreuk - een stukje van de maag komt mee door het gaatje in het middenrif (het middenrif is de scheidingslijn tussen de borstholte en buikholte)
  • xerostomie (een droge mond)

Roken leidt mogelijk tot gastro-oesofageale reflux / Bron: Geralt, PixabayRoken leidt mogelijk tot gastro-oesofageale reflux / Bron: Geralt, Pixabay
Omgevingsfactoren
Volgende omgevingsfactoren verhogen het risico op reflux:
  • alcoholgebruik
  • een zwangerschap
  • koffie
  • roken
  • strakke kledij
  • vetten
  • zwaarlijvigheid

Medicatie

Bepaalde geneesmiddelen leiden eveneens sneller tot gastro-oesofageale reflux zoals:
  • anticholinergica: remt de behandeling van spierbewegingen, wat bijvoorbeeld inzetbaar is bij zeeziekte
  • calciumantagonisten: bruikbaar voor de behandeling van een hoge bloeddruk (hypertensie)
  • dopamine-actieve geneesmiddelen: inzetbaar voor de behandeling van ziekte van parkinson
  • luchtwegverwijders: inzetbaar voor de behandeling van astma
  • progestageen: bruikbaar voor de behandeling van abnormale menstruele bloeden of anticonceptie
  • sedativa: inzetbaar voor de behandeling van slapeloosheid of angst
  • tricyclische antidepressiva: bruikbaar voor de behandeling van een depressie

Brandende pijn op de borst komt ook voor bij reflux / Bron: Freestocks.org, PexelsBrandende pijn op de borst komt ook voor bij reflux / Bron: Freestocks.org, Pexels

Symptomen: Brandend maagzuur

De symptomen van brandend maagzuur en een brandende pijn in de borst zijn typisch bij gastro-oesofageale reflux. Deze klachten verergeren vaak bij het bukken of gaan liggen of na het eten. Ook ís nachts zijn deze klachten erger als gevolg van minder frequente peristaltieken (darmbewegingen) en een afwezigheid van de zwaartekracht. Spontane slokdarmkrampen treden ook op. Eventueel respiratoire symptomen zoals astma, chronisch hoesten of piepen, heesheid, hikken, keelpijn of veranderingen in de stem zijn ook kenmerkend. Andere voorkomende symptomen van brandend maagzuur zijn onder meer:

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek

Bij ernstige of terugkerende problemen, voert de arts een gastroscopie (inwendig kijkonderzoek van de maag) uit. Hiermee is hij in staat om de bekleding van de slokdarm, de maag en het eerste gedeelte van de dunne darm te onderzoeken. De arts plaatst hiervoor eerst een flexibele endoscoop (een toestel met een kleine camera) in de keel. Soms krijgt de patiënt een slokdarmmanometrie en pH-metrie (een meting van de hoeveelheid maagzuur die in de slokdarm terecht komt). Daarnaast onthult een ontlastingsonderzoek mogelijk de aanwezigheid van bloed in de ontlasting, dat afkomstig is van de irritatie van de slokdarm, de maag of de darmen. Een röntgenfoto van de slokdarm spoort tot slot een mogelijke maagbreuk of een vernauwing van de slokdarm (complicatie van reflux) weer.

Differentiële diagnose

De klinische presentatie van GERD is soms verwarrend omdat dit lijkt op heel wat andere aandoeningen. Daarom voert de arts diverse onderzoeken uit om zeker te zijn van de diagnose van gastro-oesofageale reflux. Volgende differentiële diagnoses zijn daarom bekend voor reflux:

Obese patiënten verliezen best gewicht / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)Obese patiënten verliezen best gewicht / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)

Behandeling

Zelfzorg

Afvallen is voor obese patiënten aanbevolen. Daarnaast vermijdt de patiënt strakke kledij, koffie, alcohol, roken en vetten om maagzuur te voorkomen. Bepaalde voedingsmiddelen resulteren sneller in (de verergering van de) symptomen van gastro-oesofageale reflux en ook deze vermijdt de patiënt. Voorbeelden hiervan zijn gefrituurd voedsel, tomatensaus, chocolade, munt, knoflook en ui. Kleinere maaltijden eten is bij GERD ook nodig. Na het eten gaat de patiënt gedurende drie uur niet liggen. Indien mogelijk mijdt de patiënt bovendien late maaltijden. Een andere zelfzorgmaatregel is het plaatsen van bedblokken onder het hoofduiteinde van het bed, vooral bij nachtelijke symptomen. Het mijden van gebukt werk is tot slot een ander element wat de patiënt kan verwezenlijken.

Professionele medische zorg

Veroorzaken bepaalde medicijnen gastro-oesofageale reflux, dan is het nuttig om de arts te raadplegen want mogelijk zijn andere geneesmiddelen beschikbaar. Paracetamol is een goede pijnstiller. Maagzuurremmers (antacida) gebruikt de patiënt na de maaltijd en voor het slapengaan. Ook andere medicijnen zijn inzetbaar, zoals protonpompremmers (PPI's), die de hoeveelheid zuur in de maag verlagen. Ook H2-blokkers verlagen de hoeveelheid zuur in de maag. Anti-reflux chirurgie is een optie voor patiënten bij wie de symptomen niet weggaan met veranderingen in de levensstijl en medicijnen. Soms is medicatie na de operatie toch nog vereist om brandend maagzuur te voorkomen. De patiënt neemt steeds alle medicijnen in met een grote hoeveelheid water, tenzij anders voorgeschreven of gemeld door de apotheker of arts.

Prognose reflux

De meeste patiënten reageren op veranderingen in de levensstijl en medicijnen. Niettemin zijn vaak nog medicijnen nodig om de symptomen van brandend maagzuur onder controle te krijgen.

Complicaties brandend maagzuur

Complicaties van brandend maagzuur zijn::
  • bronchospasme (irritatie en spasmen van de luchtwegen door zuren)
  • chronische hoest of heesheid
  • een ontsteking van de slokdarm (oesofagitis)
  • een verandering in het slijmvlies van de slokdarm (Barrett-slokdarm) waardoor het risico op slokdarmkanker verhoogt
  • een verergering van astma
  • een vernauwing van de slokdarm door littekenvorming (slokdarmstenose)
  • een zweer in de slokdarm
  • gebitsproblemen

Preventie

Obesitas is gekoppeld aan GERD. Een gezond lichaamsgewicht voorkomt in veel gevallen de aandoening.

Lees verder

© 2017 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zuurbranden, brandend maagzuur: tips, oorzaak & zwangerschapZuurbranden, brandend maagzuur: tips, oorzaak & zwangerschapWat is zuurbranden of brandend maagzuur? Bij zuurbranden of reflux stroomt de inhoud van de maag terug in de slokdarm. D…
Galreflux: Terugstroming van gal naar maag en slokdarmGalreflux: Terugstroming van gal naar maag en slokdarmDe lever produceert gal, een spijsverteringssap dat bestaat uit galzouten, galpigmenten, cholesterol en vetzuren. De ops…
Wat is reflux bij baby's - de symptomen, soorten, gevolgenWat is reflux bij baby's - de symptomen, soorten, gevolgenHet terugstromen van maagzuur in de slokdarm wordt reflux genoemd. Dit ontstaat doordat de spier die moet voorkomen dat…
Slokdarmzweer symptomen: brandend maagzuur, pijn borstbeenSlokdarmzweer symptomen: brandend maagzuur, pijn borstbeenDe slokdarm is een gespierde buis van ongeveer 25 cm lengte die vanuit de keelholte door borstholte en middenrif naar de…
Reflux baby (spugen): symptomen, kenmerken en behandelingReflux baby (spugen): symptomen, kenmerken en behandelingReflux of spugen wordt ook wel 'gastro oesofageale refluxziekte' (GORZ) of 'gastroesophageal reflux disease' (GERD) geno…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 15 februari 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/176595-differential-diagnoses#showall
  • Gastroesophageal Reflux Disease (GERD), http://www.webmd.com/heartburn-gerd/guide/reflux-disease-gerd-1#1
  • Gastroesophageal reflux disease, https://medlineplus.gov/ency/article/000265.htm
  • Gastro-oesofagale refluxziekte, Handboek Medische Ziekteleer, Auteur :W. Van Steenbergen, Steenbergen, W., Verschijningsdatum :mei 2006, ISBN10 :9033459612, ISBN13 :9789033459610, digitaal boek dus bladzijde onbekend
  • Lifestyle & Home remedies, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gerd/basics/lifestyle-home-remedies/con-20025201
  • Risk factors, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gerd/basics/risk-factors/con-20025201
  • Taste and Smell Disturbances in Patients with Gastroparesis and Gastroesophageal Reflux Disease., https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28147345
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Freestocks.org, Pexels
  • Afbeelding bron 3: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)

Reageer op het artikel "Gastro-oesofageale reflux: Symptomen van brandend maagzuur"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-10-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Slokdarmproblemen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!