InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Middenrifaandoeningen: Problemen met middenrif (diafragma)

Middenrifaandoeningen: Problemen met middenrif (diafragma)

Middenrifaandoeningen: Problemen met middenrif (diafragma) Het middenrif (diafragma) bevindt zich tussen de borstkas (thorax) en de buik (abdomen). Deze spier helpt een persoon bij de ademhaling. Wanneer een persoon inademt, verlaagt het de druk in de longen en wordt de ribbenkast groter. Het diafragma is onderhevig aan aandoeningen en afwijkingen, die in veel verschillende vormen voorkomen en voortvloeien uit een letsel of ziekte. De ernst en klinische presentatie is echter zeer variabel, aangezien sommige patiënten geen symptomen ervaren bij een middenrifaandoening terwijl anderen kampen met ernstige ademhalingsproblemen.

Oorzaken van problemen met middenrif

Eventratio diaphragmatica

Eventratio diaphragmatica is een aangeboren aandoening (altijd linkszijdig) waarbij de spier wordt vervangen door fibreus weefsel (bindweefselachtig weefsel). De middenrifafwijking presenteert zich als een duidelijke verhoging van het linkergedeelte van het middenrif. Dit gaat soms gepaard met gastro-intestinale symptomen (maag- en darmklachten).

Hikken

De hik is te wijten aan onvrijwillige middenrifcontracties (samentrekkingen van het middenrif) bij het sluiten van de glottis (stemspleet). Af en toe presenteren patiënten zich met een aanhoudende hik. Dit is mogelijk het gevolg van middenrifirritatie, bijvoorbeeld door een subfrenisch abces (plaatselijke buikvliesontsteking door abcesvorming onder het middenrif). Ook een metabole oorzaak is bekend voor het aanhoudend hikken, zoals bijvoorbeeld uremie (ophoping van ureum in het bloed door nierfalen). De arts zet een medicamenteuze behandeling in voor een aanhoudende hik. De arts behandelt eveneens de onderliggende oorzaak van het langdurig hikken, indien bekend.

Middenrifbreuk

Af en toe komt een baby ter wereld met een middenrifbreuk. Hierbij ontstaat een uitstulping van buikingewanden door spleten in het middenrif. Dit gebeurt op de plek waar de slokdarm het middenrif doorboort. Een deel van de buikorganen drukt mogelijk op de longen, waardoor ademhalingsproblemen ontstaan bij de patiënt. De arts moet deze aandoening direct behandelen via een operatie.

Middenrifvermoeidheid

Het middenrif kan vermoeid raken als de kracht van de samentrekking tijdens het inademen meer dan 40% bedraagt van de kracht die het kan ontwikkelen in een maximale statische inspanning. Wanneer dit acuut gebeurt bij patiënten met een verergering van de symptomen van COPD (chronisch obstructief longlijden), mucoviscidose (taaislijmziekte met verstopping van organen) of bij quadriplegie (verlamming van de vier ledematen), is een positieve druk ventilatie vereist. Bij een verdere revalidatie moet de patiënt oefeningen uitvoeren om de sterkte en het uithoudingsvermogen van het middenrif te vergroten. Dit doet hij door gedurende dertig minuten per dag tegen een weerstand te ademen.

Middenrifverlamming

Unilaterale (eenzijdige) middenrifverlamming
Een eenzijdige (unilaterale) middenrifverlamming is een normaal verschijnsel dat normaalgesproken geen symptomen veroorzaakt. Het aangetaste middenrif is meestal verhoogd en beweegt bij de inademing. De arts kan een eenzijdige middenrifverlamming vaststellen wanneer de arts bij een inademing verlamde middenrif omhoog ziet gaan, waarbij het niet-getroffen middenrif omlaaggaat. Oorzaken zijn onder meer:
  • chirurgie bijvoorbeeld na een hartoperatie
  • een carcinoom van de bronchiën met betrokkenheid van de nervus phrenicus (middenrifzenuw)
  • een infectie: tuberculose (bacteriële infectie met longproblemen, syfilis, een longontsteking.
  • een trauma van cervicale wervelkolom (nek), een trauma door een geboortebeschadiging, …
  • neurologisch, inclusief poliomyelitis, herpes zoster

Bilaterale middenrifzwakte of middenrifverlamming
Bij een middenrifverlamming ontstaat een verlies van de spierkracht van het diafragma, hetgeen resulteert uit zwakte van de spier zelf of schade aan de zenuwvoorziening. Oorzaken zijn:

In bijna 20% van de gevallen is de arts niet in staat om een duidelijke oorzaak te identificeren na een uitgebreid onderzoek. De middenrifzwakte is dan ‘idiopathisch’.

Bij deze aandoening daalt het ademvolume en stijgt de ademhalingsfrequentie. De vitale capaciteit (totale hoeveelheid lucht die een persoon na maximale inademing kan uitademen) is aanzienlijk lager tijdens het liggen. De inademing veroorzaakt een inwaartse beweging van de buikwand die het duidelijkst zichtbaar is in de rugligging. Bilaterale middenrifzwakte of een bilaterale middenrifverlamming veroorzaakt kortademigheid in een liggende positie. Dit is een oorzaak van slaapapneu die leidt tot hoofdpijn overdag en slaperigheid. De behandeling gebeurt ofwel met nachtelijke beademing of een diafragma pacing. Hierbij wordt het middenrif gestimuleerd om adem te halen met een soort pacemaker.

Pijn in de borst is één van de mogelijke tekenen van een probleem aan het middenrif / Bron: Pexels, PixabayPijn in de borst is één van de mogelijke tekenen van een probleem aan het middenrif / Bron: Pexels, Pixabay

Symptomen aan diafragma

De symptomen van een aandoening of afwijking aan het middenrif zijn afhankelijk van de stoornis, maar bestaan mogelijk uit:

Diagnose en onderzoeken

De arts neemt eerst de geschiedenis van de patiënt af en voert een lichamelijk onderzoek uit. Luisteren naar de hart- en de ademhalingsgeluiden (auscultatie) van een patiënt levert vaak veel informatie op.

De arts bestelt meestal één of meer beeldvormende en andere onderzoeken om de oorzaak van de middenrifproblemen op te sporen:

De arts zet mogelijk medicatie in / Bron: Stevepb, PixabayDe arts zet mogelijk medicatie in / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling van middenrifaandoeningen

Voor sommige middenrifaandoeningen zet de arts medicatie in. Een ondersteunende behandeling voor het diafragma is ook nuttig, zoals middenrifstimulatie (met een soort pacemaker) om de ademhaling te geleiden. In een aantal gevallen is chirurgie vereist om een deel van het diafragma of abnormaal weefsel te verwijderen, een spier te herstellen, …
© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Middenrifpijn: Oorzaken van pijn aan middenrif (diafragma)Middenrifpijn: Oorzaken van pijn aan middenrif (diafragma)Het diafragma (middenrif) is de koepelvormige spier die aanwezig is tussen de thorax (borstholte) en de buik (scheidt de…
Verlamming: verschijnselen, van bell, middenrifVerlamming: verschijnselen, van bell, middenrifVerlamming of verlammingsverschijnsel: het is de benaming voor uitval van kracht aan de spieren. Verlamming kan optreden…
Spinale musculaire atrofie met ademnood type 1 (SMARD)Spinale musculaire atrofie met ademnood type 1 (SMARD)Spinale musculaire atrofie met ademnood type 1 is een ernstige neuromusculaire aandoening die zich kenmerkt door progres…
Middenrifbreuk: Uitstulping buikorganen met ademproblemenMiddenrifbreuk: Uitstulping buikorganen met ademproblemenEen middenrifbreuk is een meestal aangeboren uitstulping van buikingewanden, meestal maag of darm, door spleten in het m…
Middenrifbreuk kan pijn borstbeen en slokdarmkanker geven!Middenrifbreuk kan pijn borstbeen en slokdarmkanker geven!Ben je ouder dan vijftig jaar en heb je geregeld een branderig gevoel op het borstbeen, dan kan het om een middenrifbreu…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 24 maart 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diafragma pacing geen baat bij ALS, https://www.als-centrum.nl/kennisplatform/diafragma-pacing/
  • Diaphragm, Disorders, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470172/
  • DISEASES OF THE DIAPHRAGM, https://www.bmc.org/thoracic-surgery/diseases-diaphragm
  • DISORDERS OF THE DIAPHRAGM, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 886
  • Afbeelding bron 1: Pexels, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Middenrifaandoeningen: Problemen met middenrif (diafragma)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 26-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!