InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hypofysetumoren: Tumor in hypofyse met veel symptomen

Hypofysetumoren: Tumor in hypofyse met veel symptomen

Hypofysetumoren: Tumor in hypofyse met veel symptomen De hypofyse is een erwtgrote structuur in de hersenbasis. De klier beheert een heleboel belangrijke lichaamsfuncties, zoals de groei, de hartslag en het vermogen om kinderen te krijgen. Deze ‘hoofdklier/controleklier’ vertelt de andere klieren wanneer ze meer hormonen moeten aanmaken. Die hormonen bewegen dan door het hele lichaam en vertellen de organen wat ze moeten doen om alles in goede staat te houden. Een hypofysetumor is een groep abnormale cellen die zich oncontroleerbaar delen in de hypofyse. De meeste van deze tumoren zijn goedaardig, maar toch veroorzaken ze soms ernstige problemen door hun grootte of omdat ze extra onnodige hormonen aanmaken. Gewichtsveranderingen, hartproblemen en een zwelling van de nek zijn enkele symptomen van een tumor in de hypofyse. Ze worden meestal behandeld met chirurgie, medicijnen en/of radiotherapie.

Oorzaken van hypofysetumor

De hypofyse is een erwtgrote structuur die zich in een klein gebied net onder de hersenen bevindt, meer bepaald achter de achterkant van de neus. De hypofyse bevindt zich heel dicht bij de oogzenuwen, die berichten tussen de hersenen en de ogen dragen. Er is niet veel ruimte voor iets anders daarin, dus grote tumoren veroorzaken problemen. Een tumor is een abnormale groei van cellen. Tumoren ontwikkelen zich vanuit bijna overal in het lichaam. Tumoren die in de hypofyse beginnen, staan bekend als hypofysetumoren. Artsen weten anno december 2018 niet zeker waardoor hypofysetumoren ontstaan. De genen van sommige hypofysecellen veranderen, maar de verandering lijkt willekeurig te gebeuren.

Risicofactoren

Sommige genetische aandoeningen verhogen wel de kans op het ontwikkelen van hypofysetumoren zoals:
  • een familiaal geïsoleerde hypofyseadenoom (FIPA) (zeldzame aandoening waardoor het lichaam groter wordt dan normaal)
  • geïsoleerde familiale acromegalie
  • het Carney-complex (zeldzame genetische stoornis die veel goedaardige tumoren veroorzaakt)
  • het McCune-Albright-syndroom (zeldzame aandoening die optreedt als afwijkingen in de botten en huid)
  • multiple endocriene neoplasie, type I en type IV (MEN1, MEN4) (aandoeningen die tumoren in de klieren kunnen veroorzaken)

Symptomen

Door druk rond de hypofyse lijden patiënten met een hypofysetumor mogelijk aan dubbelzien / Bron: Frankieleon, Flickr (CC BY-2.0)Door druk rond de hypofyse lijden patiënten met een hypofysetumor mogelijk aan dubbelzien / Bron: Frankieleon, Flickr (CC BY-2.0)

Druk rond hypofyse

Grote tumoren zetten druk op het gebied rond de hypofyse en veroorzaken hoofdpijn en problemen met het gezichtsvermogen, met name een verlies van het perifere gezichtsvermogen (zicht aan zijkant) en dubbelzien.

Druk op hypofyse

Een hypofysetumor drukt soms ook op de hypofyse zelf, waardoor deze minder hormonen aanmaakt. Dat leidt tot:

Functionerende tumoren

Functionerende tumoren produceren hormonen die onnodig zijn voor het lichaam, hetgeen ook leidt tot problemen. Als een patiënt één van deze tumoren heeft, hangen de symptomen af van welk hormoon de tumor aanmaakt:

Het syndroom van Cushing gaat mogelijk gepaard met blauwe plekken / Bron: Dezidor, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Het syndroom van Cushing gaat mogelijk gepaard met blauwe plekken / Bron: Dezidor, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Adrenocorticotroop hormoon (ACTH)

Het adrenocorticotroop hormoon (ACTH) bepaalt hoeveel cortisolhormoon het lichaam moet aanmaken. Te veel cortisol leidt tot het syndroom van Cushing, met volgende mogelijke symptomen:

Groeihormonen

Het groeihormoon regelt de groei en het gebruik van suiker en vet. Te veel groeihormoon veroorzaakt:

Prolactine

Vrouwen
Prolactine zorgt ervoor dat de moedermelk bij vrouwen vloeit. Te veel prolactine (prolactinoom) leidt tot:

Mannen
Bij mannen resulteert een te hoog prolactinegehalte in een laag aantal zaadcellen en erectieproblemen.

Schildklierstimulerend hormoon (TSH)

Het schildklierstimulerend hormoon (TSH) vertelt de schildklier om hormonen te maken die de groei, temperatuur en hartslag regelen. Te veel TSH veroorzaakt:

Een bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Diagnose en onderzoeken

De arts stelt eerst vragen over de symptomen en de ziektegeschiedenis, en vervolgens voert hij een lichamelijk onderzoek uit.

Andere onderzoeken omvatten:

Behandeling van hypofysetumoren

Bij veel tumoren in de hypofyse is een behandeling niet nodig. De arts kijkt naar het soort tumor, de grootte van de hypofysetumor en de algehele gezondheid van de patiënt.

Medicijnen zijn soms inzetbaar bij een hypofysetumor / Bron: Stevepb, PixabayMedicijnen zijn soms inzetbaar bij een hypofysetumor / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie

De arts schrijft soms eerst medicatie voor, afhankelijk van het type tumor. Door de medicatie krimpt de tumor. Verder verlaagt de hoeveelheid aangemaakte prolactine als de tumor dit hormoon aanmaakt. Geneesmiddelen zijn ook nuttig voor tumoren die groeihormoon maken en voor het behandelen van het syndroom van Cushing en acromegalie.

Chirurgie

Een operatie om de tumor te verwijderen is de meest gebruikelijke behandeling, tenzij de patiënt een hypofysetumor heeft die prolactine maakt. De arts voert de operatie uit via de neus, een opening boven de bovenlip of een opening in de schedel. Meestal voert de arts de operatie uit via de schedel wanneer sprake is van grotere hypofysetumoren of tumoren die zich op een complexe manier hebben verspreid.

Radiotherapie

Radiotherapie vernietigt de tumor met röntgenstralen met hoge energie. Dit is inzetbaar wanneer een arts de hele tumor niet kan verwijderen via een operatie, of als de tumor terugkeert en de symptomen niet verbeteren door medicatie. Er zijn verschillende soorten radiotherapie. Kleine doses krijgt de patiënt gedurende vier tot zes weken meermaals per week. Hoge dosis krijg hij slechts éénmalig via een heel precies proces (stereotactische radiochirurgie.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hoe wordt prolactinoom (tumor aan de hypofyse) behandeld?Hoe wordt prolactinoom (tumor aan de hypofyse) behandeld?Door prolactinoom is de hormoon huishouding in de war, waardoor de vrouw verminderd vruchtbaar en de man minder seksueel…
Syndroom van SheehanSyndroom van SheehanBij bevallingen komt bloedverlies voor. Soms ontstaat er shock. Dit kan ervoor zorgen dat er geen melkproductie op gang…
Syndroom of ziekte van CushingSyndroom of ziekte van CushingHet syndroom van Cushing is een weinig voorkomende aandoening, die wordt veroorzaakt door verhoogde cortisolbloedspiegel…
Hormonen van de hypofyseDe hypofyse is een klier ter grootte van een erwt die vastzit aan de hypothalamus. De hypothalamus is een belangrijk ond…
Prolactinoom: hormoonproducerend gezwel in de hypofyseProlactinoom: hormoonproducerend gezwel in de hypofyseEen (meestal) goedaardige tumor in de hypofyse die te veel prolactine produceert. Normaal gesproken zorgt het hormoon pr…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • Geraadpleegd op 28 december 2018:
  • Pituitary Tumors, https://utswmed.org/conditions-treatments/pituitary-tumors/
  • Pituitary Tumors, https://medlineplus.gov/pituitarytumors.html
  • Pituitary Gland and Pituitary Tumors, https://www.aans.org/Patients/Neurosurgical-Conditions-and-Treatments/Pituitary-Gland-and-Pituitary-Tumors
  • What Are Pituitary Tumors?, https://www.cancer.org/cancer/pituitary-tumors/about/what-is-pituitary-tumor.html
  • Pituitary Tumors, https://www.hopkinsmedicine.org/healthlibrary/conditions/endocrinology/pituitary_tumors_85,P00424
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • What Are Pituitary Gland Tumors?, https://www.webmd.com/cancer/brain-cancer/pituitary-gland-tumors#1
  • Afbeelding bron 1: Frankieleon, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Dezidor, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Hypofysetumoren: Tumor in hypofyse met veel symptomen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 02-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!