InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Dehydratie (uitdroging): Tekort aan vocht in de weefsels

Dehydratie (uitdroging): Tekort aan vocht in de weefsels

Dehydratie (uitdroging): Tekort aan vocht in de weefsels Uitdroging treedt op wanneer de vochtbalanshouding in het lichaam verstoord is en er een tekort van vocht in de weefsels ontstaat. Het lichaam heeft hierbij meer vocht verloren dan de patiënt inneemt. Verschillende oorzaken waaronder inspanning, hitte en ziekte veroorzaken dehydratie. Wanneer de patiënt hiervoor geen tijdige behandeling krijgt, ontstaat ernstige uitdroging wat een potentieel levensbedreigende noodsituatie is. Uitdroging valt in veel gevallen te voorkomen of zelf te behandelen.

Synoniemen dehydratie

Dehydratie is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • dehydratatie
  • exsiccose
  • uitdroging

Risico’s dehydratatie

Iedereen is mogelijk getroffen door dehydratie, maar baby’s, kinderen, ouderen, patiënten met een chronische aandoening, duursporters, mensen die leven op grote hoogte en mensen die werken of sporten in warm en vochtig weer, lopen een hoger risico op uitdroging.

Oorzaken: Tekort van vocht in de weefsels

Wanneer de patiënt onvoldoende vocht inneemt en/of te veel vocht verliest, ontstaat een tekort van vocht in de weefsels. Door braken, diarree, koorts, te veel zweten (bijvoorbeeld bij inspanning in warm weer) en teveel urineren (ongecontroleerde diabetes mellitus of door sommige medicijnen zoals diuretica (vocht afdrijvende geneesmiddelen) verliest hij mogelijk veel vocht en ontstaat dehydratie. Wanneer de patiënt onvoldoende eet en/of drinkt, komt dat omdat hij bijvoorbeeld ziek of misselijk is. Ook diabetes geeft een hoger risico op dehydratie. Bovendien leidt een zere keel eveneens in een verminderde vochtinname. Soms zijn bepaalde patiënten niet in staat om vocht in te nemen, bijvoorbeeld omdat de persoon een handicap heeft, net kaakchirurgie heeft gehad of in coma ligt. Uitdroging ontstaat eveneens in gebieden waar veilig drinkwater niet voorhanden is. Tot slot leiden aanzienlijke huidverwondingen zoals brandwonden, mondzweren, ernstige huidaandoeningen en huidinfecties tot dehydratie.

Symptomen: Huid en urine

Milde tot matige uitdroging

Milde tot matige uitdroging leidt tot meer dorst, een droge of plakkerige mond, een droge en koele huid, hoofdpijn, slaperigheid (vooral bij baby’s), spierkrampen, urine die diep geel tot oranje (gele urine of oranje urine) is en weinig plassen (oligurie). Af en toe komt een gele tong tot stand. Verder ervaren een aantal patiënten wallen onder de ogen en droge huid rond de ogen als gevolg van uitdroging.

Ernstige uitdroging

De symptomen van ernstige uitdroging omvatten bewusteloosheid of delirium (acute verwardheid met wijzigingen in hersenfunctie), diepliggende ogen, constipatie (obstipatie), duizeligheid, flauwvallen, een droge en verschrompelde huid, een hoge hartslag (tachycardie), een shock (onvoldoende bloedstroom door het lichaam), een snelle ademhaling (medische term hiervoor is tachypneu), lusteloosheid, een verminderde of afwezige urineproductie of erg donkergele urine, een onvermogen om te zweten (anhidrose), hartkloppingen, prikkelbaarheid of verwarring.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De arts merkt bij een lichamelijk onderzoek dat de patiënt een lage bloeddruk (hypotensie) vertoont. De bloeddruk daalt eveneens wanneer de patiënt opstaat nadat hij heeft gelegen. De arts drukt tevens op een vingertip. Deze krijgt de witte kleur en wordt daarna niet meer (snel) terug roze. De huid is ook niet meer zo elastisch als normaal. Slechts langzaam komt de huid weer op z’n juiste positie terecht als de arts een plooi maakt in de huid. Mogelijk heeft de patiënt koorts, diarree en hierdoor gewichtsverlies. Tot slot bemerkt hij bij de patiënt een versnelde hartslag (tachycardie)

Diagnostisch onderzoek

De nierfunctie valt met een bloedonderzoek en urineonderzoek te controleren. Verder is een urineonderzoek ook nodig om de oorzaak van de uitdroging te onderzoeken (diabetes, leverproblemen, …). De kleur van de urine is een goede graadmeter voor dehydratie. Heldere of licht gekleurde urine wijst op een goede vochtbalans. Urine met een donkergele of oranje kleur wijzen meestal op uitdroging. Tot slot is een bloedsuikertest nodig bij diabetici.

Differentiële diagnose

Dehydratie valt eveneens te verwarren met volgende aandoeningen, syndromen of symptomen:

Behandeling van uitdrogingsverschijnselen

Zelfzorg

Een natte handdoek, en verluchting voorzien in de vorm van het ontdoen van overtollige kledij en airconditioning, koelt de patiënt af bij warmteblootstelling of een verhoogde temperatuur. De huid blootstellen aan extreme koude is niet aanbevolen, omdat de bloedvaten hierdoor juist nog meer vernauwen. Op ijsblokjes zuigen of water of sportdranken die elektrolyten bevatten drinken verhelpt de uitdroging wel. Bij een patiënt met mondzweren of een patiënt die net kaakchirurgie heeft gehad, helpt het goed om te drinken met behulp van een rietje. Is de oorzaak van de uitdroging een maagvirus, dan is de patiënt normaal gezien binnen enkele dagen hersteld. Zouttabletten leiden mogelijk tot ernstige complicaties dus die neemt de patiënt best niet in.

Professionele medische zorg

Indien de patiënt diarree heeft, vraagt hij best eetadviezen aan de arts. Mogelijk is medicatie vereist. Daarnaast is ernstige uitdroging een medische noodsituatie. Hiervoor verblijft de patiënt in een ziekenhuis waar hij intraveneus vocht toegediend krijgt. De arts behandelt hier eveneens de oorzaak van de dehydratie.

Prognose aandoening

De patiënten herstellen snel en volledig als de diagnose en behandeling snel gebeurt. Indien dit echter niet gebeurt, treden complicaties op.

Pijn op de borst is een complicatie van uitdroging / Bron: Freestocks.org / PexelsPijn op de borst is een complicatie van uitdroging / Bron: Freestocks.org / Pexels

Complicaties dehydratie

Onbehandelde ernstige uitdroging leidt tot blijvende hersenschade, pijn op de borst, ademhalingsproblemen, flauwvallen, anurie (afwezige urineproductie), epileptische aanvallen, hersenoedeem (zwelling van de hersenen), een hypovolemische shock (een shock door een te laag bloedvolume), nierfalen (verminderde of afwezige nierfunctie) of de dood.

Preventie uitdroging

Voldoende drinken is belangrijk, zeker bij warm weer en bij inspanning, of bij koorts, braken of diarree. Zieke personen, vooral baby’s, kinderen of ouderen, letten goed op hun vochtinname. Indien het drinken moeilijk verloopt, neemt de begeleider of patiënt onmiddellijk contact op met een arts. Hij moet hierbij niet wachten totdat symptomen van uitdroging zijn opgetreden.

Lees verder

© 2016 - 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is dehydratie?Onder dehydratie verstaat men een tekort aan vocht, een verhoogd verlies van lichaamsvochtigheid, zonder dat er andere v…
Uitdroging herkennen: hoe weet je of iemand is uitgedroogd?Uitdroging herkennen: hoe weet je of iemand is uitgedroogd?Bij uitdroging kunnen diverse verschijnselen optreden. Kinderen en ouderen lopen meer kans op uitdroging. In het begin i…
Oligurie: Verminderde urineproductie (weinig urinevorming)Oligurie: Verminderde urineproductie (weinig urinevorming)Plassen is nodig, want hierdoor verdwijnen giftige afvalstoffen uit het lichaam waardoor het lichaam goed kan functioner…
Uitdroging: gevolgen van uitgedroogd zijn en behandelingUitdroging: gevolgen van uitgedroogd zijn en behandelingEr is sprake van uitdroging of dehydratie wanneer je lichaam meer vocht verliest dan binnenkrijgt. De meest voorkomende…
Uitdroging tijdens de zwangerschapUitdroging tijdens de zwangerschapUitdroging kan altijd een serieus probleem zijn maar tijdens de zwangerschap is dit nog gevaarlijker. Je hebt niet allee…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hans / Pixabay
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 27 april 2016
  • Dehydration - Complications, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dehydration/basics/complications/con-20030056, geraadpleegd op 27 april 2016
  • Dehydration - Risk factors, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dehydration/basics/risk-factors/con-20030056, geraadpleegd op 27 april 2016
  • Dehydration – Symptoms, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dehydration/basics/symptoms/con-20030056, geraadpleegd op 27 april 2016
  • Dehydration – Symptoms, http://www.nhs.uk/Conditions/Dehydration/Pages/Symptoms.aspx, geraadpleegd op 27 april 2016
  • Dehydration Differential Diagnoses , http://emedicine.medscape.com/article/906999-differential , geraadpleegd op 27 april 2016
  • Dehydration in Adults – Exams and Tests, http://www.webmd.com/a-to-z-guides/dehydration-adults?page=2, geraadpleegd op 27 april 2016
  • Dehydration in Adults, http://www.webmd.com/a-to-z-guides/dehydration-adults, geraadpleegd op 27 april 2016
  • Dehydration, https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000982.htm, geraadpleegd op 27 april 2016
  • Afbeelding bron 1: Freestocks.org / Pexels

Reageer op het artikel "Dehydratie (uitdroging): Tekort aan vocht in de weefsels"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 11-09-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Elektrolytenbalans
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!