InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Darmen verstopt of verstopte darmen: symptomen en oorzaken

Darmen verstopt of verstopte darmen: symptomen en oorzaken

Darmen verstopt of verstopte darmen: symptomen en oorzaken Wat te doen als je darmen verstopt zijn? Er is sprake van obstipatie als je darmen verstopt zijn geraakt door ontlasting die droog of hard is geworden. Dit komt veelal door te weinig drinken, te weinig vezels in de voeding en te weinig lichaamsbeweging. Als je darmen verstopt zijn komt de ontlasting minder dan drie keer per week. Verstopping gaat vaak gepaard met klachten als buikpijn, buikkrampen, dikke buik, moeilijk poepen, pijn bij het poepen en harde, droge ontlasting. Ook komt een harde, opgezette buik vaak voor bij verstopping. Wat te doen als je darmen verstopt zijn?

darmen verstopt


Buikpijn en verstopte darmen / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.comBuikpijn en verstopte darmen / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.com

Verstopping: darmen verstopt

Men spreekt bij volwassenen van obstipatie wanneer ten minste twee van de volgende symptomen aanwezig zijn:
  • ≤ 2 per week poepen;
  • hard persen tijdens het poepen;
  • harde en/of keutelige ontlasting;
  • na het poepen het gevoel hebben dat je nog niet klaar bent;
  • gevoel van anorectale blokkade;
  • gebruik van de vingers om de ontlasting te vergemakkelijken.

Klachten

Bedenk wel dat het ontlastingspatroon bij ieder mens verschilt. Er zijn mensen die drie keer per dag naar het toilet gaan voor de grote boodschap, terwijl anderen drie keer per week moeten poepen. Bij verstopping lukt het niet goed om te poepen. De ontlasting komt twee keer per week of minder. De ontlasting blijft te lang in de dikke darm, waardoor deze uitdroogt en hard wordt. Dit maakt poepen moeilijk en vaak ook pijnlijk. Je kunt daarnaast last krijgen van buikpijn of buikkrampen vanwege de ophoping van ontlasting in de darmen. Bij verstopte darmen moet je vaak persen om er wat uit te krijgen en na het poepen heb je het gevoel dat je nog niet klaar bent. Je blijft dan het gevoel van aandrang houden. Ook kan er dunne ontlasting langs de harde ontlasting naar buiten lekken. Door het harde persen en de harde ontlasting, kunnen er scheurtjes aan de binnenkant van de anus ontstaan, een zogeheten anusfissuur. Dit maakt het poepen nog pijnlijker. Ook komt een harde, opgezette buik vaak voor.

Mogelijke oorzaken van verstopte darmen

Verstopping wordt feitelijk veroorzaakt door een vertraagde darmpassage. Meestal treedt deze vertraging op in de dikke darm. De belangrijkste oorzaken van verstopping zijn de volgende:
  • Medicijnen;
  • Slechte poepgewoonten;
  • Onvoldoende beweging en inname van vezels;
  • Te weinig drinken;
  • Laxeermiddelen;
  • Hormonale stoornissen; en
  • bepaalde aandoeningen.

Overleg met de arts / Bron: Syda Productions/Shutterstock.comOverleg met de arts / Bron: Syda Productions/Shutterstock.com

Medicijnen die leiden tot verstopping

Een oorzaak van verstopping die vaak over het hoofd wordt gezien, is medicatie. Voorbeelden van medicijnen waarvan bekend is dat ze aanleiding kunnen geven tot verstopping, zijn:
  • opioïde pijnstillers zoals codeïne, tramadol en oxycodon;
  • antidepressiva zoals amitriptyline en imipramine;
  • anti-epileptica zoals fenytoïne en carbamazepine;
  • ijzersupplementen;
  • calciumblokkers zoals diltiazem en nifedipine;
  • aluminium bevattende antacida (deze verlichten de pijn bij maagzweren).

Overleg met huisarts

Naast de hierboven genoemde geneesmiddelen, zijn er veel andere medicijnen die verstopping kunnen veroorzaken. Als eenvoudige maatregelen als meer drinken, meer vezels in de voeding en meer beweging geen of onvoldoende soelaas bieden, kan in overleg met de (huis)arts worden bekeken of het mogelijk is om het geneesmiddel te vervangen door een middel met minder kans op verstopping. Ook kan de arts Lactulose (stroop of zakjes poeder) of macrogol (zakjes poeder) voorschrijven als het nemen van extra natuurlijke vezels onvoldoende helpt.

Darmen verstopt door gewoonte

Door het uitstellen van de ontlasting kan de aandrang verdwijnen en voorlopig niet meer terugkomen. Dit kan aanleiding geven tot verstopping, vooral als je het frequent doet. Stel daarom het poepen niet (te lang) uit als je aandrang voelt.

Vers fruit / Bron: Istock.com/karelnoppeVers fruit / Bron: Istock.com/karelnoppe

Voedingsvezels, drinken en beweging

Voedingsvezels zijn belangrijk voor het behoud van een zachte, volumineuze ontlasting. Als je dagelijks te weinig vezels binnenkrijgt, kan dit leiden tot verstopte darmen. De beste natuurlijke bronnen van vezels zijn fruit, groenten en volkoren granen en graanproducten.

Naast onvoldoende vezelrijk voedsel, kan verstopping ook in de hand gewerkt worden door (te) weinig drinken en te weinig lichaamsbeweging. Verder kan aanleg een rol spelen. Er zijn mensen die minder actieve darmen hebben.

Laxeermiddelen

Een mogelijke oorzaak van ernstige obstipatie is het overmatig c.q. chronisch gebruik van laxeermiddelen. De darm raakt dan gewend aan het laxeermiddel waardoor het zonder niet meer lukt.

Hormonale stoornissen

Hormonen kunnen de stoelgang beïnvloeden. Bijvoorbeeld:
  • te weinig schildklierhormoon (hypothyreoïdie) en teveel parathyroïdhormoon (door verhoging van het calciumgehalte in het bloed) kunnen tot verstopping leiden;
  • tijdens de menstruatie zijn de oestrogeen- en progesteronniveaus hoog wat tijdelijke kan leiden tot verstopping.
  • verhoogde niveaus van oestrogeen en progesteron tijdens de zwangerschap kan ook leiden tot obstipatie.

Aandoeningen

Er zijn ook bepaalde aandoeningen die obstipatie kunnen veroorzaken. Bijvoorbeeld ziekten die de dikke darm beïnvloeden. Er zijn veel ziekten die de functie van spieren en/of zenuwen van de dikke darm kunnen beïnvloeden, zoals diabetes, scleroderma, intestinale pseudo-obstructie, de ziekte van Hirschsprung, en ziekte van Chagas. Ileus (ook wel darmobstructie of darmafsluiting genoemd) is andere mogelijke oorzaak van verstopping. Sommige ziekten van de hersenen en het ruggenmerg kunnen ook leiden tot obstipatie, waaronder de ziekte van Parkinson, multiple sclerose (MS) en ruggenmergletsel.

Luie dikke darm

Er kan ook sprake zijn van 'coloninertie', ook wel 'inactief colon' of 'luie dikke darm' genoemd. Hierbij reageert de dikke darm niet meer op de prikkels die meestal tot poepen leiden, zoals een volle dikke darm en ontlasting in de endeldarm. Het wordt vaak gezien bij ouderen, gehandicapten en bedlegerige patiënten. Het komt soms ook voor bij verder gezonde jonge vrouwen, maar het wordt weer minder vaak gezien bij gezonde jonge mannen. Soms komt coloninertie voor bij mensen die er een gewoonte van maken om het poepen uit te stellen of na langdurig gebruik van laxeermiddelen of klysma's.

Bekkenstatica

Bekkenstatica verwijst naar een aandoening waarbij de bekkenbodemspieren niet normaal werken, wat kan leiden tot verstoppingsklachten. De bekkenbodemspieren zijn van cruciaal belang voor de stoelgang.

Het verhelpen en voorkomen van verstopping

Er zijn verschillende maatregelen die je kunt nemen bij obstipatie. De beste aanpak is gebaseerd op het opsporen en verhelpen of behandelen van de onderliggende oorzaak.

Lichaamsbeweging zet je dikke darm aan tot bewegen / Bron: Istock.com/michaeljungLichaamsbeweging zet je dikke darm aan tot bewegen / Bron: Istock.com/michaeljung
Wat kun je zelf doen bij verstopte darmen?
Je kunt zelf de volgende maatregelen nemen om verstopping tegen te gaan:
  • Drink ten minste 1,5 tot 2 liter per dag (water, thee, enz.).
  • Eet gezond en gevarieerd en zorg dat je voldoende vezels binnenkrijgt. Voedingsvezels houden vocht vast in de darm, wat zorgt voor een meer volumineuze en zachtere ontlasting. Ook stimuleren vezels de werking van de darm. Vezels zitten vooral in groenten en fruit, maar ook in volkoren- en roggebrood en peulvruchten (bonen, erwten, linzen).
  • Zorg dagelijks voor voldoende beweging, dat wil zeggen iedere dag ten minste een halfuur intensief bewegen (wandelen, rennen, fietsen, zwemmen of tuinieren).
  • Zorg voor een goede toiletgang: stel poepen niet uit als je aandrang voelt.

Medicijnen

Als bovenstaande maatregelen ontoereikend zijn, kun je iedere dag psylliumvezels nemen. Deze natuurlijke vezels zorgen ervoor dat de ontlasting meer water opnemen, waardoor het zachter wordt en opzwelt. Dit bevordert de stoelgang. Als dit onvoldoende zoden aan de dijk zet, kun je op voorschrift lactulose of macrogol gebruiken. Dit maakt de ontlasting dunner en zachter. De darmen gaan daardoor beter kneden. Een enkele keer kan de arts voor korte tijd een middel voorschrijven om de darm te prikkelen, zoals bisacodyl of sennosiden. Een (micro-)klysma kan nodig zijn voor een snel resultaat.

Lees verder

© 2016 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hoe verbeter ik mijn stoelgang?Hoe verbeter ik mijn stoelgang?Mensen die lijden aan obstipatie hebben te maken met darmproblemen. Obstipatie komt veel voor. Ongeveer 1 op de 3 mensen…
Verstopte darmen: oorzaken, symptomen en behandelingVerstopte darmen: oorzaken, symptomen en behandelingVerstopte darmen, darmverstopping of darmafsluiting wordt ook wel 'ileus' genoemd. Via darmbewegingen of peristaltiek wo…
Obstipatie (verstopping) bij kinderenObstipatie (verstopping) bij kinderenIn de dikke darm wordt de ontlasting ingedikt totdat het kind aandrang krijgt om te poepen. Als het kind last heeft van…
Niet kunnen poepen: klachten en symptomen bij verstoppingNiet kunnen poepen: klachten en symptomen bij verstoppingNiet kunnen poepen of moeilijk kunnen poepen is een veel voorkomende klacht. Het niet kunnen poepen kan optreden bij zow…
Darmen  de mooie voedselmachineDarmen de mooie voedselmachineDarmen, ontlasting, poepen of juist niet kunnen poepen; het zijn de delen van ons lichaam en de functies van ons lijf wa…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipart Vectors, Pixabay
  • www.medicinenet.com/constipation
  • www.darmgezondheid.nl/consumenten/darmklachten/darmaandoeningen/obstipatie.html
  • www.nhg.org/standaarden/volledig/nhg-standaard-obstipatie
  • www.thuisarts.nl/verstopping/ik-heb-last-van-verstopping
  • www.merckmanual.nl/mmhenl/print/sec09/ch129/ch129b.html
  • Afbeelding bron 1: Andrey Popov/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Syda Productions/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/karelnoppe
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/michaeljung

Reageer op het artikel "Darmen verstopt of verstopte darmen: symptomen en oorzaken"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 14-02-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Darmaandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!