InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie)

Vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie)

Vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie) Vergrote prostaat wordt ook wel Benigne Prostaat Hyperplasie (BHP) of Benigne Prostaat Hypertrofie genoemd. Veel mannen van 50 jaar of ouder hebben in enige mate een vergrote prostaat. Een geringe vergroting van de prostaat die geen klachten geeft, is een normaal verschijnsel bij het ouder worden. Prostaatvergroting is een niet-kankerachtige aandoening van de prostaat; het heeft dus niets met prostaatkanker te maken. De oorzaak van deze aandoening is onbekend. Een goedaardige prostaatvergroting kan op verschillende manieren behandeld worden, onder meer met medicijnen.

Vergrote prostaat


Symptomen vergrote prostaat

Afbeelding 1. Waar ligt de prostaat? / Bron: US National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)Afbeelding 1. Waar ligt de prostaat? / Bron: US National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Verschijnselen

Aanvankelijk zal een prostaat die groter wordt, geen klachten geven. Als de prostaat echter steeds groter wordt, kan hij op den duur de urinebuis afknellen en vervormen. Dit zal het urineren beïnvloeden. Veelvoorkomende symptomen en verschijnselen van een vergrote prostaat zijn in dat geval:
  • regelmatig plassen, zowel overdag als 's nachts;
  • plotselinge drang om te urineren;
  • vertraagd beginnen met urineren;
  • pijn of brandend gevoel;
  • gevoel dat de blaas nooit helemaal leeg wordt;
  • (na)druppelen of lekken op het einde;
  • zwakke en onderbroken urinestroom.

De blaas kan groter worden als er urine in achterblijft. Hierdoor kan de onderbuik opzetten. Ook bestaat het risico dat de urinewegen ontstoken raken.

Plasklachten zijn van invloed op de levenskwaliteit en levensvreugde

Een dergelijke vergroting van de prostaat die van invloed is op de urinestroom, is van invloed op de levensstijl van mannen. Als je vaak moet plassen, is dat zeer vervelend. Het verstoort niet alleen de slaap, maar sociale activiteiten moeten ook steeds onderbroken worden door een toiletgang. Sommige mannen gaan daardoor sociale activiteiten vermijden. Hun leefwereld wordt steeds kleiner.

Afbeelding 2. Normale en vergrote prostaat / Bron: Akcmdu9, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Afbeelding 2. Normale en vergrote prostaat / Bron: Akcmdu9, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Onderzoek en diagnose

De volgende onderzoeken kunnen verricht worden:

Rectaal toucher

De prostaat kan vrij eenvoudig rectaal onderzocht worden door de huisarts. De arts brengt in dat geval de vinger in het rectum en onderzoekt de prostaat op onregelmatigheden, zoals eventuele knobbels (zie afbeelding 2). Zo'n onderzoek heet rectaal toucher. Bovengenoemde symptomen kunnen het gevolg zijn prostaatkanker.

Afname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/JovanmandicAfname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/Jovanmandic

PSA-bloedonderzoek

Teneinde kanker als een oorzaak van deze klachten trachten uit te sluiten, kan de arts een PSA-bloedonderzoek aanbevelen. PSA staat voor Prostaat Specifiek Antigeen en is een eiwit dat alleen in de prostaat wordt geproduceerd. Een verhoging van het PSA-gehalte in het bloed kan duiden op prostaatkanker. Doch bij goedaardige prostaatvergroting kan het PSA ook verhoogd zijn. Bij iets minder dan de helft van de goedaardige prostaatvergrotingen is dit het geval.

Normaal is het PSA-gehalte in het bloed onder de 4 (microgram per liter), maar bij een goedaardige vergroting kan dit stijgen tot wel 10. Om het nog iets ingewikkelder te maken: er bestaan bepaalde soorten agressieve prostaatkanker waarbij PSA-waarden voorkomen die duidelijk onder de 4 liggen. Het grote probleem bij de PSA-waarde is kortom, dat het moeilijk is daar een goede conclusie aan te verbinden.

Urineonderzoek

Voorts kan de arts urineonderzoek doen om een ontsteking van de prostaat uit te sluiten.

Cystoscopie / Bron: Alexilusmedical/ShutterstockCystoscopie / Bron: Alexilusmedical/Shutterstock

Cystoscopie en echografie

Mogelijke verdere onderzoeken zijn cystoscopie en echografie. Een cystoscopie is een inwendig onderzoek van de plasbuis en de blaas en bij een echografie wordt gebruik gemaakt van geluidsgolven waarmee onregelmatigheden in het lichaam opgespoord kunnen worden.

Behandeling vergrote prostaat

Onder meer de volgende behandelingen zijn mogelijk:

Ruimtescheppende medicijnen - alpha 1 blokkers

Dit zijn spierontspannende medicijnen van het gladde spierweefsel in het stroma en kapsel van de prostaat, in de urethra en in de blaashals, waardoor de persoon minder vaak naar het toilet hoeft.

Prostaat verkleinende medicijnen - 5 alpha reductase remmers

Deze medicijnen kunnen de prostaat met wel 30% verkleinen.

Combinatietherapie

Een combinatie van bovengenoemde medicijnen.

Trans Urethrale Resectie van de Prostaat (TURP)

Via de plasbuis holt de uroloog met een elektrisch verwarmd draadje de prostaat uit, waardoor de persoon weer normaal kan urineren.

Laserbehandeling

Via de plasbuis wordt een instrument ingebracht die middels laserlicht het binnenste gedeelte van de prostaat verdampt. Op deze manier ontstaat er meer ruimte. Een laserbehandeling met de GreenLight laser duurt zon één tot anderhalf uur, waarna de patiënt een blaaskatheter krijgt.

Operatie via de buikwand

Voor een operatieve ingreep via de buikwand wordt gekozen als de prostaat te groot is voor de TURP-behandeling.

Wat kun je zelf doen: zittend plassen

Mannen met een goedaardig vergrote prostaat kunnen beter gaan zitten bij het plassen. Hierdoor lijkt er een krachtiger straal te zijn, terwijl de plastijd korter lijkt te worden en de blaas wordt op deze manier beter leeggeplast, waardoor ze minder risico op blaasontsteking lopen. Wanneer je zit zijn de spieren in benen en bekken meer ontspannen, waardoor je de blaas beter leeg kunt plassen. Dat blijkt uit bestudering van de wetenschappelijke literatuur op dit gebied. Onderzoekers van het LUMC publiceerden de resultaten op 22 juli 2014 in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS ONE. Medicijnen die de spierspanning rond de blaas verminderen kunnen verlichting geven. Maar dit onderzoek toont aan dat het effect van zittend plassen bijna net zo groot is. Het is echter niet aan te raden met medicijnen te stoppen. Waarschijnlijk werkt een combinatie van medicatie en zitten bij het plassen het beste.

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Prostaatvergroting: klachten, behandelingProstaatvergroting: klachten, behandelingBij veel mannen groeit in de loop van de jaren de prostaat. Sommigen krijgen daardoor problemen met plassen, maar bij an…
Prostaat: De meest voorkomende problemen op een rijDe prostaat is een klier, die zich bij mannen onder de blaas bevindt. De prostaat maakt stoffen aan, die nodig zijn voor…
Prostaatkanker, oorzaken, symptomen en behandelingDe functie van de prostaat is het afscheiden van vocht. Het vocht wat door de prostaat wordt afgescheiden wordt met de z…
Prostaatproblemen behandelenProstaatproblemen behandelenHet prostaat maakt deel uit van het mannelijk geslachtsorgaan. Prostaat problemen komen vaak voor bij mannen met de leef…
Prostaatklachten: oorzaak en behandelenProstaatklachten: oorzaak en behandelenProstaatklachten komen voor in de vorm van prostaatkanker of een vergrote prostaat. Vaak zijn symptomen als pijn bij het…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Alan Hoofring (Illustrator), Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • www.lumc.nl
  • www.prostaat.nl
  • Afbeelding bron 1: US National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Akcmdu9, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/Jovanmandic
  • Afbeelding bron 4: Alexilusmedical/Shutterstock

Reageer op het artikel "Vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Peter, 04-12-2014 21:33 #3
Ik ben 62 jaar, m'n hele leven diabetes type 1, en het laatste jaar wordt plassen "ongewoner", vaker plassen, zwakkere straal, alle bekende symptomen. Eergisteren was ik bij de huisarts en die heeft "gevoeld".
uitslag ; geen onregelmatigheid in de vorm en eigenschap van de prostaat, misschien een beetje vergroot. Ik blij, Maar nu zie ik op het plaatje "waar ligt de prostaat" dat als een dokter dit met de vinger aftast hij alleen de "achterkant" van de prostaat kan aanraken, hoe kan hij dan voelen of aan de voorkant van de prostaat geen onregelmatigheid zit? Ik wil de huisarts graag 100% geloven maar ik vraag me dit wel af.
bedankt voor Uw antwoord en mvg
Peter Reactie infoteur, 05-12-2014
Bij een rectaal toucher voelt de arts met zijn vinger via de endeldarm of uw prostaat afwijkingen vertoont (bijvoorbeeld of de prostaat vergroot is). Via rectaal toucher is de prostaat goed palpabel (tastbaar). De website 'urolog.nl' schrijft hierover het volgende: "Een normale prostaat is duidelijk te voelen. De vinger kan er links en rechts en naar craniaal gemakkelijk over- en omheen komen. Bij een matig vergrote prostaat kan de vinger er craniaal nog juist omheen. Een sterke vergroting veroorzaakt een zodanige uitpuiling dat men met de top van de vinger de basis van de prostaat niet meer kan bereiken. Vòòr de puberteit is de prostaat niet voelbaar… De normale prostaat voelt vast-elastisch tot stevig-elastisch aan. Het rectum slijmvlies is goed verschuifbaar over de beide kwabben; deze zijn meestal symmetrisch, egaal en goed afgrensbaar. De sulcus medianus tussen beide kwabben is bij een normale prostaat bij mannen onder de 40 jaar goed te herkennen. Bij een vergrote prostaat is de sulcus verstreken, hetgeen normaal is… " (Bron: http://goo.gl/xTiIcU)
U kunt uw twijfels (telefonisch) met uw huisarts bespreken.

Jan Meer, 18-08-2010 15:28 #2
Sinds jaren chronische prostatitis. PSA momenteel 11,5 (wisselend). Biopsie: er is sprake van PIN-weefsel volgens uroloog. Wat is dat? Iets dergelijks als BPH? Reactie infoteur, 23-08-2010
Hallo,

PIN staat voor 'Prostatic intraepithelial neoplasia' en het is een microscopische laesie, een zeer kleine afwijking in het weefsel, in de prostaat, die wordt beschouwd als een voorloper van prostaatkanker. PIN kan verdwijnen, ongewijzigd blijven of zich uiteindelijk ontwikkelen tot prostaatkanker, maar dat proces kan - als het al gebeurt - zeker tien jaar in beslag nemen. Hoe groot het risico op prostaatkanker is bij mannen met PIN en wat de beste follow-up strategie is, is nog niet duidelijk.

Mvg, Martin

Hardeveld Robert, 22-10-2009 01:53 #1
Bij mij werd in juli jl bph ontdekt. na het lezen van uw artikel weet ik nu meer, terwijl dit mij geruststelling heeft gebracht,
thanks Reactie infoteur, 22-10-2009
Hallo Robert Hardeveld,

Fijn dat u wat heeft gehad aan de informatie in dit artikel. Succes ermee!

mvg, Tartuffel.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 27-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Prostaat aandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!