Debridement: Verwijdering van dood weefsel uit wonde

Debridement: Verwijdering van dood weefsel uit wonde Een debridement is een medische procedure waarbij de arts dood, beschadigd of geïnfecteerd weefsel verwijdert. Een schone wonde is namelijk nodig om de genezing van het resterende gezonde weefsel te bevorderen. Dit is mogelijk met behulp van diverse technieken, zoals een autolytische, biologische, chemische, chirurgische of mechanische verwijdering van het weefsel. De arts houdt bij de keuze van een debridement rekening met de specifieke wondpresentatie. Hij houdt hierbij rekening met factoren zoals andere aanwezige medische problemen, andere opties met een lager risico en het comfort en de wensen van de patiënt. De uitkomst van chronische wonden hangt af van de oorzaak. De meeste chronische wonden sluiten pas na diverse weken, maanden of zelfs jaren.

Indicatie voor debridement

De arts gebruikt een debridement om dood en besmet materiaal van uit de wonde te verwijderen zodat de wonde sneller herstelt. De arts zet de procedure meestal in om:
  • een nette wondrand te creëren om littekens te verminderen
  • een weefselmonster te krijgen voor testen en diagnose
  • te helpen bij de genezing van zeer ernstige brandwonden of decubitus (doorligwonden)
  • weefsel te verwijderen dat is besmet door bacteriën, vreemd weefsel, dode cellen of korstvorming

Voor het verwijderen van ongezond weefsel

De arts voert eerst een lichamelijk onderzoek uit. Verder bekijkt en meet hij de wonde. Indien de patiënt onder volledige narcose moet zijn voor het debridement, moet hij nuchter naar het ziekenhuis komen. Voor bepaalde soorten debridement moet de patiënt vooraf reeds pijnstilling nemen; de arts informeert de patiënt hierover. De patiënt mag dan niets eten of drinken na middernacht de nacht voordat de procedure doorgaat. Verder moet de patiënt een rit naar het ziekenhuis en ook achteraf naar huis regelen.

Duurtijd van verwijdering dood weefsel

De duur van de behandeling hangt af van het type debridement. Een chirurgisch debridement is de snelste methode. Een niet-chirurgisch debridement duurt twee à zes weken of langer.

Soorten debridement

Er zijn enkele soorten debridement die de arts vaak combineert.

Autolytisch debridement

Deze vorm van een debridement maakt gebruik van verbanden die wondvocht vasthouden. Hiermee wordt het natuurlijke vermogen van het lichaam ondersteund om de wonde te reinigen. Dit type verband zet de arts vaak in om decubitus (doorligwonden) te behandelen. Dit proces kost meer tijd dan andere methoden. Bij een wondinfectie of een snelle behandeling zet een arts gen autolytisch debridement in. Dit type debridement is een goede behandeling als het lichaam krachtigere behandelingen niet kan verdragen.

Biologisch debridement

Patiënten die een biologisch debridement krijgen, worden behandeld met levende organismen. De arts zet bijvoorbeeld steriele larven (maden) van de Lucilia sericata-soort in om aanzienlijke hoeveelheden dood weefsel te verwijderen. Wanneer het ongezond weefsel zwart en droog is, is een madenbehandeling niet bruikbaar.

Chemisch debridement (enzymatisch debridement)

De arts brengt een medicijn op de wonde aan. Vervolgens bedekt hij de wonde met een verband. De enzymen in het medicijn zorgen ervoor dat het dode weefsel in de wonde oplost. Soms zijn wel meerdere behandelingen per dag vereist voor het verkrijgen van de meest effectieve resultaten. Aangezien een chemisch debridement vaak pijn veroorzaakt, mag de patiënt vooraf reeds pijnstilling nemen.

Chirurgisch debridement

De arts voert een chirurgisch debridement uit met behulp van scalpels, pincetten, scharen en andere instrumenten. De arts gebruikt deze methode bij een grote wonde, diepe weefselschade of erg pijnlijke wonde. Daarnaast is een chirurgisch debridement noodzakelijk wanneer de arts de wonde moet verwijderen. Voorbeelden waarbij een chirurgisch debridement inzetbaar is, zijn chemische brandwonden of gangreen van Fournier (weefselversterf van en rond geslachtsorganen). De arts reinigt en desinfecteert de huid rond de wonde. De arts sondeert de wonde met een metalen instrument om de diepte te bepalen en eventuele vreemde materie te lokaliseren. De arts snijdt vervolgens dood weefsel weg. Hij spoelt de wonde om vrij weefsel te verwijderen. Soms zijn de grenzen van het probleemweefsel niet duidelijk gedefinieerd. Bij het uitsnijden van een tumor, bevinden zich bijvoorbeeld mogelijk micrometastasen (kleine uitzaaiingen) langs de tumorranden die dermate klein zijn dat de arts deze niet kan detecteren. Indien de arts deze echter niet verwijdert, veroorzaakt dit mogelijk een terugval. In dergelijke omstandigheden opteert de arts om een deel van het omliggende gezonde weefsel te verwijderen, zodat de tumor volledig verwijderd wordt.

Mechanisch debridement

Een mechanisch debridement omvat verschillende methoden om dood of geïnfecteerd weefsel te verwijderen. De arts gebruikt een soort bubbelbad, een spuit en een katheter, of natte tot droge verbanden. De verbandmethode houdt in dat de arts eerst een nat verband op de wonde aanbrengt. Terwijl dit verband droogt, absorbeert het wondmateriaal. Het verband wordt vervolgens opnieuw vochtig gemaakt en verwijderd. Een deel van het weefsel komt dan los. Vaak gaat de verbandwissel gepaard met pijn en daarom neemt de patiënt pijnstillers voor de procedure.

Onmiddellijk na de procedure

De arts stuurt monsters van het verwijderde weefsel voor onderzoek naar een laboratorium. Wanneer de resultaten bekend zijn, bespreekt hij deze met de patiënt.

Verdoving en pijn bij en na procedure

Dankzij lokale verdoving is het mogelijk om het gewonde gebied te verdoven. Bij een chirurgisch debridement is algemene anesthesie nodig; de patiënt slaapt dan tijdens de procedure en heeft dan geen pijn. Vaak heeft de patiënt pijn tijdens het herstelproces. Hij mag hiervoor pijnstillers nemen.

Zorg na de ingreep/behandeling

Het genezingsproces van een behandelde wonde duurt soms enkele weken. Speciale wondzorg is nodig. Wanneer dit lastig of te complex is voor de patiënt, is verpleging noodzakelijk. De wonde en verbanden moeten steeds schoon en droog blijven.

Roken verhoogt het risico op complicaties door een debridement / Bron: Geralt, PixabayRoken verhoogt het risico op complicaties door een debridement / Bron: Geralt, Pixabay

Complicaties van behandeling van wonde

Zelden ontstaan complicaties als gevolg van het verwijderen van dood weefsel, maar alle procedures brengen mogelijke risico’s met zich mee zoals pijn, bloedingen, een infectie, een trage wondgenezing en de verwijdering van gezond weefsel bij een mechanisch debridement.

Factoren die het risico op complicaties verhogen, omvatten:

Lees verder

© 2019 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wondzorg: Soorten débridementDébrideren is het verwijderen van necrotisch, dood weefsel (débris) uit de wonde. Dit is een natuurlijk proces van het l…
Wondzorg: Het TIME-modelHet TIME concept is een classificatiemodel dat binnen de wondzorg wordt gebruikt om te kunnen evalueren op korte en lang…
Eschara: Donkere vlekken (dood weefsel) op wonde op huidEschara: Donkere vlekken (dood weefsel) op wonde op huidEen wonde oplopen is normaal, zoals de hand verbranden tijdens het koken of van een fiets vallen. Het lichaam tracht ste…
Wondzorg: Negatieve druktherapie of vacuumtherapieNegatieve druktherapie, of vacuümtherapie, is een opkomend fenomeen binnen de wondzorg. Het basisidee van het systeem is…

Gramnegatieve bacterien: Oorzaak van bacteriële infectiesGramnegatieve bacterien: Oorzaak van bacteriële infectiesGramnegatieve bacteriën zijn een specifiek type bacteriën met unieke eigenschappen. Ze zijn zoals de meeste bacteriën in…
Audiometrie (gehooronderzoek): Soorten testen aan oor/orenAudiometrie (gehooronderzoek): Soorten testen aan oor/orenEen audiometrie is een onderzoek waarbij een audioloog kan bepalen hoe goed een patiënt geluiden kan horen. Dit gebeurt…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 3 december 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Debridement of a Wound, Infection, or Burn, https://www.winchesterhospital.org/health-library/article?id=2010813272
  • Debridement, https://surgery.ucsf.edu/conditions--procedures/debridement.aspx
  • Debridement, https://wondexpertisecentrum.mumc.nl/debridement
  • What Is Wound Debridement and When Is It Necessary?, https://www.healthline.com/health/debridement
  • Wound debridement, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507882/
  • Wound Debridement Options: The 5 Major Methods, https://www.woundsource.com/blog/wound-debridement-options-5-major-methods
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Debridement: Verwijdering van dood weefsel uit wonde"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 14-04-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidinfecties
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!