Sesamzaad: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde sesam

Sesamzaad: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde sesam Sesam is een van de oudste planten die worden gekweekt vanwege de zaden. Sesam was een favoriete smaakmaker voor brood in het oude Egypte en in Babylon, en dit gebruik is tot op de dag van vandaag doorgegaan. Sesamzaadjes worden op veel manieren gebruikt en ze bieden ook allerlei gezondheidsvoordelen. De sesamplant is een kruidachtige eenjarige plant, die een gemiddelde hoogte van 0,5 tot 1 meter kan bereiken. De bloemen zijn aanvankelijk lichtroze en groenblauw en vertonen veel gelijkenis met vingerhoedskruid. Vervolgens ontwikkelen zich ovale vruchtlichamen waaruit de sesamzaadjes worden gehaald. Wanneer de vruchtlichamen opengaan, is de oogsttijd gekomen en vallen de zaden eruit: 'Sesam, open u!'
Sesam / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)Sesam / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Wat is sesam?

Sesamzaadjes

Sesam (Sesamum indicum) is een plant uit de familie Pedaliaceae. Er wordt onderscheid gemaakt tussen witte en zwarte sesam en daartussen nog allerlei tinten beige. Bij de witte variant is er de gepelde en ongepelde variant. Witte sesam heeft een intense nootachtige aromatische smaak. Het is het basisingrediënt van veel oosterse, Indiase en Afrikaanse gerechten en kruidenmixen. Door het te roosteren kan het nootachtige aroma worden geïntensiveerd. Geroosterde sesam wordt ook gebruikt om de donkere kruidenolie te maken voor sauzen, dips, marinades en salades (sesamolie). Zwarte sesam is ongepeld en heeft het vliesje behouden. Zwarte sesamzaadjes hebben een aardse smaak en worden bijvoorbeeld in Japan over noedels en rijstgerechten gestrooid. Gepelde sesam is crèmekleurig. Dit wordt vaak over gebak gestrooid.

De plant

De sesamplant lijkt qua uiterlijk op de inheemse vingerhoed. Het heeft vierkante witte, violette of roze gekleurde klokbloemen. Na ongeveer drie maanden ontwikkelden de omhulsels zich, waarin de zaden zich ontwikkelen.

Voedingswaarde

De sesamzaadjes bestaan ​​uit ongeveer 20 procent eiwit en 50 procent vet, meestal onverzadigde vetzuren en met een laag aantal verzadigde vetzuren. De kleine sesamzaadjes smaken licht nootachtig. Ze kunnen op veel manieren worden gebruikt. Sesam wordt geroosterd en gepeld aangeboden. Het wordt echter aanbevolen om de voorkeur te geven aan de ongepelde variant, omdat deze sesam de hoogste waarde van belangrijke plantaardige vetten en andere waardevolle ingrediënten bevat.

De bloem van sesam vertoont veel gelijkenis met vingerhoedskruid / Bron: Mullookkaaran, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)De bloem van sesam vertoont veel gelijkenis met vingerhoedskruid / Bron: Mullookkaaran, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Sesam bevat ook veel vitamines en mineralen. Voor vegetariërs en veganisten zijn sesamzaden bijzonder interessant omdat ze veel ijzer en calcium bevatten. Bovendien bevatten sesamzaadjes meerdere B-vitamines, zoals vitamine B1, B2 en B6, en daarnaast vitamine E en magnesium. Zwarte sesam bevat iets meer voedingsstoffen dan witte sesamzaadjes.

Voorkomen en teelt

Sesam is een van 's werelds oudste olieplanten, oorspronkelijk afkomstig uit delen van Afrika en India. Tegenwoordig wordt sesam vooral in de tropische en subtropische gebieden van de wereld verbouwd. De grootste producenten zijn:
  • India
  • China
  • Myanmar
  • Soedan
  • Oeganda
  • Nigeria
  • Pakistan

Sesamplant / Bron: Franz Xaver, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Sesamplant / Bron: Franz Xaver, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
De sesamplant geeft de voorkeur aan een warm, gematigd vochtig klimaat. Daarom gedijt het bijna overal in Afrika en Azië. India, China en Myanmar behoren tot de toonaangevende producenten van sesamzaad. De conditie van de grond is niet zo belangrijk voor een rijke oogst. Alleen zeer zanderige bodems zijn niet geschikt voor sesam. De plant heeft wel regelmatig water nodig. De sesamplant wordt gemiddeld 0,5 tot 1 meter hoog. De zaden kunnen al na drie maanden na het zaaien worden geoogst. De vruchten zijn moeilijk te openen. Ze barsten pas na de oogst en het rijpen open en geven dan hun zaden vrij.

Toepassing en effect van sesamzaad

Zaad, olie en bloem

Sesamzaad wordt in verschillende Aziatische en Arabische landen gebruikt als gezond basisvoedsel vanwege het hoge gehalte aan essentiële vetten, essentiële aminozuren, vitamines, mineralen en sporenelementen. Het gewas wordt voornamelijk inwendig gebruikt in de vorm van sesamzaad, sesamolie en sesambloem. Voor uitwendig gebruik is alleen de olie geschikt. Pure sesamolie, uitwendig aangebracht, voorkomt een droge huid en stabiliseert ook de zuurbeschermende laag van de huid die is beschadigd door omgevingsinvloeden. Sesamolie en sesamzaad zijn ook erg populair in de keuken. De nootachtige smaak kan worden versterkt door de zaadjes in de pan te roosteren. Hiervoor is geen vet vereist. De donkere, aromatische, krachtige olie verfijnt bijvoorbeeld salades en wokgerechten.

Een cracker van sesamzaad / Bron: Thamizhpparithi Maari, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Een cracker van sesamzaad / Bron: Thamizhpparithi Maari, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
Sesam kan ook in brood of ​​gebak worden toegepast vanwege zijn nootachtige smaak. In Europa wordt vaak de lichte en minder intense sesamolie gebruikt die wordt geproduceerd uit de niet geroosterde zaden. Deze olie heeft een licht notenaroma en kan goed worden toegepast in een salade. Sesam kan ook worden gebruikt om vlees, vis en tofu te bakken.

Bewaren

De sesamzaadjes en de sesamolie moeten koel en donker worden bewaard. De olie blijft maximaal een half jaar houdbaar indien ze is geopend en kan het beste in de koelkast worden bewaard, omdat deze snel ranzig wordt. Sesamzaadjes moeten in een afsluitbare doos worden bewaard.

Gezondheidsvoordelen

Sesam bevat veel waardevolle ingrediënten die een positief effect hebben op de gezondheid, zoals selenium. Dit essentiële sporenelement moet via voedsel aan het lichaam worden geleverd, omdat je lichaam het niet zelf kan produceren. Selenium ondersteunt het immuunsysteem en de stofwisseling. De speciale mix van belangrijke mineralen in de zaden versterkt bijvoorbeeld de botten en het hart.

De ingrediënten werken het beste in combinatie met vitamine C. Daarom wordt de bereiding van sesam met verse groenten aanbevolen, vooral in de winter. Sesamzaad heeft een antioxiderende werking en kan aldus het lichaam helpen beschermen tegen vrije radicalen. Het relatief hoge calciumgehalte in sesam overtreft dat van volle melk per 100 gram minstens zes keer. Calcium is bijvoorbeeld belangrijk voor bloedstolling, hartactiviteit, opbouw van botten en tanden en voor een goede werking van spieren en zenuwen. Calcium voorkomt de vorming van osteoporose, versterkt het glazuur, voorkomt hartritmestoornissen, etc.

Lees verder

© 2019 - 2021 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Sesamzaad en sesamolieSesamzaad en sesamolieSesamzaad wordt over de hele wereld gebruikt in allerlei gerechten. En dat al duizenden jaren lang. Dat geldt ook voor s…
Sesamzaad en olie voor de bloedvatenSesamzaad en olie voor de bloedvatenSesamzaad is altijd een belangrijk voedingsmiddel voor de mens geweest. Al duizenden jaren eten de Oosterse volkeren ses…
De geneeskracht van sesamolieDe geneeskracht van sesamolieDe Latijnse naam voor sesam is Sesamum Indicum. De sesamplant behoort tot de oudste gecultiveerde planten van de moderne…
Sesamzaad, heerlijk en voedzaamSesamzaad, heerlijk en voedzaamSesamzaad is het gezondste zaad wat de mens kent. Deze knapperige lekkernij is ook het oudste zaad. Sesamolie is waarsch…

Peterselie: gezondheidsvoordelen, voedingswaarde en teeltPeterselie: gezondheidsvoordelen, voedingswaarde en teeltPeterselie (Petroselinum crispum) is een van de bekendste en meest veelzijdige culinaire kruiden. De kruidenplant wordt…
Stokroos: gezondheidsvoordelen, toepassingen van stokrozenStokroos: gezondheidsvoordelen, toepassingen van stokrozenDe stokroos is een prachtige kruidachtige, tweejarige of overblijvende plant. De planten groeien rechtop, hebben een enk…
Bronnen en referenties
Tartuffel (2.976 artikelen)
Laatste update: 10-05-2021
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 12
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.