Aandoeningen: vergrote (opgezette) lymfeklieren
Een mens heeft veel lymfeklieren, ongeveer zeshonderd. De meeste van deze lymfeklieren kun je voelen wanneer ze vergroot (opgezet) zijn. De lymfeklieren in de liezen, oksels, hals en nek zijn goed voelbaar als ze vergroot zijn. De oorzaak van vergrote lymfeklieren is meestal onschuldig. Kanker kan echter ook een oorzaak zijn van vergrote opgezette lymfeklieren. Normaal zijn lymfeklieren niet voelbaar. Wanneer lymfeklieren voelbaar (voelen aan als een boon) zijn ze dus vergroot.Inhoud
- Wat is een lymfeklier (lymfeknoop)?
- Vergrote lymfeklieren
- Oorzaken van vergrote (opgezette) lymfeklieren
- Wanneer naar de huisarts met vergrote (opgezette) lymfeklieren?
Wat is een lymfeklier (lymfeknoop)?
Lymfeklieren (lymfeknopen) komen door het hele lichaam voor. In de lymfeklieren komen aanvoerende lymfevaten samen. Ook bevat een lymfeklier vele lymfocyten. Lymfocyten zijn witte bloedcellen. Witte bloedcellen zijn cellen van het afweersysteem. Eventuele schadelijke stoffen, zoals ziekteverwekkers die in de lymfevloeistof zitten worden door de lymfocyten vernietigd. De lymfeklier kan door de hogere activiteit van de lymfocyten verdikken. Het gevolg is een vergrote lymfeklier. Vaak is de oorzaak van een vergrote lymfeklier onschuldig. Feitelijk is een lymfeklier helemaal geen klier, maar een verzameling van lymfocyten. Deze lymfocyten zijn de B-lymfocyten en T-lymfocyten. Andere klieren die in het lichaam voorkomen zijn:- Endocriene klieren zoals: alvleesklier (de alvleesklier produceert onder andere insuline en glucagon), bijnier (de bijnier produceert onder andere adrenaline, cortisol)
- Exocriene klieren zoals: speekselklieren, zweetklieren en talgklieren
Vergrote lymfeklieren
Lymfeklieren die vergroot zijn kun je onder andere voelen op het achterhoofd, onder de kaak in de oksels en/of in de liezen. Mensen met een vergrote lymfeklier hebben meestal maar één vergrote lymfeklier. Het kan ook voorkomen dat mensen meerdere vergrote lymfeklieren hebben op verschillende plekken in het lichaam. Een vergrote lymfeklier ontstaat meestal doordat er in de buurt van de vergrote lymfeklier een infectie, bijvoorbeeld verkoudheid, of een wond aanwezig is. Meestal duidt een vergrote lymfeklier dus op iets onschuldigs. Wanneer er in de buurt van de vergrote lymfeklier geen wond of infectie te vinden is, moet men gaan kijken of het niet zo is dat door het hele lichaam de lymfeklieren vergroot zijn. In zeldzame gevallen kunnen vergrote lymfeklieren echter ook op een ernstige aandoening duiden. Het kan bijvoorbeeld lymfeklierkanker zijn of metastasering (uitzaaiing) van een maligne (kanker) proces naar de lymfeklieren. Het is dus erg belangrijk dat er snel onderscheid gemaakt wordt tussen onschuldige vergrote lymfeklieren of vergrote lymfeklieren die op een ernstige aandoening kunnen duiden. Dit is niet altijd even makkelijk. Je kunt kijken naar mogelijke onschuldige aandoeningen die aanwezig zijn zoals bijvoorbeeld een keelontsteking. Verder kijk je naar de plaats waar de vergrote lymfeklier gevonden is, de grootte van de lymfeklier, de consistentie van de lymfeklier en de patiëntkenmerken.Oorzaken van vergrote (opgezette) lymfeklieren
Hieronder volgt een overzicht van de mogelijke oorzaken van vergrote lymfeklieren;Vergrote lymfeklieren door ontstekingen
Ontstekingen kunnen vergrote lymfeklieren veroorzaken. De infecties kunnen veroorzaakt worden door virussen, bacteriën, parasieten en schimmels. Zwellingen van de lymfeklieren in de hals komen veel voor. Dit kan bijvoorbeeld veroorzaakt worden door virussen van de bovenste luchtweginfecties of door een keelontsteking. Zwelling van klieren in de hals is ook typerend voor de ziekte van Pfeiffer of kissing disease (mononucleosis infectiosa) en het cytomegalievirus.
Systeemaandoeningen
Je kunt dan denken aan reumatoïde artritis en lupus erythematodes. Het is echter zeldzaam dat vergrote lymfeklieren hiervan het eerste symptoom zijn.
Metastasering in de klier
Kankercellen kunnen vanuit een kwaadaardig proces in de lymfevaten groeien en zo in de lymfeklieren terecht komen. Via de lymfeklieren en lymfevaten komen de kankercellen elders in het lichaam terecht. Dit proces wordt metastasering, of uitzaaiing genoemd.
Kanker (maligniteit) van de klieren zelf
Hieronder vallen non-Hodgkin- en Hodgkin-lymfomen en lymfatische leukemie. Deze vormen van kanker zijn kanker van de lymfeklieren zelf.
Wanneer naar de huisarts met vergrote (opgezette) lymfeklieren?
Vaak is de oorzaak van vergrote (opgezette) lymfeklieren onschuldig. Toch kunnen mensen zich zorgen maken wanneer zij vergrote lymfeklieren hebben. Vaak denken mensen dat vergrote lymfeklieren het gevolg zijn (lymfeklier)kanker. Wanneer mensen naast vergrote lymfeklieren ook sprake is van de volgende symptomen kan de oorzaak kanker zijn:- Onverklaard gewichtsverlies
- Verminderde eetlust
- Vermoeidheid
- Malaise
- Koorts
- Nachtelijk zweten
- Onrustig gevoel
- Onverklaarde roodheid
- Op meerdere plaatsen vergrote, harde lymfeklieren
Lees verder
Gerelateerde links
Zowerkthetlichaam.Gerelateerde artikelen
Ziekte van Hodgkin: symptomen, diagnose, behandeling De ziekte van Hodgkin komt vooral voor bij jonge mensen, tussen de 1…Het lymfatisch systeem Het lymfatisch systeem begint als dunne lymfevaatjes met een gesloten uiteinde. De dunne lymfevaat…
Opgezwollen/opgezette lymfeklieren: hals, nek, lies & oksel Bij elke palpabele of voelbare lymfeklier spreekt men reeds v…
Verwijderen van lymfeklieren Meestal is een vergrote opgezette lymfeklier het gevolg van een onschuldige infectie. Een ve…
Opgezette lymfeklieren: meestal een onschuldig verschijnsel Je voelt ineens een verdikking in je nek, onder je arm of in…
Bronnen en referenties
- Dr. T.O.H. de Jongh, dr. H. de Vries, dr. H.G.L.M. Grundmeijer, Diagnostiek van alledaagse klachten I, 2002
Reageer op het artikel "Aandoeningen: vergrote (opgezette) lymfeklieren"
Reacties
Hans, 22-11-2012 12:50 #9
Rechtsachter net onder mijn hoofd, heb ik waarschijnlijk een opgezette lymfeklier. Ik heb een keeplpijn en verkoudheid gehad die lang heeft aangehouden. Ik ga ervan uit dat de opgezette klier daar de oorzaak van is. Echter, merk ik dat de opgezette plek soms jeukt. De ene keer meer dan de andere keer. Wat adviseert u mij?
Elizabeth, 07-02-2011 12:25 #8
Vorig jaar in mei is er een opgezwollen lymfeklier in mijn rechteroksel ontdekt. Daarvoor heb ik 2 keer een infectie aan mijn luchtwegen gehad. Mijn huisarts zei dat deze wel weer zou verdwijnen omdat er een infectie in mijn lichaam zat. Daarna een zeer stressvolle periode op mijn werk gehad. De eerste week van januari weer last van mijn luchtwegen en bronchien gehad. De zwelling zat er nog en zij raadde mij aan om een chirug er naar te laten kijken. Algemeen bloedonderzoek en op een kattenkrab gehad en er is een puncite gedaan in de zwelling. Gelukkig is er niets uitgekomen. Hij wil nu de zwelling er operatief uithalen. Ik voel daar niet voor. Hij gaf geen duidelijk antwoord waarom het volgens hem wel zou moeten. Kunt u mij aangeven wat de gevolgen zouden kunnen zijn als ik niet laat doen? Kan stress invloed hebben op een reeds gezwollen klier? Mijn leeftijd is 58 jaar.
Marjan, 27-05-2010 15:25 #7
Ik ben een meisje van 16, ik heb in me nek een stuk of 4 a 5 grote opgezwollen lymfenklieren. Ze zijn ongeveer 1 a 2 cm groot. Als ik er op druk doet het pijn verder niet. Ik maakte me nogal ongerust dus ik ben naar de doktor gegaan 3 dagen nadat ik het had gekregen, die zei dat het aan me immuumsysteem lag, omdat ik al ziek ben en nog zieker ga worden mischien(koorts, hoofdpijn etc.). Verder geen bloed of urine onderzoek gedaan. Alleen naar de klachten gevraagt en snel in me keel gekeken. Ik maak me nogal ongerust omdat ik heb dus op internet gelezen over de non hodgkin en ik heb alle symptonen ervan. Geen eetlust, ik heb al 2 dagen amper gegeten. Me t-shirt is als ik wakker wordt helemaal nat van de zweet, ik heb koorts en vermoeid. Dat zijn dus precies alle symptomen die ik ook over die non hodgkin kan vinden. Misschien denkt die doktor dat ik dat niet heb omdat ik nog zo jong ben en het komt vooral bij ouderen mensen voor. Het lijkt me zo dat ik dus een bloed of urine onderzoek had moeten afleggen. Moet ik nog een keer terug gaan?
Joost Maathuis, 16-11-2009 19:02 #6
Na verwijderen van prostaat(agressieve tumor) zijn lymfeklieren nog steeds (op scan na 3 maanden) even groot als bij constatering kanker. Radioloog schrijft: enigszins vergrote lymfeklieren ten gevolge van ontstekingen door het gehele lichaam. Waar kan dat aan liggen. Ben 59 jaar, moe en vol zorgen voor de toekomst.
Maria de Wit, 20-10-2009 11:02 #5
Bij mij is longkanker in mijn rechterlong ondekt (2 plekken)maar nu ook 1grote lymfklier of plek(licht iets lichter grijs)op de scan)kan er eventueel iets aan te doen?weg halen of zo? Mijn linkerlong is in orde!B>V>D voor antwoord van u?
groetjes Maria
Berthy, 27-04-2009 17:28 #4
Een vraagje bij mijn man is een vergrote lymfklier in clusters in zijn[opgezwollen ] buik gezien op de scan hij heeft geen infectie of ontsteking wel pijn in zijn buik en rug en totaal geen eetlust is moe en futloos heamatoloog door kan dit non hodgkinzijn?
Whj van de Ven, 16-10-2008 11:13 #3
Sinds enige tijd gebruik ik antioxidanten te weten selenium 200mcg zink 30 mg en visolie kan dat geen kwaad bij je lymfeklieren?
Line, 22-06-2008 19:19 #2
Is een vergote klier van 1.4 cm in de buik gevaarlijk?
Enza_9o- (infoteur), 26-02-2008 00:58 #1
Geachte Heren, dit was een goede uiteenzetting en goed leesbaar en begrijpend geschreven. Ik heb hier zeker wat van opgestoken! Dank U wel!