InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Joubert-syndroom: Neurologische aandoening

Joubert-syndroom: Neurologische aandoening

Joubert-syndroom: Neurologische aandoening Het Joubert-syndroom is een zeldzame hersenenaandoening waarbij de patiënt geen of een onderontwikkelde hersenstam (maaltandteken) en cerebellaire vermis heeft. De cerebellaire vermis regelt de balans en coördinatie van de patiënt. De meest voorkomende symptomen van het Joubert-syndroom zijn ataxie, een abnormale ademhaling, abnormale oog- en tongbewegingen en een lage spierspanning. Het syndroom werd voor het eerst beschreven door de Canadese kinderneuroloog Marie Joubert in 1969.

Synoniemen Joubert-syndroom

Het Joubert-syndroom is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • Agenesis van cerebellaire vermis
  • Cerebellar vermis agenesis
  • Cerebellarparenchymal Disorder IV (CPD IV)
  • Cerebellooculorenaal syndroom 1
  • Cerebelloparenchchymal stoornis IV familiaal
  • CORS
  • Familiaire aplasie van de vermis
  • JBTS
  • Joubert syndrome
  • Joubert-Bolthauser syndroom
  • Syndroom van Joubert

Epidemiologie neurologische aandoening

De incidentie van het Joubert-syndroom bedraagt naar schatting tussen 1 op 80.000 en 1 op 100.000 pasgeborenen wereldwijd. De diagnose van het zeldzame syndroom is wel moeilijk; vandaar dat wellicht nog veel andere mensen lijden aan de ziekte. Mannen en vrouwen zijn in gelijke aantallen getroffen. Informatie over de geografische en etnische voorliefde is niet gevonden in de geraadpleegde bronnen.

Oorzaken en erfelijkheid ziekte

Mutaties in ten minste tweeëntwintig genen veroorzaken het Joubert-syndroom. De overerving van deze aandoening verloopt op autosomaal recessieve wijze. De ouders van een patiënt met een autosomaal recessieve aandoening dragen elk één kopie van het gemuteerde gen, maar vertonen meestal zelf geen symptomen van de aandoening.

Bij de meeste patiënten echter is de oorzaak van de aandoening onbekend. Het Joubert-syndroom ontstaat dan spontaan (de novo) waardoor bijgevolg geen familiale geschiedenis bekend is.

Symptomen: Gezicht, ogen, hersenen, spieren

Het Joubert-syndroom is een multisystemische aandoening waarbij de patiënt afwijkingen heeft aan het gezicht, de hersenen, de ogen en spieren en daarnaast mogelijk vele andere symptomen vertoont. De ernst, uitgebreidheid en het optreden van de symptomen variëren per patiënt. De aandoening is aanwezig bij de geboorte, maar de meeste symptomen zijn pas zichtbaar in de kindertijd.

Gezicht

De patiënt heeft vrij typische gelaatstrekken. Zo heeft hij mogelijk een breed voorhoofd, gebogen wenkbrauwen, laagstaande oren, en een driehoekvormige mond met een gespleten lip of gehemelte (schisis) en tongafwijkingen.

Ogen

Nystagmus (medische term voor "wiebelogen") is een primair symptoom van het Joubert-syndroom. Coloboom, ver uit elkaar geplaatste ogen (hypertelorisme), strabisme (scheelzien), hangende oogleden (ptosis) en retinale dystrofie zijn eveneens gerapporteerd.

Hersenen

Een ander primair symptoom van het Joubert-syndroom is het maaltandteken dat te zien is op een MRI-scan of CT-scan. Dit is het gevolg van de abnormale ontwikkeling van het gebied bij de achterkant van de hersenen (vermis) en de hersenstam. Het maaltandteken verwijst naar de doorsnede van een maaltand (molenaar) wanneer de hersenafwijkingen te zien zijn op een MRI. De patiënt presenteert zich eveneens met een milde tot ernstige verstandelijke handicap en een ontwikkelingsachterstand.

Spieren

In de kindertijd vertoont de patiënt een zwakke spierspanning (hypotonie), waardoor de patiënt in de vroege jeugd evenwichts- en coördinatieproblemen ontwikkelt (ataxie). Tevens heeft hij episodes van een ongewoon snelle ademhaling (tachypneu) of langzame ademhaling (bradypneu).

Bijkomende symptomen

Bijkomende symptomen omvatten een nieraandoening (cysten), een leveraandoening, gedragsproblemen, epileptische aanvallen, skeletafwijkingen (bijvoorbeeld extra vingers en tenen), encefalokèle, slaapapneu (slaapstoornis met tijdelijk gestopte ademhaling) en endocriene aandoeningen (hormonale veranderingen). Wanneer het Joubert-syndroom optreedt in combinatie met één of meer van deze bijkomende symptomen, krijgt de aandoening volgende naam: "Joubert-syndroom en verwante aandoeningen (JSRD)."

Diagnose en onderzoeken

De diagnose van het syndroom gebeurt op basis van een grondig lichamelijk onderzoek op basis van de zichtbare symptomen. De drie primaire symptomen zijn afwijkingen aan de cerebellaire vermis en hersenstam waardoor het maaltandteken (molaarteken) via een MRI-scan zichtbaar is, hypotonie en ontwikkelingsvertragingen met een verstandelijke beperking (verschillende gradaties). De uiteindelijke diagnose gebeurt aan de hand van een genetisch onderzoek. Via een echografie is de aandoening prenataal eveneens vast te stellen.

Behandeling ziekte

Dit syndroom valt niet te genezen maar een ondersteunende en symptomatische behandelingswijze is wel mogelijk. De patiënt krijgt op regelmatige basis een onderzoek met betrekking tot de ademhaling, nieren, lever en ogen. Voorts is fysiotherapie, ergotherapie en logopedie aangewezen.

Prognose

De prognose voor een patiënt met het Joubert-syndroom is afhankelijk van de ernst van de hersenafwijking en of de andere organen betrokken zijn. Sommige patiënten hebben een milde vorm van de aandoening, met een minimale motorische handicap en een goede geestelijke ontwikkeling, terwijl anderen een ernstige motorische beperking, een matige verstandelijke beperking en andere afwijkingen vertonen.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Erfelijke aandoening in hersenen: Joubert SyndroomErfelijke aandoening in hersenen: Joubert SyndroomHet Joubert Syndroom is een zeldzame aangeboren aandoening waarbij het middenstuk van de kleine hersenen niet goed is aa…
Dekaban-Arima-syndroom: Afwezige kleine hersenenDekaban-Arima-syndroom: Afwezige kleine hersenenHet Dekaban-Arima-syndroom (DAS) is een zeldzame aandoening waarbij de kleine hersenen afwezig of onderontwikkeld zijn.…
Baraitser-Winter-syndroom: Afwijkingen gezicht en hersenenBaraitser-Winter-syndroom: Afwijkingen gezicht en hersenenIn 1988 beschreven Baraitser en Winter voor het eerst het Baraitser-Winter-syndroom. Dit is een aangeboren genetische aa…
Oculair hypertelorisme: Wijd uit elkaar staande ogenOculair hypertelorisme: Wijd uit elkaar staande ogenHypertelorisme is geen aandoening maar een symptoom van mogelijk een ziekte of syndroom. Het kenmerkt zich doordat de pa…
Manitoba oculotrichoanaal-syndroomManitoba oculotrichoanaal-syndroomHet Manitoba oculotrichoanaal-syndroom is een multisystemische erfelijke aandoening waarbij de patiënt afwijkingen heeft…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • http://ghr.nlm.nih.gov/condition/joubert-syndrome
  • http://jsrdf.org/
  • http://jsrdf.org/what-is-js/
  • http://patient.info/doctor/Joubert-Syndrome.htm
  • http://rarediseases.org/rare-diseases/joubert-syndrome/
  • http://www.erfelijkheid.nl/ziektes/joubert-syndroom
  • http://www.gosh.nhs.uk/medical-information-0/search-medical-conditions/jouberts-syndrome
  • http://www.kinderneurologie.eu/ziektebeelden/aangeboren/joubert.php
  • http://www.ninds.nih.gov/disorders/joubert/joubert.htm
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Joubert_syndrome#cite_note-Joubert.2C_1969-3

Reageer op het artikel "Joubert-syndroom: Neurologische aandoening"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 03-04-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Syndromen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!