InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Immuun trombocytopenische purpura: Bloedaandoening

Immuun trombocytopenische purpura: Bloedaandoening

Immuun trombocytopenische purpura: Bloedaandoening Immuun trombocytopenische purpura is een bloedaandoening waarbij het aantal bloedplaatjes verlaagd is. Deze bloedziekte komt tot stand doordat het immuunsysteem bloedplaatjes afbreekt die noodzakelijk zijn voor de normale bloedstolling. Patiënten met de ziekte hebben te weinig bloedplaatjes in het bloed (trombocytopenie). Bekende symptomen zijn onder andere bloedingen in de huid, kneuzingen en blauwe plekken en een bloedneus. Niet altijd is een behandeling vereist, maar indien nodig zijn medicijnen en/of een chirurgische verwijdering van de milt nodig.

Epidemiologie van bloedaandoening

De prevalentie van Immuun trombocytopenische purpura bedraagt naar schatting 1-5 / 10 000. De bloedaandoening treft vaker vrouwen dan mannen. De bloedziekte komt het meest voor bij kinderen (leeftijd 2-6 jaar). Bij kinderen treft de ziekte even veel jongens als meisjes. Bij volwassenen zijn vrouwen vaker dan mannen aangetast.

Oorzaken van tekort bloedplaatjes

Immuun trombocytopenische purpura treedt op wanneer bepaalde immuunsysteemcellen antilichamen tegen bloedplaatjes produceren. Bloedplaatjes helpen bij de bloedstolling. Ze klonteren namelijk samen om kleine gaatjes in beschadigde bloedvaten te dichten. De antilichamen hechten zich vast aan de bloedplaatjes. Het lichaam vernietigt de bloedplaatjes die de antilichamen dragen.

Kinderen

Mogelijk is er een geschiedenis van een recente virale infectie, waaronder waterpokken of de mazelen. Hoewel de bloedingen ernstig kunnen zijn, is een levensbedreigende bloeding zeldzaam (1%). De arts voert meestal geen beenmergonderzoek uit tenzij een behandeling op klinische gronden noodzakelijk is.

Volwassenen

Immuun trombocytopenische purpura heeft mogelijk in verband met:

Snel blauwe plekken krijgen is één van de mogelijke symptomen / Bron: Dezidor, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Snel blauwe plekken krijgen is één van de mogelijke symptomen / Bron: Dezidor, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Symptomen: Bloedingen

Kinderen hebben een acuut begin van symptomen met bloedingen aan de huid en slijmvliezen. De presentatie bij volwassenen is meestal minder acuut dan bij kinderen. Snel kneuzingen en blauwe plekken krijgen, een bloedneus, bloedingen in de mond en menorragie (zware menstruatiebloedingen) komen vaak voor. Ook ontstaan bloedingen in de huid, vaak rond de schenen. Dit veroorzaakt een huiduitslag die eruitziet als rode stipjes (petechiën). Zelden treedt een vergroting van de milt (splenomegalie) op. Een ernstige bloeding is zeldzaam en komt alleen tot uiting bij patiënten met ernstige trombocytopenie (tekort aan bloedplaatjes).

Diagnose en onderzoeken

Trombocytopenie is op te sporen met een bloedonderzoek. De arts laat het aantal bloedplaatjes controleren. Normale of verhoogde aantallen megakaryocyten worden aangetroffen in het beenmerg (als de arts een beenmergpunctie uitvoert). De uiteindelijke diagnose gebeurt door uitsluiting van andere oorzaken van overmatige vernietiging van bloedplaatjes.

Medicijnen zijn inzetbaar / Bron: Stevepb, PixabayMedicijnen zijn inzetbaar / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling van immuun trombocytopenische purpura

Kinderen

Kinderen hebben meestal geen behandeling nodig. Is toch een behandeling vereist, dan zet de arts meestal een hoge dosis prednisolon (corticosteroïden) in gedurende een zeer korte periode. Intraveneus immunoglobuline (i.v. IgG) is voorbehouden voor zeer ernstige bloedingen of een spoedoperatie.

Volwassenen

Een eerstelijnsbehandeling bestaat uit orale (via de mond ingenomen) corticosteroïden. Ongeveer 66% reageert op prednisolon, maar een terugval komt vaak voor wanneer de dosis wordt verlaagd of stopgezet. Wanneer patiënten niet reageren op corticosteroïden of hoge doses nodig hebben om een veilig aantal bloedplaatjes te behouden, voert de arts mogelijk een splenectomie (chirurgische verwijdering van de milt) uit. Intraveneus (via een ader toegediend) immunoglobuline (i.v. IgG) is eveneens effectief. Het verhoogt het aantal trombocyten (bloedplaatjes) bij drie op de vier patiënten, en bij de helft van de patiënten normaliseert het aantal trombocyten. Ook andere therapieën en medicijnen zijn beschikbaar. Grote problemen met veel deze behandelingen zijn bescheiden responspercentages en een trage reactie. Bloedplaatjestransfusies zijn gereserveerd voor intracraniale (in de schedel) of andere extreme bloedingen, waarbij een splenectomie in noodgevallen soms geïndiceerd is.

Prognose van bloedziekte

Dankzij de behandeling zijn de vooruitzichten goed. In zeldzame gevallen ontstaat een langdurige aandoening bij volwassenen en komt de ziekte terug, zelfs na een symptoomvrije periode.

Complicaties

Een plotseling en ernstig verlies van bloed uit het spijsverteringskanaal verschijnt bij enkele patiënten. Ook een hersenbloeding is een mogelijke complicatie van immuun trombocytopenische purpura.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Purpura: onderhuidse bloedingenPurpura: onderhuidse bloedingenPurpura is de benaming voor paarsrode vlekken (purper) op de huid. Purpura is een bloeding in slijmvliezen of onder de h…
Verlaagde bloedplaatjes (ITP)Uit het niets vormen zich kleine rode puntjes over het gehele lichaam van uw kind. Bij nader onderzoek wordt vastgesteld…
Ziekte van Werlhof (itp), symptomen, erfelijk en behandelingZiekte van Werlhof (itp), symptomen, erfelijk en behandelingDe ziekte van Werlhof is een auto-immuunziekte. Dit houdt in het het afweersysteem in actie komt tegen lichaamseigen cel…
Seniele purpura: Blauwe en bruine vlekken bij ouderenSeniele purpura: Blauwe en bruine vlekken bij ouderenOngeveer tien procent van de ouderen krijgt te maken met seniele purpura. Bij deze veelvoorkomende aandoening krijgen pa…
Purpura: oorzaak en behandelingPurpura: oorzaak en behandelingPurpura is een andere benaming voor onderhuids bloedingen. Het lijkt nog het meest op een bloeduitstorting. Er zijn vers…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 18 maart 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Immune thrombocytopenic purpura (Immuun trombocytopenische purpura), https://medlineplus.gov/ency/article/000535.htm
  • Immune Thrombocytopenic Purpura, https://www.hopkinsmedicine.org/healthlibrary/conditions/hematology_and_blood_disorders/immune_thrombocytopenic_purpura_85,P00096
  • Immune thrombocytopenic purpura, https://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?Lng=EN&Expert=3002
  • Immune trombocytopenic purpura (immuun trombocytopenische purpura), boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 436
  • IMMUUN TROMBOCYTOPENISCHE PURPURA (ITP), https://hematologiegroningen.nl/patienten/content/3ITP.htm
  • Afbeelding bron 1: Dezidor, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Immuun trombocytopenische purpura: Bloedaandoening"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 31-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Bloedaandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!